{"id":3976,"date":"2023-02-15T19:02:28","date_gmt":"2023-02-15T18:02:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/"},"modified":"2023-02-15T19:02:28","modified_gmt":"2023-02-15T18:02:28","slug":"communay-arnaud-800-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/","title":{"rendered":"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 – ?, 19..)"},"content":{"rendered":"

Arnaud Communay Pauen 1845ean
\nsortzen da. Jurista familia batekoa (aita abokatua eta aitatxi auzi-idazkaria
\nzituen), Zuzenbide-ikasketak segitzen ditu, notario izateko asmoarekin. Baina,
\nbere lizentzia ukan eta, ikerketa-mundura buruz orientatzen da. Bordeleko
\nLiburutegian postu bat lortzen du eta, laster, Girondako departamenduko
\nartxiboetako arduradun izanen da. Bilketa-lan oso handia egina du, batez ere
\nGuiena eta Gaskoinako Historiari buruzko dokumentu ezezagun asko publikatuz. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere lanaren kualitatea eta
\nzorroztasuna laudatzen dituzten hainbat ohorezko titulu jaso ditu:
\nDepartamenduetako lan historikoen Komiteko eta Frantziako armarri-Kontseiluko
\nberri-emailea, Frantziako Historiaren Sozietateko eta Bordeleko Sozietate
\narkeologikoko kidea, Guienako Bibliofilen Sozietateko Idazkari orokorra,
\nGirondako Artxiboen Sozietateko Lehendakaria\u2026 <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere bizi bukaera ordea ez da
\nhain ospetsua izan. Izan ere, 1896an, Bordeleko Auzitegiak kondenatzen du hogei
\nurterentzat bortxazko lan dorpeetara, banku-tratu faltsuak egiteagatik.
\nParisera ihes egiten du bere aitaren izena, Pierre, harturik. Han bederatzi
\nurtez Pariseko komertzio-etxe handi batzuetan publizitate-langile gisa lanean
\nsegitzen du. Baina,1906an, berriz ere auziperatua da egur-saltzaile bati egin
\ndion iruzurragatik. Communay-ren abokatuak azaldu zuen jukutria hau egin zuela
\ndokumentu historiko berri batzuk erosi ahal izateko. Pariseko Auzitegiak hiru
\nurtez preso egotera kondenatzen du. Kondena honen ondotik ez dugu bere biziari
\nburuzko beste daturik aurkitu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Esan bezala, haren lanari
\ndagokionez, Arnaud Communay bere garaiko historialari gaskonista oso aktiboa
\nizan da. Hainbat dokumentu ezezagun (gehienbat Akitaniako Artxibategietan
\naurkitutakoak) eta notizia biografiko argitara eman ditu, batez ere La Revue
\nde Gascogne <\/i>aldizkarian. Maiz idazten duen bezala, bere helburu
\nnagusienetarikoa da gutxi, edo batere ez, aztertuak izan diren pertsonaia edo
\ngertakari batzuk ezagutaraztea eta, Gaskoinaren Historiari begira, merezi
\nluketen balio historikoa azpimarratzea. Noski, Euskal Herriaren Historiarekin
\nzerikusirik artikulu anitz agerrarazi ditu. Adibide zenbait ondoko lerroetan
\naipatuko ditugu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lehenik, Arnaud Communay-k
\ntokiko pertsonaia historiko anitzei buruzko notizia biografikoak idatzi izan
\nditu, hala nola Pierre de Lostal, Nafarroako Kantziler-ordea Enrike IV.-aren
\npean, La Revue de Gascogne <\/i>aldizkarian (1884an). Lostal-ek idatzitako
\nlau gutun erantsi dizkio artikuluari, zeintzuek gizonaren pertsonalitatearen
\norijinaltasunak ongi adierazten baitituzte, Communay-k dioenez. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Jean de Montiers de Fresse,
\n\u00e9v\u00eaque de Bayonne <\/span><\/i>liburuxkan (1888),
\napezpikuaren datu biografikoak, eta bereziki Frantzia eta Alemaniaren arteko
\ndiplomazian bete zuen rola, jorratzen ditu. <\/span>Bere aurkezpenari loturik,
