NOTITIA VASCONIAE
Euskal Herriko historialari, jurista eta pentsalari politikoen hiztegia. Arakatu haien ibilbideak eta obrak, gure historiaren garaietan zehar.
Hiztegia
Ibn Ḥawqal Bagdadetik abiatu zen, 331. urteko ramaḍān hilaren 7an (943ko maiatzaren 18a) ziur aski, hainbat tokitara joateko eta, ibilian, Magreb (al-Mahdīya, 336./947.-948. urtean), Al Andalus, Sizilia, Egipto,…
Gutxi dakigu egile honen bizitzaz. Haur eta nerabe zenean, jaioterrian bizi eta bertako hainbat maisurengandik jaso zuen prestakuntza: sunna eta erlijio-zientziak, bereziki. Haren ‘adab idazkiak zirela eta, agintariek…
Arbasoetako bat ‘Umar b. ‘Abd al.’Azīz jaunaren mawlà edo bezeroa izan zen, eta Olmundoren alaba Sararekin ezkondu zen. Olmundoren aita, bestalde, Witiza izan zen. Emakumeak (Sara), Damaskoraino joanik,…
Kronika anonimoa da, arabiarren aldeko idazle batek Iberiar penintsularen hegoaldean edo ekialdean idatzia, agian. Juan Biclarokoaren Crónicaren nahiz San Isidoro Sibiliakoaren Historia de regibus Gothorum lanaren jarraipena da.…
754. urteko Kronika mozarabiarra deritzona Al Andalusen idatzi zuen kristau mozarabiar batek; elizgizon batek, ziur aski. Enrique Flórezen arabera, egilea elizbarruti lusitaniar bateko apezpikua izan zen eta Isidoro zuen…
Leodegundia andrea —Asturiasko errege Ordoño I.aren alaba— printze iruindar batekin ezkondu zen; Gartzea Enekoezekin, beharbada. Ezteiok zirela eta, eztei-abesti bat konposatu zen. Egile ezezagunekoa, testu paregabea da bere…
Leontzio monjeak Vita Gregorii Agrigentini izenburuko kontakizun hagiografikoa idatzi zuen, viii.-ix. mendeen artean. Lan horretan esaten da hainbat pertsona laiko eta elizgizon Hispaniara eta baskoien lurraldera deserriratu zituztela, aita…
805 aldean jaio zen; Ferrièresen, agian (Sensko elizbarrutia, Frantzia). Funtzionario-familia batekoa zen, jatorriz bavariarra, Auxerreko eskualdera bizitzera joana; Karlos Martelen garaietatik aurrera, ziurrenera. Ferrièresko San Pedro abadian, monje…
Nithardo 800. urtean baino lehentxeago jaio zen, Karlomagno enperadore koroatu zutenean. Ziurrenera, enperadorearen jauregiko morroia izan zen; han, artean ere, Nithardoren ama bizi baitzen, Bertha, hots, Karlomagnoren alaba. Bestela,…
Egile anonimoa da, jatorriz Saxoniakoa; agian, San Galo abadiako monje bat, edo bestela, Corveyko abadiakoa. Annales de gestis Caroli magni imperatoris libri quinque izenburuko urte-liburuak idatzi zituen, 888tik…
Iruñeko lehen errege-erreginen familien aurrekari genealogikoen bilduma bat da. Lehen aurrekariak Eneko Aritzari eta haren ondorengoei dagozkie (Enekok, Aritza abizenekoak, Gartzea Enekoez sorrarazi zuen, bai eta Asona andrea…
Iruñeko Erresuma ernamuindu eta garatzen hasi zen urteetan, kulturgintzarako baldintza ezin hobeak osatzen hasi ziren. Izan ere, ix. mendean, eta x.ean, batez ere, Penintsulako iparralde kristau guztian, lurralde bakoitzeko memoria historikoarekin…
Elezaharraren arabera, Pelaioren tropa kristauak Covadongako Guduan (722) garaile atera izanari zor zaio Asturiasko Erresumaren sorrera, baina kondairak kondaira, lurraldea izugarri zabaldu zen bi mendean zehar; Alfontso I.aren…
Al Andaluseko historia zuzeneko nahiz zeharkako iturrien bitartez ezagutzen dugu. Denboraldi luze hori egutegi musulmanaren ii. mendean eta egutegi kristauaren viii.ean hasi zen. Iturri arabiar, kristau, andalustar eta magrebtarrek…
Arabiar hispaniarrek hainbat izen erabili zituzten mozarabiarrei esateko, Al Andalusen bizi ziren kristauei, alegia; besteak beste, dimmi, ayami, nasrani eta rumi. Mozarabiar terminoa arabieratik dator, mustaʿrab, eta pertsona…
Merovingioen dinastiaren ondotik, karolingioen dinastia eseri zen frankoen tronuan eta, horren ondorioz, Galia berrosatu zen, politikoki zatituta baitzegoen. Karlomagno enperadore koroatzean jo zuen goia dinastiak (800), bai eta…
Tras una costosa guerra que duró casi veinte años (535-554), los bizantinos consiguieron apoderarse de toda la península itálica, restableciendo en ella el orden imperial. No obstante, ante…
Ursino Passio Leudegarii episcopi augustodunensis hagiografia-lanaren egilea izan zen, viii.-ix. mendeetan idatzia. Leodegarioren bizitza eta martirioa kontatzen ditu. Leodegario Autungo (Saône-et-Loire) apezpikua izan zen, vii. mendearen bigarren erdian. Passio Leudegarii…
Kopista honek Códice Vigilano edo Albeldense esaten zaion kodexa zuzendu eta idatzi zuen, beste eskribau eta edertzaile batzuekin batera. Egia esan, gutxi dakigu haren bizitzaz, baina zenbait egilek…
Filiberto vii. mendearen hasieran jaio zen, Helisano herrian (Eauze, Gers). Aita, Vicus Iulius, (Aire-sur-l’Adour, Landak) herriko gizon ospetsu bat izan zen. Dagoberto I.aren gortean hezia, semea erlijio-bizitzan sartu zen…
Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren esparruan Next Generation EU funtsek finantzatutako proiektua
Laguntzaileak:
