NOTITIA VASCONIAE
Euskal Herriko historialari, jurista eta pentsalari politikoen hiztegia. Arakatu haien ibilbideak eta obrak, gure historiaren garaietan zehar.
Hiztegia
Datu gutxi ditugu Pedro Sadari buruz, baina apur horiek argi adierazten dute, kantzilerorde karguan, harreman estua izan zuela Vianako printzearekin, eta haren erabateko konfiantza izan zuela beti erresumako…
x. mendearen azken herenean jaio zen, agian Sorribas herrian, Bierzo eskualdean (León). Agirietan 992. urtean ageri da lehen aldiz, hurbileko Carracedo herriko monasterioaren sorrera-aktan (Bermudo II.ak fundatu zuen). Aktan…
Hiru bertsiotan gordetako kronika da —latinez, katalanez eta aragoieraz—. Hizkuntza horietako lehenbizikoan hasi ziren idazten, 1342. urtea baino lehenago, Petri IV.aren gidaritzapean, San Juan de la Peña monasterioko aurretiko kronika…
Bizkaia, Erdi Aroaren zatirik handienean, bazterrean edo oso bigarren mailan utzi zuten kronikariek, eta ez zioten apenas arretarik jarri. Lurraldetik kanpoko egileek idatzitako kontakizunetan, eta Penintsulako erresumen historia…
Araba Goi Erdi Aroan hasi zen idatzizko iturri narratiboen arreta jasotzen, Alfontso III.aren Crónica lanean ikus daitekeenez. Gerora, aipamen gehiago badira, batzuk luzeago beste batzuk motzago, hainbat gertakariren…
Beste lurralde senideekin gertatzen den moduan, Gipuzkoa ia ez da aipatzen Erdi Aroko kroniketan. Hala, ez da Gipuzkoarik aipatzen Alfontso III.aren kronikan (ix. mendearen amaieran edota x. mendearen hasieran idatzia da…
Erdi Aro Betean eta Behe Erdi Aroan, Nafarroako Erresuman pixkanaka garatuz joan zen bertako historiografia. xi. mendean, Ximena dinastiaren goraldia gertatu zen, dinastia horretako kideak gerora indar handia hartu zuten…
Pirinioen iparraldeko Wasconia edo Gaskoiniaren lehen lekukotza 602. urtekoa da. Alabaina, askozaz lehenago, Garona ibaiaren eta Pirinioen artean hedatzen zen lurraldeak berezitasun etniko nabarmena zuen; izan ere, erromatar…
Almorabideen kroniken aroa, v./xi. eta vi./xii. mendeetan, eta kronikari almohadeena, vi./xii. eta vii./xiii. mendeetan, bat datoz garaiko errege-erregina asturiar nagusien eta Gaztelako errege-erreginen kronikekin. Garaiko kronikari nagusiek transmititutako datuen ikuspegitik, aro…
Fernando III.aren erregealdian (1217-1252, Gaztelako erregea, eta 1230-1252, Leongo erregea ere bai), kronikagintza asturleondarraren aspaldiko tradizio zaharra berreskuratu zuten; xi. eta xii. mendeetako azken fasean balio handiko kronikak utzi zituen tradizio horrek,…
Portugalgo Erresuman, xiii. mendearen amaieran eta xiv. mendearen hasieran, eragin handia izan zuen Portugalgo Dionisio I.aren (Dinis I.a) erreinaldi luzeak (1279-1325). Dionisioren aita Alfontso III.aren erreinaldian, musulmanek Portugalen zituzten lurraldeen konkista…
Aragoiko Koroa Kataluniaren eta Aragoiren batasun dinastikoaren ondorioz sortu zen. 1137an gertatu zen hori, Ramiro II.a Aragoikoak Aragoiko Erresumaren, Ribagorzako Konderriaren eta Zaragozako Erresumaren dohaintza egin zionean Bartzelonako konde…
Kontakizun eder baten arabera, ix. mendeko data zehaztugabe batean, 829. urtearen inguruan segur aski, Alfontso II.a Asturiaskoaren erreinaldian, Pelaio izeneko ermitau batek argi berezi batzuk ikusi zituen bizi zen lekutik…
Pirinio mendien mendebaldeeneko herenean kokatuta, Baskonia ezinbesteko igarobide bihurtu zen Erdi Aroan, Europa eta Iberiar penintsula konektatzeko, mendikatearen altuerak beherantz egiten du-eta eremu horretan. Donejakue Bidea oso komunikazio-bide…
Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren esparruan Next Generation EU funtsek finantzatutako proiektua
Laguntzaileak:
