Karguak eta lanbideak
Testua gaztelaniaz
Hagiografía anónima que trata la vida del religioso Filiberto abbatis Gemeticensis et Heriensis, también conocido como Filiberto de Jumiéges o de Noirmoutier, religioso oriundo de la Novempopulania que vivió.
Ibilbidea
Filiberto vii. mendearen hasieran jaio zen, Helisano herrian (Eauze, Gers). Aita, Vicus Iulius, (Aire-sur-l’Adour, Landak) herriko gizon ospetsu bat izan zen. Dagoberto I.aren gortean hezia, semea erlijio-bizitzan sartu zen eta bidaia anitz egin zituen monasterio galiar eta italiarretan barna. Haietako batzuk ere sortu egin zituen, hala nola Jumiègeskoa (Rouendik hurbil) eta Noirmoutierkoa (Noirmoutier uhartea). Gizon ezaguna eta eragintsua izan zen arlo politiko eta erlijioso merovingioan; hainbesteraino, non, 675ean edo 676an, preso hartuta egon baitzen laburki, Neustriako jauregiko maiordomo Ebroinok aginduta, inbidiak eragindako arrazoiengatik, betiere Vitaren egilearen arabera (Vit. Filib. 25-26). Hala ere, unearen egoera politikoa jasotzen duten beste iturri batzuei erreparatuta, esan dezakegu maiordomoak hartutako neurri politikoen kontra protesta egiteagatik giltzapetu zutela Filiberto. Vitaren lehen pasarteetan baizik ez dago jasorik mendebaldeko Pirinioen inguruko aipamenik; horrela, datu batzuk ematen dira elizgizonaren familiaz eta haren jaiolekuaz:
Sanctus igitur Filibertus Helisano territurio ortus, seculari prudentia non indoctus, undique iuxta morem gentis strinuus, urbe Vico Iulii est nuntritus, ea de causa maxime, quod genitorem ipsius Filibaudem, obtentu regio munere, laicale administratione cessante, cives loci illius expetissent pontificem. Qui cum praedictum adulescentem bonae indolis florere cerneret, eum regi Dagoberto commendare studuit, qui inter reliquis Francorum regibus fortissimus fuit. Tunc ille nobilitatis lampade fulgens consortium indeptus est Audoini optimatis, qui sub aureo balteo Deum valde diligens, inter reliquos regni proceres valde habebatur inlustris et, praefulgentibus vitae meritis, cathedram subiit Rodomaginsium civitatis et nunc virtutum signis, fulgorante radio, coruscat in terris (Vit. Filib. 1).
Obrak
Vita Filiberti abbatis Gemeticensis et Heriensis, Levison, W. (arg.), in Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum Merovingicarum, 5, Hannover-Leipzig: Impensis Bibliopolii Hahniani, 1910, 568.-606. or
Bibliografia
Fouracre, P., «Francia in the seventh century», in Fouracre, P., eta McKitterick, R. (argk.), The new Cambridge Medieval History: Volume 1, c. 500-c. 700, Cambridge, Cambridge University Press, 2004, 371.-396. or.
Heuclin, J., Hommes de Dieu et fonctionnaires du roi: en Gaule du Nord du ve au ixe siècle¸ Septentrion: Presses Universitaires du Septentrion, 1998.
Lanz, J., Dinámicas de enfrentamiento, colaboración y resolución de conflictos en el entorno circumpirenaico occidental (siglos ii a. C.-viii d. C.), Doktoretza-tesia, Gasteiz: UPV/EHU, 2017.
Rouche, M., L’Aquitaine: des Wisigoths aux Arabes, 418-781: naissance d’une région, inParis: École des hautes études en sciences sociales; Éditions Jean Touzot, 1979.
Aipamen bibliografikoa
Lanz, J. “Vita Sancti Filiberti Abbatis”, Jimeno Aranguren, R., (dir), Notitia Vasconiae. Baskoniako historialarien, legelarien eta pentsalari politikoen hiztegia, T.I, Iura Vasconiae fundazioa, Donostia, 2020, pp. 207-208.
