NOTITIA VASCONIAE
Euskal Herriko historialari, jurista eta pentsalari politikoen hiztegia. Arakatu haien ibilbideak eta obrak, gure historiaren garaietan zehar.
Hiztegia
Ammianus Marcellinusi buruz dakizkigun datu biografikoak bere literatura-lanetan ageri direnak dira, lan horietan pasadizo pertsonalak eta berak parte hartutako gertakari batzuei buruzko datu zehatzak jaso baitzituen. Dirudienez, Amiano…
Antonius izena dokumentu hori gorde den hogei eskuizkribuetatik hamahirutan ageri da, eta hor ageri diren zenbait datu Karakala enperadorearen -agintaldikoak (211-217) baino lehenagokoak izan ezin direnez, tradizioz enperadore…
Burdigalan (Bordele) jaiotako latindar poeta eta erretorikoa. Hiri horretan, irakaskuntzan eta kultura klasikoa transmititzen jardun zuen bizitza osoan. Ausonioren ospe handia eta gaitasunak erakarrita, Valentiniano I.a enperadoreak deitu zuen,…
Rufo Festo Avieno erromatar aristokraziako kidea izan zen, kultura–maila altukoa, eta K.o. iv. mendean, Descriptio orbis terrae edo Ora maritima idatzi zuen, besteak beste. Bere lagun Probori eskainitako poema luze…
Honorio enperadoreak Pampilona hirian zeuden milizia profesionalei bidalitako epistula x. mendearen amaieran idatzitakoRodako Kodexean gorde da, geroagoko beste testu batzuekin batera. Gutun horretan, enperadoreak Hispanian zeuden erromatar tropak zoriontzen…
Eutropio Akitaniako edo Hispaniako iparraldeko erlijiosoa zen, Paulino Nolakoaren ezaguna. Exegesi moral eta alegorikoko lau tratatu idatzi zituen, Zerasiari eta haren ahizpari bidalitako gutun moduan —aristokraziako bi emakume…
Eutropio 320. urtearen inguruan jaio zen, familia aberats batean. Greziar izena izan arren, ez dakigu non jaio zen. Laster, administrazio- eta politika-ibilbide bikaina hasi zuen, Inperioko ekialdean zein mendebaldean,…
Latindar historialaria, hispaniar jatorrikoa, Gallaeciakoa, aristokraziako familia batekoa. K.o. 400. urtearen inguruan jaio zen eta 469an hil zen. Ibilbide eklesiastikoa egitea hautatu, eta Aquae Flaviaeko (Chaves, Portugal) apezpikua izatera iritsi…
Scriptores Historiae Augustae deiturikoek latinez idatzitako biografien bilduma da. Enperadoreen, haien kidekoen, ondorengoen eta usurpatzaileen biografiak kontatzen dituzte, K.o. 117tik 284ra bitarteko aldikoak. Historiografia modernoan, eztabaida handia izan da obra…
333. urtearen inguruan egokitutako ibilbide bat da. Ezagutzen ez dugun egile kristau batek egin zuen. Bordelekoa edo, behintzat, Akitaniakoa zen egile hori. Dokumentu horretan, puntu geografiko baten eta hurrengoaren…
Dokumentu hori vii. mendeko eskuizkribu bakar batean iritsi da gurera, eta Diokleziano enperadorearen (284-305) erreformetatik sortutako probintzia–sare berria biltzen du. Enperadoreak pretorioko prefektuak administrazio-hierarkiaren maila gorenean jarri zituen, eta,…
Notitia Dignitatum omnium tam ciuilium quam militarium in partibus Orientis et Occidentis dokumentuak index bat du hasieran, eta, hor, Erromatar Inperioko bi zatietako kargu zibilak eta militarrak sailkatzen…
Notitia Provinciarum et Civitatum Galliae kantzilertza inperialak igorritako dokumentu bat da, iv. mendearen amaieran idatzia, eta Erdi Aroko zenbait eskuizkributan iritsi da gurera. Dokumentu horretan, Galiako diozesietako provinciaeak jasotzen…
K.o. v. mendeko latindar historialaria (K.o. 383?-424). Bragan jaio zen, baina hiri horretatik ihes egin zuen, barbaroen etorrerak eragindako politika- eta gizarte-ezegonkortasunagatik. Bragatik Afrikara joan zen, eta Agustin Hiponakoaren gertukoen…
Pontzio Antzio Meropio galiar-erromatar jatorrikoa zen, eta senatarien ordenako familia batekoa. Kristau bihurtu zen eta Nolako (Napoles, Italia) apezpikua izatera iritsi zen, Paulino Nolakoa izenez (K.o. 355-431). Akitaniarekin lotura…
Paulinus Pellaeus da Erromatar Inperio Berantiarraren garaiko Galiatik ongien ezagutzen dugun pertsonetako bat, Paulinok berak Eucharisticos izeneko poema autobiografikoan kontatzen digunari esker. Poema 616 hexametroz osatuta dago, eta 459. urte…
Beste egile askoren kasuan bezala, Aurelio Prudentzio Klementeri buruz dakigunetik zati handiena bere obretan bere buruari buruz idatzi zuen gutxia da. 348. urte aldera jaio zen, kristau-ingurune bateko familia…
Gutxi dakigu Salviano Marseillakoari buruz. Bere idatzietan bere bizitzari buruz dauden albiste sakabanatuez gain, Salvianori buruz daukagun informazio gehiena beste egile batzuen bidez dakigu, Genadioren bidez, batez ere.…
Eusebio Sofronio Jeronimo 340. urtearen inguruan jaio zen, Estridoneko (Dalmazia) familia dirudun batean. Erroman jaso zuen hezkuntza, eta 366. urtean, kristau bihurtu zen eta funtzionario-ibilbidea hasi zuen Inperioko mendebaldean (pars…
iii. mendearen erdialdean, Augustok diseinatutako politika- eta administrazio-egiturek agortze-sintomak erakutsi zituzten, egitura horien oinarriak zenbaitetan astindu zituztenean. Zutabe horietatik lehena botere militarra zen, mugak defendatzen zituzten legioetan irudikatzen zena.…
Kaio Solio Modesto Apolinar Sidonio Lyonen jaio zen, senatarien ordenako galiar-erromatar handikien familia kristau batean. Lyoneko eta Arléseko eskoletan hezkuntza ona jaso ondoren, Sidonio Papianillarekin ezkondu zen, Avito…
463. urte aldera, Askaniok, Tarraconensis probintziako apezpiku metropolitanoak, gutun bat idatzi zion Hilario aita santuari, bere izenean eta probintziako gainerako apezpikuen izenean, aita santuaren arbitrajea eskatuz, Calahorrako apezpiku Silvanok…
Sulpizio Severo 363. urtearen inguruan jaio zen, Akitanian, familia aberats batean. Gizarteko goi-mailako taldeen hezkuntza jaso zuen, legegile gisa aritu zen denbora-tarte batez, eta, gaztetatik, harreman estua izan zuen…
Maparen kopia bakarra xii. mendekoa da, eta Vienako Liburutegi Inperialean gorde zen. Zati bat falta zaio, eta 6,82 metroko luzera eta 34 zentimetroko altuera ditu. Mapa Konrad Celtes-ek aurkitu…
Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren esparruan Next Generation EU funtsek finantzatutako proiektua
Laguntzaileak:
