{"id":4078,"date":"2023-02-16T10:10:40","date_gmt":"2023-02-16T09:10:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/vinson-julien-851-eu\/"},"modified":"2023-02-16T10:10:40","modified_gmt":"2023-02-16T09:10:40","slug":"vinson-julien-851-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/","title":{"rendered":"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 &#8211; Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21)."},"content":{"rendered":"<p><span>Julen Vinson frantsesa<br \/>\neuskararen ikertzaile garrantzitsu bat izan zen. 1843an, Parisen jaio eta,<br \/>\n1926an, Libournen hil zen. Indiaren hegoaldean egin zituen oinarrizko<br \/>\nikasketak; izan ere, aita Pondicheriko Auzitegiko prokuradore izan zen. Nerabea<br \/>\nzela, Nancyra lekualdatu zen \u00c9cole Foresti\u00e8ren ikasteko (1864an), eta han hasi<br \/>\nzen euskal ikasketekin interesatzen, Emile Charles literatura-irakaslearen<br \/>\nbidez. Euskara eta alemana hitz egiten zituen, eta indiar hizkuntzetan aditua<br \/>\nzen, batez ere hinduan eta tamilean. Euskaltzaindiko ohorezko kidea izan zen,<br \/>\nH. Schuchardtekin eta C. C. Uhlenbeckekin batera. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1866an, Vinson Ipar Euskal<br \/>\nHerrian zebilen Baionako basoen inspektoreorde-lanetan. 1869an, Louis Lucien<br \/>\nBonaparte printzearekin harremanetan jarri zen, eta harekin lankidetzan hasi.<br \/>\nHurrengo urteetan, Ipar Euskal Herrian zehar abiatu zen, oharrak hartuz eta<br \/>\nbibliografia kontsultatuz, euskal liburutegi mardul bat eraikitzeko oinarri.<br \/>\nLiburutegi horren aurrekari bakarrak Bonaparte printzea, Van Eys printzea,<br \/>\nAnton Abadia eta Harriet abadea izan ziren. Ikasketen hasieran, Nafarroako<br \/>\nSalaberri D\u2019Ibarrole baxenabartarraren 1856ko hiztegia erabili zuen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Hainbat lan idatzi zituen<br \/>\neuskarari buruz. 1882an, <i>Les Basques et le Pays Basque <\/i>argitaratu zuen,<br \/>\neuskal geografia, ekonomia, demografia, historia, foruak eta folklorea biltzen<br \/>\nzituena. Lan horretan eusko-iberismoaren aurka agertu zen, baina urte batzuk<br \/>\ngeroago <i>The Academy <\/i>britainiar aldizkarian baieztatu zuen litekeena zela<br \/>\nEuropako mendebaldean eta iparraldean euskaraz hitz egin izana indoeuroparrak<br \/>\niritsi aurreko Paleolitoko garaietan. Nolanahi ere, Vinson oso kritiko agertu<br \/>\nzen euskal iraganaren ikuspegi mitikoekin. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Euskararen erabilera sozialen<br \/>\naurkako bere erasoek eta euskara eta modernotasuna bateraezintasunak zirelako<br \/>\nbere iritziek euskararen aditu askoren etsaitasuna ekarri zioten. Haren lehen<br \/>\nikerketen ondoren, euskaltasunaren etsaitzat jo zuten. Arturo Campionekiko<br \/>\nharremanean, adibidez, polemika bizia izan zuen. 1875eko martxoan, Vinsonek<br \/>\nCampion ezagutu zuen Iru\u00f1ean. Erabat ustekabean iruineratu zen, bertan globoz<br \/>\nlur hartu baitzuen Hirugarren Gerra Karlista gertatzen ari zen hirira, bidaia<br \/>\nbatean eguraldia zela-eta ibilbidea aldatu behar izan zuenean. Baionatik<br \/>\nEzpeletarainoko bidaia bat zen, Eug\u00e8ne Godard aeronautarekin batera. Azkenean,<br \/>\nZizur erdigunean lurreratu ziren, Gazolatz inguruan. Vinsonek Campioni eta<br \/>\nLouis Lucien Bonaparteri eraso egin zien, bai eta euskara garaikidearen beste<br \/>\naditu batzuei ere. Haren esanetan, Europako ikerketa zientifikoetan eguneratuta<br \/>\nez egoteagatik kritikatu zituen. 1878an, Nafarroako <i>Euskal Aldizkaria<\/i>-ren<br \/>\nlehen zenbakiak agertu zirenean, Vinsonek hasierako programaren ideien kontra<br \/>\negin zuen, eta aldizkaria kritikatu zuen. Nolanahi ere, egileak ere deitoratu<br \/>\nzuen argitalpenaren sortzaileen artean ez egotea. Gainera, urte batzuk geroago,<br \/>\nCampionen ikasketak goraipatu zituen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Foru-gizartea ere kritikatu<br \/>\nzuen, eta erabat ukatu liberala izan zitekeela. Liberalismoa eta euskal foruak<br \/>\nnabarmen bereizi zituen, eta hala idatzi zuen 1876an Pariseko <i>RLPHC<\/i>-n (<i>Revue<br \/>\nde Linguistique et Philologie Compar\u00e9e<\/i>): \u00abBadago euskal erakunde<br \/>\nnazionaletan sinesten duenik, Pirinioetako menditarren errepublika-gizarte<br \/>\nmoduko batean, non foru ospetsuak izango baitziren funtsezko gutuna eta kodea.<br \/>\nHala ere, ideia hori guztiz faltsua da, ez dago ezer benetan liberala foruetan<br \/>\neta, zinez, oligarkia klerikal autoritario baten araudia dira\u00bb. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Nahiz eta <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeko<br \/>\neuskal ikasketetako akademikoekin liskarretan aritu, haren ikerketek asko<br \/>\nlagundu zuten euskara aztertzen. 1891n, Azkuerekin gutun bidezko harremana izan<br \/>\nzuen urtean, euskararen ikasketetan egin zuen ekarpenik handiena agertu zen: <i>Essai<br \/>\nd\u2019une Bibliographie de la langue basque<\/i>, eta 1898an, <i>Complement et<br \/>\nSuppl\u00e9ment <\/i>argitaratu zen (1894an berrargitaratuak Donostian). Azterlan<br \/>\nhoriek euskal ikasketen oinarria izan ziren ia gaurko egunera arte (1970ean Jon<br \/>\nBilbaoren Eusko Bibliographia agertu arte, Au\u00f1amendin), eta haien aurrekari<br \/>\nbakarra <i>Laurak Bat <\/i>edo Allende Salazar bizkaitarraren <i>Biblioteca del<br \/>\nBasc\u00f3filo <\/i>izan zen (1887). Vinsonek euskaraz ere idatzi zuen inoiz eta,<br \/>\n1912an, bere <i>Formes Verbal simple extraites de vieux ouvrages basques <\/i>garrantzitsua<br \/>\nargitaratzeari ekin zion <\/span><i><span>Revista<br \/>\nInternacional de los Estudios Vascos<\/span><\/i><span>-en<br \/>\n(<i>RIEV<\/i>). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Haren ikuspegi akademikoa<br \/>\nFrantziako Hirugarren Errepublikari eta naturalismoari lotuta egon zen.<br \/>\nOhorezko irakasle izendatu zuten hainbat elkarte zientifikotan, besteak beste,<br \/>\nAntropologia Eskolan eta Coll\u00e8ge de Francen. Hasierako lanak <i>Les religions<br \/>\nactuelles <\/i>(1886) eta hinduismoari, budismoari eta beste erlijio batzuei<br \/>\nburuzko eskuliburu batzuk izan zituen. Euskarari buruz, <i>Coup d\u2019oeil sur<br \/>\nl\u2019\u00e9tude de la langue basque <\/i>izan zuen lehendabiziko lana, non hizkuntza<br \/>\narrazionaltasun hotz batez lantzen duen, talka eginez garai hartako ikuskera<br \/>\nliluratuarekin. Azterlan hori <i>RLPHC<\/i>-n argitaratu zen. Aldizkari horretan<br \/>\nbertan agertu ziren haren artikulu gehienak, funtsezkoak <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeko<br \/>\neuskararen gaineko azterlanen artean: <i>Phon\u00e9tique basque <\/i>(1872-1873), <i>Le<br \/>\nverbe basque <\/i>(1873-1874), <i>Notes sur la d\u00e9rivation du verbe basque <\/i>(1874-1875),<br \/>\n<i>Les Basques du XII si\u00e8cle, leur moeurs et leur langue <\/i>(1881), <i>Bibliographie<br \/>\ndu folklore basque <\/i>(1887), <i>\u00c9tymologies basques <\/i>(1894), <i>\u00c9tudes sur<br \/>\nle vocabulaire basque <\/i>(1908) eta <i>L\u2019aspiration en basque <\/i>(1914). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Julen Vinson frantsesa euskararen ikertzaile garrantzitsu bat izan zen. 1843an, Parisen jaio eta, 1926an, Libournen hil zen. Indiaren hegoaldean egin zituen oinarrizko ikasketak; izan ere, aita Pondicheriko Auzitegiko prokuradore izan zen. Nerabea zela, Nancyra lekualdatu zen \u00c9cole Foresti\u00e8ren ikasteko (1864an), eta han hasi zen euskal ikasketekin interesatzen, Emile Charles literatura-irakaslearen bidez. Euskara eta alemana hitz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[339],"class_list":["post-4078","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 - Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 - Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Julen Vinson frantsesa euskararen ikertzaile garrantzitsu bat izan zen. 1843an, Parisen jaio eta, 1926an, Libournen hil zen. Indiaren hegoaldean egin zituen oinarrizko ikasketak; izan ere, aita Pondicheriko Auzitegiko prokuradore izan zen. Nerabea zela, Nancyra lekualdatu zen \u00c9cole Foresti\u00e8ren ikasteko (1864an), eta han hasi zen euskal ikasketekin interesatzen, Emile Charles literatura-irakaslearen bidez. Euskara eta alemana hitz [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/vinson-julien-851-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/vinson-julien-851-eu\\\/\",\"name\":\"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 - Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-16T09:10:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/vinson-julien-851-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/vinson-julien-851-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/vinson-julien-851-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 &#8211; Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 - Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 - Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21). - Iura Vasconiae","og_description":"Julen Vinson frantsesa euskararen ikertzaile garrantzitsu bat izan zen. 1843an, Parisen jaio eta, 1926an, Libournen hil zen. Indiaren hegoaldean egin zituen oinarrizko ikasketak; izan ere, aita Pondicheriko Auzitegiko prokuradore izan zen. Nerabea zela, Nancyra lekualdatu zen \u00c9cole Foresti\u00e8ren ikasteko (1864an), eta han hasi zen euskal ikasketekin interesatzen, Emile Charles literatura-irakaslearen bidez. Euskara eta alemana hitz [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/","name":"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 - Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-16T09:10:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/vinson-julien-851-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"VINSON, Julien (Paris, 1843ko urtarrilak 19 &#8211; Libourne, Gironda, Frantzia, 1926ko azaroak 21)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/4078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/4078\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=4078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}