\nJean Nadault historialariak 1773an egin zuen memorioa antzeman dezakegu. Beste
\ndiplomaziari baiones ospetsu bat, Dominique de Lesseps, aurkezteko parada izan
\ndu Pi\u00e8ces et documents in\u00e9dits pour servir \u00e0 l’histoire du Sud-Ouest <\/i>bilduman
\n(1888) agertzen den notizia batean. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Communay-k beste ekarpen interesgarri batzuk egin ditu Revue de
\nGascogne <\/i>aldizkarian agertutako \u00abMarins basques et b\u00e9arnais, esquisses
\nbiographiques\u00bb izeneko kronikekin. <\/span>\u00abAhaztuak\u00bb
\nizan diren Pirinio-Beheretako Departamenduko zortzi marinelen erretratuak
\negiten ditu, besteak beste, Jean-Pierre de Casamajor Sarikotako Kondea
\n(1648-1723), Pierre Dulivier Baionarra (1663-1725), Armand de Belsunce
\nMehaineko bizkondea (1722-1763), Biarritzeko Jean d\u2019Albarade (1743-1819) edota
\nValentin de Salha (1758-1841). Lehenago erran bezala, Communay beti asmo
\nberarekin dabil: gizon horien balentriak publiko zabalagoari ezagutarazi nahi
\ndizkio, geroago ikerlari berri batzuei gizon horien biziak aztertzeko gogoa
\npizteko. Aitzin solasak ongi irudikatzen du autorearen xedea: \u00abIsiltasuna haien
\ninguruan egin eta jarraitu zen [marinelak] eta gaur egun oso jende gutxik du
\nahaztutako hauen arma bikainen ezagutza zehatza. Zalantzarik gabe, ez dugu aldarrikatzen
\nhain hutsune handi bat bete eta Frantziarentzako ohore eta irabaziren batekin
\nodola isuri duten guztiak biziberritzeko. Baina Revue de Gascogne<\/i>-ko
\nirakurleei egitea proposatzen diegun zirriborro biografikoek, agian, batzuk
\nbultzatuko dituzte gure lana jarraitzera eta hobetzera.\u00bb (485. or.). <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ezinbestekoa zaigu Le
\nConseiller Pierre de Lancre <\/i>liburuxka (1890) aipatzea. Communay-k Bordeleko
\nmagistratuaren bizia aztertzen du, hainbat pieza orijinal eta dokumentu
\nbiografikotan oinarrituz. Estudio labur honek pertsonaiaren elementu pertsonal
\nnagusiak ematen dizkigu (familiaren euskal jatorriak, bere ondorengotza,
\nibilaldi profesionala,\u2026) eta, noski, parte inportante bat Lapurdiko sorginen
\naurkako auzietan bete duen rolari dedikatua zaio. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bestetik, Communay-ren lanek
\nIpar Euskal Herrian iragan diren gertakari batzuei buruzko argibideak ematen
\ndituzte. Adibidez, \u00abArriv\u00e9e \u00e0 Bayonne d’Elisabeth, reine d’Espagne\u00bb deituriko
\nartikuluak Espainiako erregina eta Frantziako Charles IX.a bere anaiaren
\ntopaketaren inguruko bost pieza ezezagun argitara ematen baititu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Higanoten historia ere izan du
\naipagai, Les huguenots dans le B\u00e9arn et la Navarre <\/i>bilduman (1885). 1563
\neta 1575 urteen arteko pieza asko publikatzen ditu, gatazken elementu
\nhistorikoak eta testuingurua ongi planteatzeko asmoarekin : \u00abEra berean,
\nAntoine de Bourbon hil zenean Bearnoren egoera erlijiosoa ezagutzera ematen
\ndute, gerra zibilaren lehen haziak erakusten dituzte, azkenik, probintzia hau
\nhainbeste denboran odolustu zuen borrokari buruzko xehetasun berriak eta
\nzehatzak jasotzen dituzte\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Communay-k <\/span>XVII<\/span>. mendean
\ngertatu ziren Gatzaren zergaren aurkako (Gabela) matxinadak tratatzen ditu Audijos,
\nla Gabelle en Gascogne <\/i>liburuan (1893). Bernard d\u2019Audijos-ek eramandako
\nerreboltaren inguruko dokumentu asko, gehienak ordura arte ezezagunak,
