NOTITIA VASCONIAE
Euskal Herriko historialari, jurista eta pentsalari politikoen hiztegia. Arakatu haien ibilbideak eta obrak, gure historiaren garaietan zehar.
Hiztegia
Aurreko sarrera batean ikusi dugun bezalaxe, vii. mendekoKronika franko anonimoari ––hiru egilek idatzi eta berrikusitakoari–– «Fredegarioren» kronika esan zitzaion, xvi. mendetik aitzina. Hasierako kronika hura bat-batean bukatzen da 642. urtean,…
Eskuizkribua Frantziako San Bertin abadian (Nord-Pas-de-Calais) aurkitu izanari zor zaio lanari Annales Bertiniani esatea. Hasieran, Ludoviko Pioren gorteko hainbat eskribauk idatzia, Prudentzio Troyeskoak segida eman, eta Hinkmaro Reimskoak bukatu zuen,…
Urte-liburuak latinez idatziak daude. Izenari dagokionez, betiere Marquard Freher eruditu eta diplomazialariak xvii. mendean plazaratutako argitaldariaren arabera, Fuldako abadia beneditarrarekin lotura estua izateari zor zaio urte-liburuen izena, bai eta…
Simson, B. v. (arg.), Annales Mettenses priores, Monumenta Germaniæ Historica. Scriptores, Hanover-Leipzig: Hahn, 1905.
Ez dakigu nork eginak diren. Beti esan ohi da Eghinardok onduak zirela, baina egungo kritikak ezetz esan du. 741etik 829ra bitarteko errege-erregina karolingioen historia bildua dago eta iturri…
Anonimoa, ziur aski Frantziako mendebaldeko hegoaldekoa. Obran berariaz aipatu zuen bezala, egileak ezagutza zabalak eta interes handia zituen astronomian, eta hortik heldu zaio izengoitia. 837an, zeruan kometa bat…
Poema epikoa da, gesta-kantaren generoari dagokiona; ziurrenera, xi. mendearen bukaeran ondua, anglo-normandieraz idatzia. Uste da Turold izeneko anglo-normandiar batek konposatu zuela, baldin eta jaramon egiten bazaio, behintzat, ezagutzen den…
Fontenelleko San Wandrille abadian 840tik 856ra bitarte ondutako kronika laburra da. Bikingoen erasoei buruzko kontakizunak dira interesekoak historiografiarako, baina, kronikan, halaber, kontatzen da Karlos II.a Burusoilak batzar bat…
Kronika anonimoa da. Eskuz idatzitako kopia batetik hartu du izena. Kopia xi. mendekoa da eta Moisacceko monasterioan aurkitu zen. Kontakizuna Jainkoak gizakia sortu zuenetik abiatu eta 828an bukatzen da. Hutsune…
Eginhardok berak Karlomagno enperadoreari buruz idatzitako lanaren aitzinsolasetik heldu da gure egileari buruzko biografia-bidea, eta era berean, handik urte batzuetara, beste eruditu eta monje batek ––Reichenauko Walafredo Estrabonek––…
Akitaniako gure elizgizona Akitaniako errege Pepin I.aren begikoa izan zen 820ko urteetan. Bretoien aurkako ekinaldian parte hartu zuen, 824an. Ludoviko Pio enperadorearen kontrako azpijokoan aritzeaz akusatuta, Estrasburgora deserriratu…
Lan laburra da. Guretzat, hirugarren pasarteak dauka interesa. Izan ere, Akitaniako Dukerri sortu berriko lehen erregeen inguruko albiste labur batzuk daude jasota, guztiak ere vii. mendekoak; era berean, esaten…
Gesta Dagoberti lanean, errege Dagobertoren figura laudatzen da, haren izaera errukitsua nabarmenduta, bai eta Saint-Denisko erkidego erlijiosoaren aldeko jarrera ere. Egileak Gesta regum francorum eta «Fredegario delakoaren Kronika»…
Hukbaldo Miloneren ikaslea izan zen (Milonek Vita Amandi lana idatzi zuen), monje-prestakuntza jaso eta San Amando abadian apeztu zen, 880an. Handik urte gutxi batzuetara, Reimsera deitu zuten, elizbarrutiko eskolak berrezartzen…
805 aldean jaio zen; Ferrièresen, agian (Sensko elizbarrutia, Frantzia). Funtzionario-familia batekoa zen, jatorriz bavariarra, Auxerreko eskualdera bizitzera joana; Karlos Martelen garaietatik aurrera, ziurrenera. Ferrièresko San Pedro abadian, monje…
Nithardo 800. urtean baino lehentxeago jaio zen, Karlomagno enperadore koroatu zutenean. Ziurrenera, enperadorearen jauregiko morroia izan zen; han, artean ere, Nithardoren ama bizi baitzen, Bertha, hots, Karlomagnoren alaba. Bestela,…
Egile anonimoa da, jatorriz Saxoniakoa; agian, San Galo abadiako monje bat, edo bestela, Corveyko abadiakoa. Annales de gestis Caroli magni imperatoris libri quinque izenburuko urte-liburuak idatzi zituen, 888tik…
Ursino Passio Leudegarii episcopi augustodunensis hagiografia-lanaren egilea izan zen, viii.-ix. mendeetan idatzia. Leodegarioren bizitza eta martirioa kontatzen ditu. Leodegario Autungo (Saône-et-Loire) apezpikua izan zen, vii. mendearen bigarren erdian. Passio Leudegarii…
Filiberto vii. mendearen hasieran jaio zen, Helisano herrian (Eauze, Gers). Aita, Vicus Iulius, (Aire-sur-l’Adour, Landak) herriko gizon ospetsu bat izan zen. Dagoberto I.aren gortean hezia, semea erlijio-bizitzan sartu zen…
Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren esparruan Next Generation EU funtsek finantzatutako proiektua
Laguntzaileak:
