CALATRAVA Y OGAYAR, Francisco (Torres, Jaén, XIX. mendeko 2. erdia – Madril?, XX. mende hasiera).

 Idazlea, legelaria, magistratua eta politikaria

Abokatu-lanean, Madrilgo Abokatuen Elkargoari atxikita egon zen, eta 1867ko urriaren 19an sartu zen bertan.

Arlo politikoan, alderdi liberaleko militantea izan zen, eta hainbat kargu bete zituen, hala nola kargua utzitako alkate nagusia edo administrazio zibileko burua.

Hiztegi honetan sartzeko arrazoia da Probintzia Baskongadoetako eta Nafarroako foruekin arduratu zela: 1876an, La abolición de los fueros vasco-navarros: estudio político, histórico, crítico y filosófico de la sociedad española izenburuko lana argitaratu zuen, Manuel Ortiz de Pinedo diputatu ohi eta senatariaren atariko azterketarekin. Bertan, karlisten matxinadan eta armada liberalak euskal lurraldeak okupatutakoan jazotako abolizioa aztertu zuen. Lan horren edukia Hermilio Olorizek kritikatu zuen 1880an argitaratutako Fundamento y defensa de los Fueros lanean, honako hau adieraziz: «Foruen kontrako ia guztiek bezala, ez ditu ezagutzen gure askatasunak, orokortasun bat edo beste daki eta, bi aldiz itsua izanik, ezjakina eta grinatsua delako, nekez asmatzen du arrazoiarekin».

Horretaz gain, beste lan batzuk argitaratu zituen, hala nola Estudios político-históricos, 1874an; Consideraciones sobre la democracia, las constituciones políticas y el movimiento constituyente en España, 1882an; eta Estudios filosóficos, históricos y políticos, 1904an.

La abolición de los fueros vasco-navarros: estudio político, histórico, crítico y filosófico de la sociedad española, 2. arg., Madrid: Imp. de T. Fortanet, 1876.

Consideraciones sobre la democracia, las constituciones políticas y el movimiento constituyente en España, 2. arg., Madrid: Tip. Gutenberg, 1882.

ÁLVAREZ GUERRA, J. F. rekin, Estudios filosóficos, históricos y políticos, Madrid: Estudios Tip. «Sucesores de Rivadeneyra», 1904.

AUÑAMENDI, «Calatrava y Ogayar, Francisco», Auñamendi Eusko Entziklopedia. Online arg.: http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/calatrava-y-ogayarfrancisco/ar-28548/ (2019ko abuztuak 7).

ITURRIAK

Patrimonio documental del Ilustre Colegio de Abogados de Madrid, Expedientes de colegiación, 1867, https://patrimoniodocumental.icam.es/es/consulta/registro.do?id=59299 (2020ko abenduak 9).