NOTITIA VASCONIAE

Sarrerak

Euskal Herriko historialari, jurista eta pentsalari politikoen hiztegia. Arakatu haien ibilbideak eta obrak, gure historiaren garaietan zehar.

Hiztegia

GOI ERDI AROA

11 sarrera

Aplikatutako iragazkiakIragazkiak garbitu ×

EGILE ETA OBRA MUSULMANAK
AJBĀR MAŶMŪ’A FĪ FATḥ AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajbār Maŷmū’a fī fatḥ al-Andalus wa ḏikr umarā’i -hā (raḥima-hum Allāh) wa-l-ḥurūb al-wāqi’a bi-hā bayna-humedo Al An
Kronika hori Al Andaluseko gertakari nagusiei buruzko albiste historiko, pasadizo eta interpolazioen bilduma da, betiere Ṭāriq eta Mūsā Penintsulan sartu zirenetik ‘Abd al-Raḥmān III.aren agintaldia bukatu arte. Halaber,…
Egilea: Mª Magdalena Martínez Almira
EGILE ETA OBRA MUSULMANAK
AL-RĀZĪ, Aḥmad. Abū Bakr Aḥmad b. Muḥammad b. Mūsà b. Bašīr b. Ḥammād b. Laqīṭ al-Rāʾzī al-Kinānī(Kordoba, 274ko ḏū-l-ḥiŷŷa hilaren 6a/888. urteko apirilaren 22a – Kordoba, 344ko raŷab hilaren 12a/955eko azaroaren 1a).
Al-Rāʾzī, jatorriz, Rayy hirikoa zen. Egun, hiri hori Teherango probintzia da (Iran). Aita (Muḥammad) merkataria zen eta, Magreben zehar ibili, eta Al Andaluseraino iritsi zen. Gero, al-Munḏir emirra…
Egilea: Mª Magdalena Martínez Almira
EGILE ETA OBRA MOZARABIARRAK
ALBARO KORDOBAKOA (Paulo Albaro Cordubense, Paulo Alvaro, Albaro Kordobakoa)(ca. 800 – Kordoba, ca. 863).
Kordobako mozarabiarra izan zen eta, Eulogio Kordobakoarekin batera, San Zoilo abadiako eskolan hezi zen; Esperandeo abadearekin, zehazki. Sekularra zen, ezkondu, eta hainbat alaba izan zituen. Antza denez, prestakuntza…
Egilea: Roldán Jimeno Aranguren
ASTURIASKO EGILEAK ETA OBRAK
ALBELDAKO KRONIKA (Chronicon Albeldense)(881).
Egile ezezaguneko eskuizkribua da —aditu batzuen iritziz, dena den, egilea Dulzidio izeneko elizgizon bat izan zitekeen—, latinez idatzia, 881. urtean bukatua eta Asturiasko Erresuman ondua. Izena, ordea, Errioxan…
Egilea: Roldán Jimeno Aranguren
ASTURIASKO EGILEAK ETA OBRAK
ALFONTSO III.a (Alfontso III.a Handia) (Oviedo?, ca. 848.- Zamora, 910).
Ordoño I.aren eta Muniaren semea izan zen. 853ean tronuari lotuta gelditu bazen ere, 866. urtearen bukaera arte ez zuen errege-koroatzerik izan, Fruela Bermudez tiranoaren usurpazioak eragotzita. Arabarrak 867…
Egilea: Roldán Jimeno Aranguren
IRUÑEKO EGILEAK ETA OBRAK
ANALES PAMPILONENSES (Iruñeko urte-liburuak, Cronicon Pampilonense) (ca. 1000)
Liburu-urte laburrak dira, Rodako kodexaren bukaeran kopiatuak. Funtsean, azken Banukasitarrei buruzko albiste laburrak dira, hala nola Muhammad ibn Lubb-ek eta Mahel-ek Oibarko gazteluari eraso egin izana; Muhammad Ibn Lubb-ek…
Egilea: Roldán Jimeno Aranguren
EGILE ETA OBRA FRANKO-KAROLINGIOAK
ANNALES BERTINIANI (Anales Bertinianos, San Bertinen urte-liburuak, Annales de Saint-Bertin) (gerog. 882)
Eskuizkribua Frantziako San Bertin abadian (Nord-Pas-de-Calais) aurkitu izanari zor zaio lanari Annales Bertiniani esatea. Hasieran, Ludoviko Pioren gorteko hainbat eskribauk idatzia, Prudentzio Troyeskoak segida eman, eta Hinkmaro Reimskoak bukatu zuen,…
Egilea: Fernando Vega López
EGILE ETA OBRA FRANKO-KAROLINGIOAK
ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX. mendea). a
Urte-liburuak latinez idatziak daude. Izenari dagokionez, betiere Marquard Freher eruditu eta diplomazialariak xvii. mendean plazaratutako argitaldariaren arabera, Fuldako abadia beneditarrarekin lotura estua izateari zor zaio urte-liburuen izena, bai eta…
Egilea: Anna K. Dulska
EGILE ETA OBRA FRANKO-KAROLINGIOAK
ANNALES METTENSES(Metzeko urte-liburuak, Anales Metenses)(Priores, IX. mendea; posteriores, X. mendearen bukaera – XI. mendearen hasiera). Lan anonimoa
Simson, B. v. (arg.), Annales Mettenses priores, Monumenta Germaniæ Historica. Scriptores, Hanover-Leipzig: Hahn, 1905.
Egilea: Roldán Jimeno Aranguren
EGILE ETA OBRA FRANKO-KAROLINGIOAK
ANNALES REGNI FRANCORUM(Errege frankoen urte-liburuak, Frankoen Erresumako urte-liburuak, Annales Laurissenses maiores, Reichsannalen) (gerog. 829)
Ez dakigu nork eginak diren. Beti esan ohi da Eghinardok onduak zirela, baina egungo kritikak ezetz esan du. 741etik 829ra bitarteko errege-erregina karolingioen historia bildua dago eta iturri…
Egilea: Fernando Vega López
EGILE ETA OBRA FRANKO-KAROLINGIOAK
ASTRONOMOA(IX. mendearen lehen erdia).
Anonimoa, ziur aski Frantziako mendebaldeko hegoaldekoa. Obran berariaz aipatu zuen bezala, egileak ezagutza zabalak eta interes handia zituen astronomian, eta hortik heldu zaio izengoitia. 837an, zeruan kometa bat…
Egilea: Anna K. Dulska