Historia General de Guipúzcoa

Lanaren laburpena

Historia general de Guipúzcoa (1870) lanaren bi liburukiak —hemen bakarrean berrargitaratuak— Soraluzeren gogokoen diren gaien inguruko hiru liburutan egituratuta daude. Bertan, lehen aldiz argitaratzen dituen azterlanak zein bere aurreko liburuetatik jasotakoak biltzen ditu, batzuetan zabalduz eta besteetan mugatuz. I. liburuari hasiera ematen dion eta edukiz geografikoa eta ekonomikoa den “Estadística general” deritzona, bere Historia de la M. N. y M. L Provincia de Guipúzcoa laneko Parte Topográfica delakoari dagokio, baina hura baino garatuagoa dago. Ondoren datorren “Compendio de los Fueros” atalak bere Fueros de Guipúzcoa. Títulos adicionales y consideraciones. Reglamentos. Sumario histórico lanaren lehen atala soilik eta laburtuta jasotzen du. Jatorrizkoa da, aldiz, I. liburu hori ixten duen “Compendio eclesiástico” deritzona.

II. liburuak bi zati ditu. Batetik, “Guía geográfico-histórica de los pueblos de Guipúzcoa” oso zabala; haren Historia de la M. N. y M. L. Provincia de Guipúzcoa lanean deskribatutako tren-bidaia aperitibo hutsa izan zen, hemen herri guztietaz banan-banan arduratzen baita. Bigarren zatiak, “Varones ilustres” izenburupean, bere etengabeko azterlan biografikoekin lotzen du —garai hartarako Legazpirena eta Peñafloridako kondearena behintzat argitaratuak zituen—, baina eskala benetan harrigarrian; izan ere, biografia ugari biltzen ditu, kasuaren arabera luzeagoak edo laburragoak, pertsonaia mota guztien jaioterrien arabera ordenatuta.

III. eta IV. liburuak testuaren bigarren liburukian jasotzen dira, eta historia politikoa deskribatzen dute, “Glorias de la Antigüedad” aipamenetik hasi eta Elisabet II.aren erregealdiaren amaierara arte. Lana amaitzeko, “Suplemento” labur bat dakar, azaldutako hainbat punturi buruzko argibideak emateko eta datu biografikoak gehitzeko, bereziki bere autobiografia.