XIV. Sinposioa. Nafarroako zuzenbide zibilaren kodifikaziorantz. <\/p>\n\n
Nafarroako Foru Berria onartu zen foru-konpilazio zibilen artean azkena izan zen, eta haren berrikuspen integralak atzerapen-egoeran jarri du berriro Nafarroako Foru Komunitatea. Nafarroak ez dio heldu, oraingoz, kodetze-erronkari; erronka horri erantzun diote, ordea, Balear Uharteek (1990), Euskal Autonomia Erkidegoak (1992, euskal zuzenbide zibilari buruzko ekainaren 25eko 5\/2015 Lege berrian eguneratutako araua), Galiziak (1995 eta 2006), Valentziak (2007), Kataluniak (2010), Aragoik (2003 eta 2011), eta baita Asturiasek ere, non 1998tik lan handia egiten ari den berezko zuzenbidea biltzeko Asturiasko Ohiturazko Zuzenbidearen Batzorde Berezi baten bidez, Espainiako Konstituzioaren 149.1.8 artikuluak irekitzen dituen birtualtasunak aprobetxatuz. <\/p>\n\n
Foru Berriaren zaharkitzea hainbat eremutan ageri da. Konpilazioak akats teknikoak ditu, eta horiek barne-inkoherentziak sortzen dituzte; horren arrazoia da, neurri handi batean, 5\/1987 Foru Legeak 1973ko testuko erakunde tradizional batzuk aldatu zituela, baina beste batzuk ez. <\/p>\n\n
Bestalde, lau urte baino gehiago igaro dira gurasoen elkarbizitza eteten denean seme-alaben zaintzari buruzko 3\/2011 Foru Legeak (NAO, 60. zk., 2011ko martxoaren 28koa) bere hitzaurrean honako hau adierazi zuenetik: \u201cGobernuari agintzen zaio urtebeteko epean Nafarroako Foru Berria Familia Zuzenbidearen arloan aldatzeko Foru Lege proiektu bat aurkez dezala, hori baita mota horretako erreforma baten egoitza naturala, sistema koherente bat osatu behar duten gainerako erakundeekin integratuz\u201d. Agindua Legearen lehen azken xedapenean indartu zen; horrek zehazten duenez, \u201cNafarroako Gobernuak, Foru Lege hau indarrean jartzen denetik urtebeteko epean eta Foru Zuzenbide Zibilaren Kontseilu Aholkulariak txostena egin ondoren, Nafarroako Foru Berria Familia Zuzenbidearen arloan aldatzeko Foru Lege proiektu bat aurkeztuko du Nafarroako Parlamentuan\u201d. Nafarroako Gobernuak ez du gaur arte horri buruzko ekimen garrantzitsurik gauzatu, Nafarroako Foru Zuzenbide Zibilaren Kontseilu Aholkulariak egindako azterlan meritu handikoa izan ezik; azterlan hori, ordea, ez zen lege-proposamen zehatz batean gauzatu, eta Nafarroako Parlamentuak ere ez du kontuan hartu bere agindua bete ez izana. <\/p>\n\n
Indarrean dagoen zuzenbide positiboari dagokionez, egokia dirudi Eskubide errealen arloko erregulazioak, batez ere gainalderatze-eskubideari, berme errealei edo komisio-ituna onartzeari dagokienak. Ez da gauza bera gertatzen ondasun-zuzenbidearekin: ez du zentzurik Foru Berriak ondasun-erkidego mota desberdinak arautzen jarraitzeak (III. titulua) erakunde publikoen ondareari eragiten diotenean. Kontuan izan behar da Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6\/1990 Foru Legeak eta haren erregelamenduek ondasunei eta administrazio-izaerako ondasun eta eskubideen erkidegoei buruzko xedapenak jaso dituztela. <\/p>\n\n
Nafarroako Foru Berriaren zaharkitzea gutxiago nabaritzen da betebeharren eta kontratuen arloan. Esan daiteke erregulazioa Kode Zibilarena baino aurreratuagoa dela, 1900eko BGBaren eta 1942ko Italiako Codicearen jarraibideei jarraitu baitzien. Aipatzekoa da azken zuzenbide-corpus horiek geroago erreformatu zirela, baina Nafarroako Konpilazioak ez zuela hori egin. <\/p>\n\n
Urteak igaro ahala, zalantzan jartzen da Foru Berriko artikulu askoren historizismo laua, bereziki ezkontzako zuzenbide ekonomikoari buruzkoena; horiek nahitaez aldatu behar dira, hala nola ezkontza-krisiaren kasuan dohaintzak errebokatzeko diziplinan (76. legea), ezkontzako ondasun-araubideari dagokionean (82-104 legeak) eta bigarren edo ondorengo ezkontzetako ondasun-araubidean (105-111 legeak). Are premiazkoagoa da, badaezpada, fideltasun-usufruktu legalaren diziplina dibortzioaren, izatezko bikoteen eta ezkontza homosexualaren araudiaren aurrean egokitzea. Bigarren ezkontzako gurasoen seme-alaben oinordetza-eskubideei buruzko 272. legea berrikusteko beharra adierazi da. <\/p>\n\n
Nafarroako zuzenbide zibila eguneratzeko beharra Zuzenbide pribatuaren komunitarizazio- edo europeizazio-testuinguruaren eskakizunei ere badagokie; horiek Kontinenteko antolamendu juridikoen arteko hurbilketa jakin bat postulatzen dute, berezko zuzenbide zibilari uko egin gabe. Beharrezkoa litzateke Espainiako Gobernuak legeen eskualde arteko gatazken konponbideari heltzea, batez ere ezkontzako araubide ekonomikoari dagokionez. Arazo horiek bereziki eragiten diote Nafarroako zuzenbide zibilari, bikote egonkorren berdintasun juridikoari buruzko uztailaren 3ko 6\/2000 Nafarroako Foru Legearekin egiaztatu ahal izan denez, Konstituzio Auzitegiaren apirilaren 23ko 093\/2013 epaiak (BOE, 2013ko maiatzaren 23koa) zati batean baliogabetu baitzuen. <\/p>\n\n
Harrigarria gertatzen hasi da Nafarroako Konpilazioaren zati batzuen zaharkitzearen, foru-legegintza zibilaren sakabanaketa desberdinaren eta Estatuko autonomia-konpilazioak\/kodifikazioak hartzen ari diren modernitatearen arteko kontrastea. Beste behin ere, Foru Komunitatea atzerapen nabarian geratu da zuzenbide zibila eguneratzeko prozesuan. Nafarroako Foru Zuzenbide Zibilaren Kontseilu Aholkulariak, otsailaren 6ko 9\/2006 Foru Dekretu bidez foru-zuzenbide zibilaren azterketa garatzeko eta sustatzeko sortuak, ez du inolako erreformarik zehaztu. <\/p>\n\n
Foru Berriaren zaharkitzea eta araudi zibil sakabanatu baten arazoak Nafarroako Foru Zuzenbide Zibilaren Lege baten bidez gainditu beharko lirateke, egungo erakundeak eta Nafarroako erakunde historiko positibizatuak erreformatzera bideratua, XXI. mendeko errealitate sozialera eguneratuz edo egokituz.<\/p>\n\n