{"id":4022,"date":"2023-02-16T09:46:14","date_gmt":"2023-02-16T08:46:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/"},"modified":"2023-02-16T09:46:14","modified_gmt":"2023-02-16T08:46:14","slug":"legrand-theodoric-823-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/","title":{"rendered":"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 – Paris, 1952ko apirilak 7)."},"content":{"rendered":"

Theodoric Legrand-ek bere ikasketak Ecole des Chartes-en egin ditu
\n(1904ko promozioa). <\/span>1904an, bere tesia
\nidatzi du: \u00ab Essais sur Fontarrabie et les diff\u00e9rends de cette ville avec le
\nLabourd, du XV<\/i><\/span>\u00e8me <\/span><\/i>au XVIII<\/span><\/i>\u00e8me
\n<\/span><\/i>si\u00e8cle <\/span><\/i>\u00bb. Urte berean, artxibista-paleografo izendatua izan
\nda eta 1905ean Frantziako Kontu Auzitegiko Liburutegiko arduraduna izan da.
\nAzkenik, Seine-ko Departamenduko zerga biltzailea izan da. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Badakigu Euskal Herriarekin
\natxikimendu berezia zuela, batez ere Txingudi aldearekin. Izan ere, askotan
\nHendaiara joaten zen familiarekin bere oporrak pasatzera. Memento horiek
\nbaliatu zituen eremu hartako artxibategietan ibiltzeko. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1903an, bere tesia hasi
\nzuelarik, Pariseko udaletxeak beka bat eman zion hiru hilabeteko ikastaldi bat
\negin zezan. Lehenik Donostiara joan zen Gipuzkoako udal-artxiboetako
\ninspektorea ikustera. Ondotik, Hondarribian egon zen batez ere eta bertako
\nartxiboak sailkatzen eta aztertzen geratu zen. Irungo artxiboetan ere egon zen
\neta, azkenik, Madrileko Liburutegi Nazionalean eta Real Academia de la
\nHistoria<\/i>-n bukatu zuen bere egonaldia. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Egonaldi hau erabakigarria izan
\nzaio. Manuel Lekuona-k azpimarratzen duen bezala, lan \u00abbeneditarra<\/i>\u00bb egin
\nzuen, garaiko artxiboak ez zirelako sailkatuak. Legrand-ek baldintza zail
\nhoriek aipatzen ditu: \u00abSanta Maria sakristiaren ondoan dagoen beheko gela
\nbatean pilatutako dokumentu pilo batean bereizi behar izan genituen informazio
\nbaliagarria eman ziezaketenak; hau da, zailtasun material handiak etorri zirela
\ngure lana geldiarazi eta gure ikerketa nolabait arriskutsu bihurtzera\u00bb. Jakin
\nbehar da Gipuzkoak udal-artxiboen ordenatze-proiektu handi bat abiatu berri
\nzuela. Legrand -ek artikulu bat idatzi du: \u201cNotes sur l’organisation des
\narchives municipales de la province espagnole de Guipuzcoa\u201d <\/i>(1905); zeinean
\nGipuzkoako inspektorea, Serapio de Mugica, garatzen ari zen
\nsailkatze-metodologia zehazten baitu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere tesia 1904eko urtarrilean
\ndefendatzen du. Tamalez, ez dugu lan hori berriz aurkitu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Legrand-ek ondoko hilabeteetan
\nbere lana berriz hartzen duen artikulu bat \u00abEssai sur les diff\u00e9rends de
\nFontarabie avec le Labourd du XVme au XVIIIme si\u00e8cle\u00bb, Revue du B\u00e9arn et des
\nPyr\u00e9n\u00e9es <\/i>aldizkarian argitaratu du. Lan oso zehatza egin du: Hondarribiako
\neta Irungo artxiboetan agertzen diren Bidasoa inguruko gatazkak kronologikoki
\naztertzen ditu. <\/span>XV<\/span>. mendean hastea erabaki du bi arrazoirengatik:
\nbatetik, lehenago Hondarribiak ez zuelako Lapurdirekiko harremanetan rol
\nnagusirik ukan, eta bestetik, 1498an sute batek Hondarribiako dokumentu
\ngehienak erre zituelako. Bestalde, <\/span>XVIII<\/span>. mendearen amaierara mugatzen du bere ikerketa, <\/span>XIX<\/span>. mendeko
\ngatazkak historia garaikideari lotuak baitira: \u00abUlertuko da ez dugula jarraitu
\nnahi izan, gaur egun oraindik finkatu gabe dagoen auzi baten azterketan \u2014bi
\nertzetako euskaldunen arteko harremanak adeitsuenak bihurtu diren arren\u2014
\nhistoria diplomatiko garaikidearen eremu ukiezinean dago\u00bb. Legrand-ek artikulu
\nhonen zati bat laburbildu eta gaztelera itzuli du Euskal-Erria: revista
\nbascongada <\/i>aldizkariarentzat: \u00abLas diferencias entre Fuenterrab\u00eda y Laborte
\ndurante los siglos <\/span>XV <\/span>y <\/span>XVI<\/span>\u00bb, zeinean bi mende hauetako gertakariak (lehen parte
\nbatean 1463 arte iragan direnak eta bigarren batean batez ere 1509. urtekoak
\naipatzen ditu) aztertzen baititu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gai honi lotuta, \u00abApuntes
\nhist\u00f3ricos sobre la organizaci\u00f3n interior de Fuenterrabia desde el siglo <\/span>XVI <\/span>hasta el <\/span>XVIII<\/span>\u00bb lana
\naipatu beharrekoa da. Artikulua hiru partetan zatitua da: antolaketa
\nadministratiboa, antolaketa militarra eta azkenik itsas eta merkataritza
\nantolaketa. Theodoric Legrand-ek, Euskal-Erria <\/i>aldizkariarentzat
\nHondarribiako gertaera historiko batzuk kontatzen dituzten artxibo-dokumentu
\nlaburrak argitaratu ditu: \u00abRelato in\u00e9dito del socorro de Fuentarrabia por el
\nMarqu\u00e9s de los Velez durante el sitio de 1638\u00bb, \u00abOtro documento curioso acerca
\ndel sitio de Fuentarrabia en 1638\u00bb edo \u00abCancion revolucionaria acerca del sitio
\nde Fuentarrabia por las tropas francesas el 1\u00b0 de agosto de 1794\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Nafarroa ere izan du aipagai,
\neta bereziki 1521eko gertaeren inguruko bi lan azpimarratzekoak dira : lehena,
\n\u00abLettres \u00e9crites de Pampelune par des espions fran\u00e7ais pendant la guerre de
\nNavarre\u00bb, zeinean Madrileko Liburutegi Nazionalean antzemandako hiru frantses
\nespioik idatzi zituzten gutunak publikatzen baititu. Legrand-en arabera, gutun
\nhoriek balio handikoak daitezke: \u00abGaztelarrek konkistatu berri duten Nafarroako
\nhiriburuan orduan gertatutako gertakari nagusien txosten zehatza osatzen dute.
\nAzkenik, bereziki baliotsuak dira sarritan plazaratutako ideia berresten
\nbaitute eta frogatu egiten baitute armada franko-nafarko buruzagiek harremanak
\nmantentzen zituela, gehiago edo gutxiago argi, matxinada komunitariokoekin [\u2026]\u00bb.
