Karguak eta lanbideak
Abokatua
Ibilbidea
Hainbat belaunalditako jurista-familia batetik zetorren, jaiotzean. Aita, Javier Arvizu Gorriz, Iruñeko Abokatuen Elkargoko dekanoa izan zen. Birraitona, Javier Maria Arvizu Echeverria, Nafarroako azken gorteetako sindikoa. Herenaitona, Manuel de Arvizu Estenotz, Nafarroako Errege Kontseiluko prokuradore eta eskribaua izan zen. Haren aitaginarreba Nicolas Echeverria, Errege Kontseilu hartako eskribaua. Eta agian, atzerago ere egin ahal izango genuke.
Zuzenbidean lizentziatu zen Madrilgo unibertsitatean (Zentrala, orduan). Berehala hasi zen abokatu lanetan, eta laster nabarmendu zen Lurralde Audientziaren barruti osoan, lan ona egin eta prestakuntza bikaina zuelako. Katedraleko kabildoaren kanonigoen oposizioetako zenbait epaimahaitan kide aritu zen. Iruñeko Abokatuen Elkargoko batzarreko kide izan zen, lehen diputatu gisa. Gainera, merkataritza-sozietate askoren aholkularia izan zen.
Baina Arvizu Aguadoren ondareak iraun egin zuen —garaiz lehen hil arren— idatzita utzi zituen liburuengatik. Horietako nagusia Nafarroako zuzenbide zibileko inter vivos dohaintzei buruzkoa da, aitari eskainia, 1928an lehen aldiz argitaratua. Lan honek Iruñeko Abokatuen Elkargoaren omenaldi korporatiboa merezi izan zuen eta ekitaldi hartan eman zioten pergaminoa gordetzen da. Lan zabala da, eta sakon aztertzen du negozio juridiko hori, bere aldaera guztiekin, dotea —garai hartan baimendua— eta propter nuptias dohaintzak barne. Lan hori, Nafarroako Foru Aldundiak joan den mendeko hirurogeiko hamarkadan argitaratu zuen Foru Zuzenbideko Liburutegian, sartua izan zen. Hurrengo urtean, ondasunen kolazioari buruzko beste lan bat argitaratu zuen, bereziki Nafarroako Zuzenbide Zibilari buruzkoa, eta erakunde hori beste ordenamendu juridiko nazional eta atzerritar askoren tratamenduan kokatu zuen.
Garrantzi txikiagoko obra gisa, Zuzenbide Zibileko kasu praktiko batzuk aipatu behar dira, bere abokatu-lanetik hartuak, 1927an argitaratuak; Zuzenbide Prozesal Zibileko gaiak izenburupean, hurrengo urtean argitaratuak. Hil zen urte berean, Arvizu Aguado eta Rafael Aizpun Santafek elkarrekin idatzi zuten kode zibilari atxikitzeko aurreproiektua argitaratu zen. Gauza jakina da kode zibilak, aldarrikatzeko unean, ezartzen zuela foru-zuzenbide propioa zuten lurraldeek eranskin batzuk idatzi behar zituztela, kodeari Zuzenbide Berezi gisa atxikita geratuko zirenak. Ideia horri erantzuten dio aurreproiektuak, hainbat foru eskualdetan agertu diren beste batzuek bezala.
1930ean beste lan bat argitaratu zen, bera hil ondoren, Nafarroan Mortis causagatiko Ondorengotza Eskubideari buruzkoa. Idazleak amaitu ez zuen lan bat da, baina berak foruzaletzat hartzen zuen lan hori, Eladio Esparzak haren hitzaurrean dioenez, maitasunez eta sentimenduz beteta. Amaitu gabe egon arren, jada, 80 orrialde inprimatuak izateak erakusten du haren tamaina. Amaitu izan balu, halaber, Diktamenen bilduma bat, errebindikazio-ekintzari buruzko liburu bat eta Juristas navarros de antaño y hogaño izenburua zuen beste bat prestatu zituen argitaratzeko. Hiru obra horietako batek ere ez zuen argia ikusi.
Arvizu Aguado 1918an ezkondu zen Micaela Elizondo Duhalde, Domingo Elizondo Cajen enpresaburu nafarraren alaba zaharrenarekin. El Irati sozietatea sortu zuen horrek, energia elektrikoa, zuretatik eratorriak, eta are, Nafarroan ibili zen lehen tren elektrikoa ere —Iruñetik Zangozara— sortu zituen eta, haren aitaginarreba hil zenean (1929), sozietate horretako administrazio-kontseiluko buru izan zen. Arvizu-Elizondo senar-emazteek sei seme-alaba izan zituzten, eta horietatik hiru iritsi ziren heldu izatera.
Oso gizon familiazalea zen, txikienekin pazientzia amaigabekoa. Marrazkilari bikaina zen, aitonak eta aitak utzitako ezaugarria, baina ez zen ehiztaria, azken hori bezala. Mundu guztiak estimatzen zuen moraltasun zorrotza zuen bere buruarekin, eta hainbesteraino non bere azken uneak —Viatikoa eraman ziotenean— herritarren maitasunaren testigantza izugarria izan baitziren. Haren hiletak, hil eta bi egunera egin zenak, izaera bera izan zuen, eta San Agustin eliza txiki geratu zen hiletara joan nahi izan zuten guztiei lekua emateko. Hilotza Iruñeko hilerrira eramatera hiriko agintari guztiak joan ziren.
Gaixotasun luze batek eragindako heriotza goiztiarrak XX. mendeko juristarik handienetako bat kendu zion Nafarroari, besteak beste, Francisco Salinas Quijada jurista nafar ospetsuak miresmenez gogoratu zuen bezala.
Obrak
Temas de Derecho Civil, Iruñea: egileak argitaratua, 1927.
Temas de Derecho Procesal Civil, Iruñea: Aramburu, 1928.
Las donaciones inter vivos en el Derecho Civil de Navarra, Iruñea: egileak argitaratua, 1928. Nafarroako Foru Diputazioak birrargitaratua Biblioteca de Derecho Foral, VII. liburukian, Iruñea, 1964.
El Derecho Civil de Navarra y la colación de bienes, egileak argitaratua, Iruñea: E. García Enciso inp., 1929.
AIZPUN SANTAFE, R.-rekin batera, Anteproyecto de Apéndice de Navarra al Código Civil, Iruñea: Imp. Provincial, 1930.
El derecho de sucesión mortis causa en Navarra, egilearen oinordekoek argitaratua, Iruñea: Jesús Garcia inp., 1930.
Bibliografia
. SALINAS QUIJADA, F., «Algo sobre la obra de don Fernando Arvizu y Aguado», Diario de Navarra, Iruñea, 1963ko ekainaren 30a.
Derecho Civil de Navarra, Iruñea: Aranzadi, I. libk., 1971, 328 or.
Estudios de Historia del Derecho Foral de Navarra, Iruñea: Nafarroako Foru Diputazioa, 1978, 441-443. or.
