Emakumearen egoera juridiko-pribatua Vasconiako zuzenbide historikoan.
Zuzenbide pribatuko erakunde historikoen azterketari ekitean, sarritan oharkabean uzten dugu arauek Zuzenbidearen ikuspegi androzentrikoa islatzen dutela. Ordenamendu juridikoaren berrikuspenek gizon eta emakumeen arteko berdintasuna lortzea bilatu badute ere, oraindik ere desberdintasun-elementuak irauten dute, arauaren itxurazko neutraltasunaren pean. Azterlan historiko juridiko-pribatuek gutxitan hartzen dute kontuan kategoria formalki neutroen azpian —hala nola “ezkontza”, “seme-alabatasuna”, “erregimen ekonomikoa”, “jabetza” edo “herentzia”— gizonaren posizio nagusiaren eta emakumearen posizio menpekoaren arteko tentsioa ezkutatzen dela. Ez da kasualitatea zuzenbide pribatua osatzen duten erakundeak, bereziki familia eta jabetza, izan direla gizarte historikoetan emakumeen gizonenganako menpekotasuna betikotzeko esparru juridikorik egokiena.
Estatuko doktrina juridikoak zuzenbide pribatu historikoan emakumearen posizioa jorratu badu ere, gaiari buruzko literatura zientifiko hasiberri bat sortuz, genero-ikuspegi hori ia ez da kontuan hartu Vasconiako Zuzenbide zibilari buruzko azterlanetan. Hutsune hori betetzeko eta gai berriei heltzeko asmoz, Iura Vasconiae-ren hurrengo bi Sinposioak Euskal Zuzenbide zibila osatzen duten erakundeen azterketari eskainiko zaizkio, non genero arteko aldea agertzen den, eta alderatuko dira ondoko beste ordenamendu batzuekin, oinordetza-, jabetza- edo ezkontzaren erregimen ekonomikoari buruzko arazoei irtenbide desberdinak eman zizkietenekin.
Ikuspegi historiko-konparatuak aukera emango du baloratzeko ea, adierazi den bezala (MONASTERIO, AYERBE), Vasconiako Zuzenbide zibila bere garaiarekiko aurreratua den zuzenbide gisa agertzen den, ordenamendu juridiko pribatuan emakumearen egoerari dagokionez. Azterlan honek, halaber, esparru pribatuan berdintasunaren aldeko borrokan aurretik izan genituen emakumeen historiaren lanketan lagundu nahi du. Vasconiako ordenamendu zibilen barruan emakumeek izan duten posizioaren ikuspegitik, emakumeen bizitza pribatuaren memoriaren berreskurapena da Iura Vasconiae Fundazioak antolatutako bi sinposioen ardatza.
Esku-hartzeetan jarraitutako metodologia adierazitako helburu bikoitzaren zerbitzura dago: oinarrizko erakundeen azterketa, emakumearen egoeraren ikuspegitik, eta beste lurralde-zuzenbide batzuekin alderaketa. Horretarako, lau mahai dituen bi jardunaldi antolatu dira, hurrenez hurren, gaitasun juridikoari eta jarduteko gaitasunari, ezkontza-zuzenbideari, oinordetzari eta landa-munduko jabetzari buruzkoak. Mahai bakoitzean Euskal Zuzenbide zibileko berezko erakundeen azterketa egingo da, eta ondoren erantzun bat emango da, beste lurralde-zuzenbide batzuetan emakumearen egoera alderatzeko aukera emango duena. Mahai bakoitzeko lehendakaritzak saioa aurkeztu eta respondentaren esku-hartzearen ondoren egingo den eztabaida moderatuko du.
Sinposioa batzorde zientifikoak aldez aurretik onartutako komunikazioetara irekita egongo da; komunikazio horiek jardunaldi bakoitzaren amaieran irakurri ahal izango dira. Sinposioak ondoren argitaratuko dira Iura Vasconiae aldizkarian.
Komunikazioen bidalketa
Komunikazio-proposamena abstract bat bidaliz egin ahal izango da iuravasconiae@iuravasconiae.eus helbidera.
XXI. Sinposiorako bidalketa-data 2023ko abenduaren 4a da.
XXII. Sinposiorako bidalketa-data 2024ko urtarrilaren 20a da.