\nBidenabar, \u00abgutunek 1521eko gerraren historiari eta comuneroen matxinadari eta
\nbereziki Valentziako Germania ospetsuari buruzkoak dira\u00bb. Bigarren dokumentuan,
\n\u00ab<\/i>Notas para la historia. Otro curioso documento referente a la guerra de
\nNabarra en el a\u00f1o de 1521\u00bb, Pariseko Liburutegi Nazionalean antzemandako
\ntestigu bat plazaratzen du. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bestalde, Euskal-Erria <\/i>aldizkarian
\nparte hartzen jarraitu du, bereziki 1905. urtean. Artikulu aipagarrienetan,
\nbesteak beste, 1904an izan zen Donostiako Erakusketa antropologikoari buruzkoa,
\nbaita ere Frederic Mistral poeta okzitaniar engaiatua eta ospetsua laudatzen
\nduena (\u00abpoeta, bai, baina poeta baino are gehiago, ekintza-gizona, ideal baten
\nlorpenaren alde borrokatzen duena, nire euskal irakurleek inork baino gehiago
\nulertzen eta goraipatzen jakingo dutena\u00bb) eta frantses ortografiaren
\nerreformari buruzkoa, azpimarra ditzakegu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Azkenik, seguraski bere
\nhizkuntza gaitasunengatik, Espainia eta Portugaleko Historiari buruz liburu eta
\nartikulu batzuk itzuli edo izkiriatu ditu. Adibidez, \u00abApuntes sobre el comercio
\nde Breta\u00f1a con Espa\u00f1a y las posesiones de ultramar: a fines del siglo <\/span>XVII<\/span>\u00bb eta
\n\u00abL’Imprimerie \u00e0 Saragosse au XVe si\u00e8cle, compte rendu et extraits traduits de
\nla \u201cBibliografia zaragozana del siglo <\/span>XV<\/span>\u201d, de Juan M. Sanchez\u00bb <\/i>artikuluak 1907 eta
\n1908. urteetan idatzi ditu. Rafael Ballester-en Curso de Historia de Espa\u00f1a <\/i>liburua
\nfrantsesera itzuli du 1928an. Eta, urte berean, Histoire du Portugal du
\nXI\u00e8me si\u00e8cle \u00e0 nos jours <\/i>eskuliburua ere idatzi du. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Theodoric Legrand-ek bere ikasketak Ecole des Chartes-en egin ditu (1904ko promozioa). 1904an, bere tesia idatzi du: \u00ab Essais sur Fontarrabie et les diff\u00e9rends de cette ville avec le Labourd, du XV\u00e8me au XVIII\u00e8me si\u00e8cle \u00bb. Urte berean, artxibista-paleografo izendatua izan da eta 1905ean Frantziako Kontu Auzitegiko Liburutegiko arduraduna izan da. Azkenik, Seine-ko Departamenduko zerga biltzailea […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[339],"class_list":["post-4022","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nLEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 - Paris, 1952ko apirilak 7). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 - Paris, 1952ko apirilak 7). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Theodoric Legrand-ek bere ikasketak Ecole des Chartes-en egin ditu (1904ko promozioa). 1904an, bere tesia idatzi du: \u00ab Essais sur Fontarrabie et les diff\u00e9rends de cette ville avec le Labourd, du XV\u00e8me au XVIII\u00e8me si\u00e8cle \u00bb. Urte berean, artxibista-paleografo izendatua izan da eta 1905ean Frantziako Kontu Auzitegiko Liburutegiko arduraduna izan da. Azkenik, Seine-ko Departamenduko zerga biltzailea […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/legrand-theodoric-823-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/legrand-theodoric-823-eu\\\/\",\"name\":\"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 - Paris, 1952ko apirilak 7). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-16T08:46:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/legrand-theodoric-823-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/legrand-theodoric-823-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/legrand-theodoric-823-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 – Paris, 1952ko apirilak 7).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 - Paris, 1952ko apirilak 7). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 - Paris, 1952ko apirilak 7). - Iura Vasconiae","og_description":"Theodoric Legrand-ek bere ikasketak Ecole des Chartes-en egin ditu (1904ko promozioa). 1904an, bere tesia idatzi du: \u00ab Essais sur Fontarrabie et les diff\u00e9rends de cette ville avec le Labourd, du XV\u00e8me au XVIII\u00e8me si\u00e8cle \u00bb. Urte berean, artxibista-paleografo izendatua izan da eta 1905ean Frantziako Kontu Auzitegiko Liburutegiko arduraduna izan da. Azkenik, Seine-ko Departamenduko zerga biltzailea […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/","name":"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 - Paris, 1952ko apirilak 7). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-16T08:46:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/legrand-theodoric-823-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"LEGRAND, Theodoric (Paris, 1882ko urtarrilak 25 – Paris, 1952ko apirilak 7)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/4022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/4022\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=4022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}