PLANTE, Adrien (Ortheze, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1841 – Ortheze, 1912).

 Historialaria, legelaria eta politikaria

Adrien Plante legelaria, euskal historian aditua eta Frantziako politikaria eta Pirinio Apaletan, 1877 eta 1878 artean Orthezeko diputatua izan zen. Raymond Plante diputatua (1852tik 1855era diputatua eta 1869tik 1881era kontseilari nagusia) eta Jeanne-Marie Emmanuelle Lestapis Casenave zituen guraso.

Zuzenbide ikasketak egin (1864) eta abokatu-lanean ibili zen Akizen (1867), Donapaleun (1873) eta Mont-de-Marsanen (1876). Frederic Ritter ingeniari eta historialari bonapartistarekin eta Cesaire Dauge abadearekin (1858-1945) elkar harturik jardun zuen lanean. Bere ibilbide profesionalean, Frederic Mistral hizkuntza proventzaleko poetarekin ere topo egin zuen.

Orthezeko auzapeza zela, diputatu bonapartista izan zen 1877ko urriaren 14tik 1878ko apirilaren 7ra. Hauteskundeetan, Louis Vignancour errepublikanoarekin lehiatu zen eserleku lortzeko; Louis Tixier Vignancour eskuin muturreko abokatu ezagunaren aitona zen amaren aldetik. Bozketa hartan Plantek 9.193 boto lortu zituen, eta Vignancourrek 8.298. Hauteskundeak baliogabetu egin ziren, eta Plantek bigarren deialdia galdu zuen. Vignancour izan zen hautagai bozkatuena: 9.736 eta 7.877 boto.

Plante Paueko Zientzia, Letra eta Arteen Elkarteko lehendakaria izan zen, eta Biarnoko historiari eta okzitanierari lotutako bere lanak nabarmendu ziren: La Sent pourquii dou diable, counte biarnés de carnaval, Lettres de la baronne Sophie de Crouseilhes, Une grande baronnie de Béarn du XIIIè au XVIIIè siècle, Le Béarn et les Basses-Pyrénées y Orthez et ses monuments, besteak beste. Bere lanen artean, Les Basques ont-ils une histoire? monografia nabarmentzen da, 1897an Donibane Lohizunen egin zen Herri Artearen Etnografia Elkarte Nazionalaren biltzarrean eman zuen hitzaldia biltzen duena. Baionako Euskal eta Historia Museoak autore honen inprimatutako hainbat testu ditu bere funtsetan: Bilbao (1889), L’emigration vasco-navarraise (Jose Cola Goitirekin batera idatzia, 1886), eta Une race maudite: les Bohémiens du Pays Basque (1910).

(Hautatuak). 

San Sebastian: notes de voyage, Pau: León Ribaut, Libraire-Éditeur, 1886 (Hachette–BnF-ek 2018an berrinp.).

Le Béarn et les Basses-Pyrénées-Orthez et ses monuments, Orthez: Imprimeur-libraire Emile Faget, Goude-Dumesnil, 1897.

L’Espagne en 1879, Pau: Imp. A. Menetière, 1897 (Hachette–BnF-ek 2018an berrinp.).

Les Basques ont-ils une histoire? Donibane Lohizunen 1897an Herri Artearen Etnografia Elkarte Nazionalaren biltzarrean eman hitzaldia, Ligugé (Vienne): Imp. Saint Martin, 1898 (Hachette–BnF-ek 2018an berrinp.).

Bilbao, Baiona: Imp. A. Lamaignère, 1889.

GILDARD, E., Adrien Planté (1842-1912): maire d’Orthez, député, historien, felibre, homme de lettres, Orthez: Eds. Lac et lande, 1991.