Baskoniako Zuzenbide Historiko eta Autonomikoaren Azterketarako Fundazioa

← Sarreretara itzuli

NOTITIA VASCONIAE EUSKAL HERRITIK KANPOKO EGILEAK ETA OBRAK

MICHEL, Francisque Xavier (Lyon, Frantzia, 1809ko otsailaren 18a – Paris, 1887ko maiatzaren 18a).

Karguak eta lanbideak

 Historialaria eta filologoa

Ibilbidea

Lyongoa zen eta unibertsitate ikasketak Parisen egin zituen, Erdi Aroari buruzko espezialitatea eginez. 1839tik aitzina Bordeleko Unibertsitateko literatura atzerritarraren katedra hartu zuen bere gain, doktoretza 1846ra arte egin ez bazuen ere.

Frantziako hiriburuan liburu eta agiriak etengabe irakurtzen aritu zen, hainbat artxibo eta liburutegitan. Gobernu frantziarrari esker, bere ikerketak jarraitu ahal izan zituen Ingalaterran eta Eskozian, eta agiri garrantzitsuak aurkitu zituen han.

Argitaratu eta editatu zituen lan ugarietatik azpimarragarria da La Chanson de Roland poema epikoaren XI. mendearen amaierako bertsioaren argitalpena, Oxforden aurkitu baitzuen 1833an. Berak itzuli zuen Anelier Toulouseren La Guerre de Navarre poema, Iruñeko Nabarreria auzoa 1276an erraustu zuen gatazkari buruzkoa. Haren itzulpena 1856an argitaratu zen, eta lagungarria izan zen, Proventzako poeta eta haren lana ezagutarazteko ez ezik, Nafarroako Behe Erdi Aroko historiako gertaerarik aipagarrienetako baten inguruko ezagutza osatzeko ere. Haren beste hainbat lanek Euskal Herri kontinentala izan zuten aztergai, kasu honetan ikuspegi etnologiko batetik bazen ere, euskal sinesmenak, kantu zaharrak eta erran zaharrak aztertu baitzituen. Aipagarria da, orobat, Arnaud Oihenarten testuez egin zuen berrargitalpena.

Haren lorpen akademikoak saritzeko Ohorezko Legioa eman zioten 1838an, eta Frantziako Historiako Akademiako kide izendatu zuten.

Obrak

Roman du Comte de Poitiers, 1831.

Examen critique de la Dissertation de Louis Henri Monin sur le roman de la bataille Roncevaux, 1832.

Le Lai de Havelok, 1833.

Hugues de Lincoln: recueil de ballades anglo-normande et écossoises relatives au meurtre de cet enfant commis par les Juifs en MCCLV, 1834.

Lais inédits des XIIe et XIIIe siècles, 1836.

La Chanson de Roland, ou de Roncevaux, du XIIe siècle, 1837.

Le roman du roi Flore et de la belle Jeanne, 1838.

Recueil de ce qui rest des poëmes relatifs à ses aventures composés en François, en anglo- normand et en grec dans les XII et XIII siècles, 1839.

Quae vices quaeque mutationes et Virgilium ipsum et ejus carmina per mediam aetatem exceperint, 1846.

Histoire des races maudites de la France et de l’Espagne, 1847.

Histoire des hôtelleries, cabarets, hotels garnis, restaurants et cafés, et des anciennes communautés et confréries d’hôteliers, de marchands de vins, de restaurateurs, de limonadiers, 1851-1854.

Recherches sur le commerce pendant le Moyen Âge, 1852.

Etudes de philologie comparée sur l’argot et sur les idiomes analogues parlés en Europe et en Asie, 1856.

Histoire de la Guerre de Navarre en 1276 et 1277, 1856.

Le Pays Basque: sa population, sa langue, ses moeurs, sa littérature et sa musique, 1857.

Le Romancero du Pays Basque, 1859.

Libri Psalmorum versio antiqua Gallica e cod. ms. in Bibl. Bodleiana asservato: una cum versione métrica aliisque monumentis pervetustis, 1860.

Les Ecossais en France, les français en Écosse, 1862.

Histoire du commerce et de la navigation à Bordeaux, principalement sous l’administration anglaise, 1867-1870.

Attendez-moi sous l’orme, 1868.

 

Bibliografia

BARRIÈRE, D., Francisque Michel, médiéviste bibliomane romantique, Paris: Bassac, 2014. 

MATTHEWS, D., The invention of Middle English: an anthology of primary sources. Londres: Brepols, 2000.

SAINT-GÉRAND, J. P., «A critical inquiry into the Scottish language… (1872-1882) de Francisque Michel: histoire, philologie et fantaisie», Florilegium Historiographiae Linguisticae. Études d’historiographie de la linguistique et de grammaire comparée à la memoire de Maurice Leroy, 1994.

UNIVERSIDAD DE DEUSTO, Catálogo del Fondo Histórico Vasco de la Biblioteca Universitaria de Deusto (1831-1939), Bilbo: Deustuko Unibertsitatea, 2004.

Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren esparruan Next Generation EU funtsek finantzatutako proiektua


Laguntzaileak:

Diputación Foral de Gipuzkoa
Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades - Gobierno de España
IVAP