\npublikatzen ditu. Bi parte bereziki Euskal Herriari lotuak zaizkio: lehena,
\n\u00abUne r\u00e9volte \u00e0 Bayonne en l\u2019ann\u00e9e 1641\u00bb, 12 piezaz osatua, zeinak testuingurua
\neta Baionan iragan ziren matxinaden jatorriak zehazten baititu (Boris
\nPorchnev-ek 1938an gertakari hori zehazkiago aztertu izan du \u00abLe soul\u00e8vement de
\nBayonne en 1641\u00bb artikuluan). Bigarrenean, \u00abR\u00e9voltes en Chalosse, Labourd,
\nB\u00e9arn et Bigorre\u00bb deitutako partean, autoreak lurralde horietan pasa ziren
\nekintzei buruzko 130 dokumentu kronologikoki agerrarazten ditu. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Arnaud Communay Pauen 1845ean sortzen da. Jurista familia batekoa (aita abokatua eta aitatxi auzi-idazkaria zituen), Zuzenbide-ikasketak segitzen ditu, notario izateko asmoarekin. Baina, bere lizentzia ukan eta, ikerketa-mundura buruz orientatzen da. Bordeleko Liburutegian postu bat lortzen du eta, laster, Girondako departamenduko artxiboetako arduradun izanen da. Bilketa-lan oso handia egina du, batez ere Guiena eta Gaskoinako Historiari […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[339],"class_list":["post-3976","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nCOMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 - ?, 19..) - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 - ?, 19..) - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Arnaud Communay Pauen 1845ean sortzen da. Jurista familia batekoa (aita abokatua eta aitatxi auzi-idazkaria zituen), Zuzenbide-ikasketak segitzen ditu, notario izateko asmoarekin. Baina, bere lizentzia ukan eta, ikerketa-mundura buruz orientatzen da. Bordeleko Liburutegian postu bat lortzen du eta, laster, Girondako departamenduko artxiboetako arduradun izanen da. Bilketa-lan oso handia egina du, batez ere Guiena eta Gaskoinako Historiari […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/communay-arnaud-800-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/communay-arnaud-800-eu\\\/\",\"name\":\"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 - ?, 19..) - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T18:02:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/communay-arnaud-800-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/communay-arnaud-800-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/communay-arnaud-800-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 – ?, 19..)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 - ?, 19..) - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 - ?, 19..) - Iura Vasconiae","og_description":"Arnaud Communay Pauen 1845ean sortzen da. Jurista familia batekoa (aita abokatua eta aitatxi auzi-idazkaria zituen), Zuzenbide-ikasketak segitzen ditu, notario izateko asmoarekin. Baina, bere lizentzia ukan eta, ikerketa-mundura buruz orientatzen da. Bordeleko Liburutegian postu bat lortzen du eta, laster, Girondako departamenduko artxiboetako arduradun izanen da. Bilketa-lan oso handia egina du, batez ere Guiena eta Gaskoinako Historiari […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/","name":"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 - ?, 19..) - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T18:02:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/communay-arnaud-800-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"COMMUNAY, Arnaud (Paue, 1845ko ekainak 15 – ?, 19..)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3976\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}