NOTITIA VASCONIAE
Euskal Herriko historialari, jurista eta pentsalari politikoen hiztegia. Arakatu haien ibilbideak eta obrak, gure historiaren garaietan zehar.
Hiztegia
Iruñekoa zen sortzez, eta 1570eko otsailaren 1ean monje zistertarra egin zen Nogalesko (Astorga, Leon) monasterioan. Teologian Doktoretza egin zuen Alcaláko Unibertsitatean, eta oposizioa lehiatuz lortu zuen zentro hartako…
Jakan (Huesca) jaio zen, 1619ko uztailaren 16an, eta Jesusen Lagundian sartu zen 1641ean. Eztabaiden irakaslea izan zen Alba de Tormeseko (Valladolid) eskolan (1649-1654). Gero, Valladolidera joan zen, eta,…
Legeetan lizentziatua zen Abbadie, eta hainbat kargu bete zituen justizia eta gobernuko goi-administrazioan, Nafarroako errege-erregina eta Biarnoko jaun-andre subiranoen zerbitzura: Nafarroako kantzelari, erregearen abokatu nagusi, Nebouzan konderriko epaile,…
Domingo Agirreren bizitzari buruzko datu gutxi dugu. Tuterakoa zela bai, eta abokatua, ia berrogei urtez aritu zena lanbidean. Nafarroako Errege Auzitegietako abokatua izan zen, Inkisizioaren Ofizio Santuaren kontsultorea,…
Azpeitian jaio zen, epaile garrantzitsua izan zen Napolesko hainbat auzitegitan eta Boloniako San Clemente ikastetxeko errektorea ere bai. Ondoren penintsulara itzuli zen, eta Granadako Errege Kantzelaritzako epailea izan…
Tradizio luzeko notario-familia batean sortu zen, eta Erriberako merindadeko harreragileen seme eta biloba zen. Haren gurasoak Gaspar Agramont eta Agueda Zaldibar ziren, eta Andre Mariaren elizan bataiatu zuten,…
Tilimsenetik Fez hirira joan zen, eta geroago, Marrakexera (Maroko). Marrakexen, Aḥmad al-Manṣūr subiranoaren zerbitzura jardun zuen, eta lan bat ere eskaini zion hari. 1602an, Fezera itzuli zen, eta,…
Ezagutzen dugun datu bakarra da egilea —Aldabalde, eta ez Albayalde, Elias de Tejadak deitu zion bezala— santutegiko kapilaua izan zena. Tolosako Aldabalde familiakoak Errege Arma Lantegiko langileak ziren,…
Vianan sortu zen Francisco Aleson, xvi. mendearen hasieratik han finkatutako familia batean. Nerabezaroan Jesusen Konpainiaren Anuntziatuaren Ikastetxean ikasi zuen. Jesuiten ohiko heziketa izan zuen, eta ziurrenik aita Jose Moreten…
Araba zuzentzen zuen oligarkiako kidea zen Martin Alonso de Sarria, merkatari familia batean jaioa. Hainbat kargu publiko bete zituen, bai probintzia mailan bai hirian. Arabako Probintziako Diputatu Nagusia…
La ez dago haren bizitzari buruzko daturik. Mesedearen Ordenako bibliografoa jotzen den J. A. Garík, 1875ean, Biblioteca Mercedaria, o sea escritores de la celeste, real y militar Orden de…
Ziurrenik Valladoliden jaio zen. 1505 eta 1506an arma-zerbitzua eman zuen Granadako infante Fernandorentzat. 1512an zaldun korazatu gisa aritu zen Nafarroa konkistatzeari ekin zion armadan. 1514ko uztailean Erronkariko kapitain…
Gurasoak Diego de Arles eta Nicolasa San Juan izan zituen, eta bere garaiko dokumentazio ofizialean beti Martin Andosilla izenez ageri da. Behin edo beste bakarrik erabili zuen Martín…
Haren aita Pedro Aranburu kapitaina (Irungo Aranburu oinetxekoa jatorriz) zen, eta ama Maria Aburruza (Tolosako Aburruza oinetxearen eta maiorazkoaren andrea); Tolosan jaio zen 1639ko irailaren 1ean. Andoainen ezkondu…
Apaiz erregeladuna izan zen, eta doktorea Zuzenbide Kanonikoan. Notario apostolikoaren dignitatea lortu zuen, eta zenbait elizaren abade izan zen Portugalen. Gorteko idazle izaten ahalegindu zen, eta, horretarako Ley…
Azkoienen jaio zen 1571n, Nafarroako leinu argienetako batean; aitaren aldetik, haren familia Antso Nagusiaren zerbitzari Rodrigo Argaiz jaunarenganaino iristen zen, «señor solariego de la villa y castillo de…
Arnedon bataiatu zuten 1602ko martxoaren 17an; Logroñon hasi zen Gramatika latindarra ikasten, eta ondoren San Benediktoren ordenan sartu zen, Burgosko San Salbatore Oñako monasterioan, non 1618ko martxoaren 11n…
Aita Gasteizko merkatari bat zuen, Pedro Arkaia, eta ama Barbara Maturana. Gasteizen jaio zen 1594an. Ikasketa unibertsitarioak egin zituen, titulazio akademikoak erakusten duenez. Esaterako, Gasteizko Juan Arkaia Salamancako…
Hari zor zaio Recopilación edo Repertorio y sumario de las Leyes de Navarra lana, oharrez eta iruzkinez osatua (1614-1617) eta, beti egiten zuen moduan, Armendariz lizentziatua izenez sinatua.…
Boloniako Unibertsitatean ikasi zuen Zuzenbidea, eta legeetako doktoretza erdietsi zuen. Couseranseko gotzain izendatu zuten 1480an edo zenbait urte lehenago, gaurko Ariège departamentuan, Saint-Lizier hirian zuela egoitza. Nafarroako errege-erreginen…
Barasoainen jaio zen, Nafarroako Orbaibarrean, 1492ko abenduaren 13an. Gurasoak Martin Azpilkueta Lopiz eta Maria Martin Jauregizar izan zituen. Haien bigarren semea zen, eta anai-arrebak Martin Nagusia, Joanes, Katalina…
Haren bizitzari buruz ditugun datuak eskasak eta, batzuetan, nahasiak dira, hark egindakotzat agertzen direlako egiaz berak egin ez zituen gauzak. Adibidez, egile batzuek diotenez, 1525ean, Nafarroako Kontseiluko epaile…
Zuberoaren eta Biarnoren historian sustrai luzeak zituen Velaz Medrano familian jaio zen. Hemezortzi urte zituela Grenoblera joan eta armada frantsesean sartu zen artillero. Kadete postura igo zen eta,…
Christian Desplat historialariaren aburuz, Pierre de Biaix legegizona eta beste hainbat biarnotar, adibidez Gastón d’Andoins eta Jacques Foixekoa, «subirano biarnotarren zerbitzaririk ospetsuenak eta fidelenak izan ziren» xvi. mendearen lehen…
Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren esparruan Next Generation EU funtsek finantzatutako proiektua
Laguntzaileak:
