{"id":4060,"date":"2023-02-16T10:03:25","date_gmt":"2023-02-16T09:03:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/"},"modified":"2023-02-16T10:03:25","modified_gmt":"2023-02-16T09:03:25","slug":"ruano-y-prieto-fernando-842-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/","title":{"rendered":"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 – 1964)."},"content":{"rendered":"

Fernando Ruano y Prieto familia
\naberats batean jaio zen, baina ez aristokrata. Jeronimo Ruano y Vargas-Machuca
\neta Beatriz Prieto y Mu\u00f1oz-Cobo izan zituen guraso, eta Jaenen egin zituen
\noinarrizko ikasketak. 1891n, batxiler-gradua lortu zuen. Unibertsitatean,
\nZuzenbidea eta Filosofia eta Letrak ikasketak egin zituen 1891tik 1894ra
\nSalamancako Unibertsitatean. Ondoren, Madrilgo Unibertsitate Zentralean ekin
\nzion doktoretzari 1894an, eta 1898ra arte aritu zen bertan. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bi aldiz ezkondu zen, lehen
\naldiz Maria del Amparo Rodriguez eta Rodriguez-Ariasekin, eta bigarren aldiz
\nMaria de los Dolores Barron eta del Realekin. Bi uztartze horien ondorioz, bi
\nseme-alaba izan zituen: Jeronimo Ruano eta Rodriguez-Arias eta Maria de la
\nVictoria Ruano y Barron. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Familia aristokraziakoa ez zuen
\narren, zenbait titulu izan zituen, hala nola Li\u00e9danako markesa. 1906an,
\neskuratu zuen markesgoa, titularra hil ondoren, eta 1926ra arte iraun zuen,
\nJeronimo semeari utzi ziotenean. Velasco baroia izan zen 1903an baroitza eskuratu
\nzuenetik 1926ra arte. Une horretan, aurreko baroiaren ahaide batek, Francisco
\nCarillo Santa Pau jaunak, aurkaratu egin zuen hori Auzitegi Gorenean.
\nZaragozako Zalditeriaren Errege Maisutzako zaldun eta Madrilgo Nobleziaren
\nErrege Kidegoko zaldun bihurtu zen, hor 1900eko urtarrilaren 8an onartua izan
\nondoren. Bertan, diputatu, fiskal eta uniformeen ikuskatzaile karguak bete
\nzituen, eta Isabel Katolikoaren Ordenaren Mandatua eman zitzaion. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Fernando
\nRuano eta haren familia hertsiki lotu zitzaizkion nekazaritzari. Arlo horretan
\negin lan handiak Nekazaritza Merezimenduaren Ordenako Gurutze Handia ekarri
\nzion 1910ean, eta Espainian aintzatespen handienak zituen abeltzaintzat ere
\nhartu zen. Politikari dagokionez, Gorteetarako diputatu hautatu zuten 1900 eta
\n1923 bitartean Teruelgo Albarrac\u00edndik, eta hainbat alderdi politikotako kide
\nizan zen: liberalak, demokratak eta prietistak. Erresumako senataria izan zen
\nTerueldik 1921 eta 1923 bitartean, eta Lehen Hezkuntzako ikuskatzaile nagusia
\n1917an, Nekazaritzako zuzendari nagusi izendatu zuten urte berean. 1910eko
\nGorteetan, Espainiaren Afrikako jabetzetan zerbitzu publikoak sortzeko
\nBatzordeko kide izan zen, bai eta Pozondondik Trancondik Teruelera doan
\nerrepideko batzordekoa eta idazkaria ere, eta Terueldik Ca\u00f1etetik Albarracinera
\ndoan errepideko batzordeko kide eta idazkaria. 1911ko Gorteetan, Pedro\u00f1erasetik
\nCuencatik Alcazarrera doan errepiderako batzorde mistoko kide izan zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1921etik 1922ra Ohore eta Mezu
\nBatzordean parte hartu zuen, Erregeari Koroaren eta Laneko Batzorde
\nIraunkorraren hitzaldiaren erantzuna ematen ziona. 1960ko hamarkadan, Aitoren
\nSeme Zaldunen Kidego Kolegiatuaren Gobernu Batzordeko diputatu aritu zen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Euskal lurraldearekin duen
\nlotura estuena idazlan hauek argitaratzetik datorkio: Don Juan II de Arag\u00f3n
\ny el pr\u00edncipe de Viana: guerras civiles en los reinos de Arag\u00f3n y Navarra
\ndurante el siglo <\/i>XV, non Juan II.aren eta Vianako Printzearen arteko
\ndesadostasunak sortu ziren garaian lurralde horiek izan zituzten gorabeherak
\njorratzen baitira, eta Anexi\u00f3n del Reino de Navarra, en tiempos del Rey
\nCat\u00f3lico<\/i>, non Aragoiko monarkak Nafarroa konkistatzeko zilegitasuna zuela
\nematen baita aditzera, titulu justu eta nahikoa zuelakoan, eta ez diplomaziako
\nkorapilo baten ondorioz. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fernando Ruano y Prieto familia aberats batean jaio zen, baina ez aristokrata. Jeronimo Ruano y Vargas-Machuca eta Beatriz Prieto y Mu\u00f1oz-Cobo izan zituen guraso, eta Jaenen egin zituen oinarrizko ikasketak. 1891n, batxiler-gradua lortu zuen. Unibertsitatean, Zuzenbidea eta Filosofia eta Letrak ikasketak egin zituen 1891tik 1894ra Salamancako Unibertsitatean. Ondoren, Madrilgo Unibertsitate Zentralean ekin zion doktoretzari 1894an, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[339],"class_list":["post-4060","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nRUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 - 1964). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 - 1964). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fernando Ruano y Prieto familia aberats batean jaio zen, baina ez aristokrata. Jeronimo Ruano y Vargas-Machuca eta Beatriz Prieto y Mu\u00f1oz-Cobo izan zituen guraso, eta Jaenen egin zituen oinarrizko ikasketak. 1891n, batxiler-gradua lortu zuen. Unibertsitatean, Zuzenbidea eta Filosofia eta Letrak ikasketak egin zituen 1891tik 1894ra Salamancako Unibertsitatean. Ondoren, Madrilgo Unibertsitate Zentralean ekin zion doktoretzari 1894an, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\\\/\",\"name\":\"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 - 1964). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-16T09:03:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 – 1964).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 - 1964). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 - 1964). - Iura Vasconiae","og_description":"Fernando Ruano y Prieto familia aberats batean jaio zen, baina ez aristokrata. Jeronimo Ruano y Vargas-Machuca eta Beatriz Prieto y Mu\u00f1oz-Cobo izan zituen guraso, eta Jaenen egin zituen oinarrizko ikasketak. 1891n, batxiler-gradua lortu zuen. Unibertsitatean, Zuzenbidea eta Filosofia eta Letrak ikasketak egin zituen 1891tik 1894ra Salamancako Unibertsitatean. Ondoren, Madrilgo Unibertsitate Zentralean ekin zion doktoretzari 1894an, […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/","name":"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 - 1964). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-16T09:03:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ruano-y-prieto-fernando-842-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"RUANO Y PRIETO, Fernando (Arjona, Ja\u00e9n, 1876ko ekainak 10 – 1964)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/4060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/4060\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=4060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}