Karguak eta lanbideak
Artxibozain, historialari eta aditua Bearnoko paleografian eta lexikografian
Ibilbidea
Paul-Raymond Lechien izena jarri zioten bataioan, baina 1864an izena aldatu zuen patronimikoa erabiltzeko. 1855an paleografia eta diplomatika ikasi zituen École impériale des chartes ospetsuan. Frantziako artxibozain eta liburuzain ospetsuenak prestatzen ziren han. Paleografia ikasketak 1857an amaitu eta doktore tesia egin zuen Du pillage de la maison et des biens de l’évê- que (V-XIIIe siècle) izenburuarekin, baina ez zen argitaratzera iritsi.
1858an Pauera bidali zuten eta 1877ra arte Pirinio Behereko Departamen- tuan aritu zen artxibozain. Urte hartan, berriz, Departamentuko idazkari nagusi izendatu zuten. Artxibozain zelarik egin zituen lanetako bat Archives départamentales des Basses-Pyrénées delakoaren inbentarioa osatzea izan zen. Handik aurrera, errazagoa izanen zen Euskal Herri kontinentaleko eta Nafarroako erresumako lurraldeen ikerketarako hain garrantzitsuak ziren artxibo funts haiek kontsultatzea. Raymondek berak eraman zituen prentsara artxi- boetan aurkitutako dokumentazioan oinarrituta berak egin zituen hainbat ikerketa, esaterako, Notes extraites des comptes de Jeanne d’Albret et de ses enfants, 1550-1608 izeneko lana, 1866an argitaratu zuena.
Gainera, Paueko Société des Sciences, Lettres, et Arts de Pau elkartearen burutza hartu zuen 1877an. Han elkartu zen Vastin Lespy hizkuntzalariarekin, eta hainbat aldiz lankidetzan aritu ziren Bearnoko hizkuntzari buruzko ikerketan.
Obrak
Inventaire sommaire des archives départementales antérieures à 1798. Dictionnaire topographique du départment des Basses-Pyrénées, 1863.
Inventaire sommaire des archives départementales des Basses-Pyrénées, 186, 1866.
Notes extraites des comptes de Jeanne d’Albret et de ses enfants, 1550-1608.
Notices sur l’intendance de Béarn et sur les États de cette province, avec le catalogue des maisons nobles, 1866.
Dolmens et cromlechs situés dans la vallée d’Ossau, arrondissement d’Oloron, 1867.
Le Béarn sous Gaston Phoebus, 1873.
Moeurs Béarnaises 1335 à 1550. Renseignement singuliers Extraits des Minutes des Notaires du Département des Basses-Pyrénées, 1873.
Sur l’origine des Cagots, 1873.
Exploration d’un tumulus á Andrein, 1873-1874.
Sceaux des Archives du départment des Basses-Pyrénées, 1874.
Les artistes en Béarn avant le XVIIIe siècle, 1874.
Exploration d’un tumulus à Balansun, 1876-1877.
Un baron béarnais au quinzième siècle, Gaston de Foix, seigneur de Coarraze, textes béarnais et textes en langue vulgaire, Vastin Lespy-rekin, 1878.
Dictionnaire béarnais ancien et moderne, Vastin Lespy-rekin, 1887.
Récits d’histoire sainte en béarnais, trad. et publ. pour la première fois sur le manuscrit du XVe siècle.
Bibliografia
BIDOT-GERMA, D., Un notariat médiéval: droit, pouvoirs et société en Béarn, Mondonville: Presses Universitaires du Mirail, 2008.
GOULET, A. eta HERREROS LOPETEGUI, S., «Vestigios de un reino perdido: los documentos del reino de Navarra conservados en los Archivos Departamentales de los Pirineos Atlánticos», Huarte de San Juan. Geografía e Historia 19 (2012), 61-77. orr.
CUERPO FACULTATIVO DE ARCHIVEROS, BIBLIOTECARIOS Y ARQUEÓLOGOS, Revista de archi-vos, bibliotecas y museos, Madril: T. Fortaneten inprimategia, 1876, VI. tomoa.
