{"id":3960,"date":"2023-02-15T18:58:03","date_gmt":"2023-02-15T17:58:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/cadier-leon-794-eu\/"},"modified":"2023-02-15T18:58:03","modified_gmt":"2023-02-15T17:58:03","slug":"cadier-leon-794-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/","title":{"rendered":"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 – 1889ko abenduak 26)."},"content":{"rendered":"

Bere jaioterrian bigarren
\nhezkuntza ikasi ondoren, 1880an Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes
\n\u00c9tudes<\/i>-en ikastera eta, 1881az geroztik, bai eta \u00c9cole National des
\nChartes<\/i>-en ere, bi eskoletan ikasle bekadun arituz, Odile Roy eta Arthur
\nGiryren ikasle. Ikasketak eten behar izan zituen, 1884ra arte baztertua izan
\nzuen bat-bateko gaixotasun baten ondorioz. Hala ere, denbora horretan ez zuen
\nikerketa-lana eten, eta bere lehen lana argitaratu zuen: Cartulaire de
\nSainte-Foi de Morla\u00e0s<\/i>. Gainera, ikerketekin jarraitu zuen Pirinio
\nAtlantikoetako Departamentuko artxiboetan, bere tesirako. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1884an lizentziatua, Parisera
\nitzuli zen eta hirugarren urtea egin zuen \u00c9cole National des Chartes<\/i>-en,
\nondoren Essai sur les origines des \u00c9tats de B\u00e9arn <\/i>izeneko tesia
\naurkezteko. Bi urte geroago argitaratu zen, eta Frantziako antigoalekoen
\nlehiaketako lehen saria irabazi zuen. Hori ez zen izango Biarnori buruzko
\nikerketa bakarra, lurralde horretan egin baitzituen bere ikerketa gehienak. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Auch, Narbona, Baiona,
\nP\u00e9rigueux eta Brioucleko hainbat liburutegitan gordetako eskuizkribuen katalogo
\nbat egiteko mandatua jaso zuen eta, ondorioz, \u00abManuscrits de la Biblioth\u00e8que de
\nBayonne\u00bb argitaratu zuen, Catalogue G\u00e9n\u00e9ral des manuscrits des biblioth\u00e8ques
\nde France <\/i>katalogoan, Parisen, 1888an argitaratua. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1886an, \u00c9cole Pratique des
\nHautes \u00c9tudes <\/i>erakundeak, Giryren laguntzarekin, aparteko beka bat eman
\nzion. Beka horrek, gainera, Instrukzio Ministerioaren laguntza jaso zuen. Hain
\nzuzen, Ministerio horrek onartu zion Bartzelonako eta Iru\u00f1eko <\/span>XIII<\/span>. eta <\/span>XIV<\/span>. mendeetako
\ndokumentu-artxiboak ikertzeko doako misio gisa egindako bidaia. Horri esker,
\nBrutailsek irekitako ikerketekin jarraitu zuen. Ezagutzen denez, ekainaren
\nhasieran jada Nafarroako hiriburuan zen, baina ikusi zuen Oloriz artxibozaina
\noporrengatik kanpoan zegoela eta, beraz, artxiboa itxita zegoela. Azkenik,
\nOlivier eta Campionen gestioei esker, Cadierrek lau hilabete baino gehiagoz lan
\negin ahal izan zuen Aniceto Lagarde ingeniari eta Nafarroako errepide
\nzuzendariaren bulegoetan. Egonaldian, Cadierrek hobetu egin zuen urte batzuk
\nlehenago Brutailsek Nafarroako Artxiboari buruz egindako deskribapena, argi eta
\ngarbi bereizi baitzituen Gorteetako, Kontuen Ganberako eta paper solteen
\nartxiboak. Horretarako, Liciniano Saezen inbentarioa erabili zuen iparrorratz
\ngisa, Kontuen Ganberako dokumentuak irakurri nahi zituen ikertzaile ororen
\niparrorratza izan zena. Geroago, Karlos II.aren kartularioaren transkripzioa
\nosatu zuen. Tiraderetan gordetako dokumentu solteak ere landu zituen, alimaleko
\nlana eginez; izan ere, Erdi Aroko ehun zigilu baino gehiagoren erreprodukzioak
\nere lortu zituen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Brutailsek eta Cadierrek
\nFrantziako historiari buruz 1234 eta 1328 artean Nafarroako Artxiboan gordetako
\ndokumentu guztien edizio bateratu handi bat egitea pentsatu zuten. Horretarako,
\nCadierrek dokumentu ugari eraman zituen Frantziara itzultzean. 1887an Lan
\nHistorikoen Batzordeari argitalpena proposatu zioten, eta Gaston Paris, Paul
\nMeyer eta Simeon Lucek eskaera aztertu zuten. Urte berean, Komiteak uko egin
\nzion argitalpenari, lana oso aldakorra baitzen, transkripzio batzuek ez
\nbaitzuten azalpen-oharrik edo ez baitzuten interesik Frantziaren historiarako.
\nProiektua baztertu egin zen azkenean, eta Cadierrek bere lanaren zati bat
\nhainbat aldizkaritan argitara ematea erabaki zuen. Aldizkari horien artean
\naipatzekoak dira \u00abBulas originales del siglo XII conservadas en los Archivos de
\nNavarra\u00bb, 1888an Revista del Antiguo Reino de Navarra <\/i>aldizkarian
\nargitaratua, eta \u00abLes Archives d\u2019Aragon et de Navarre\u00bb, 1888an Biblioth\u00e8que de
\nl\u2019\u00c9cole des Chartesek argitaratua. Dokumentuei dagokienez, \u00c9cole National des
\nChartesera helarazi ziren, eta bertako zuzendariak Liburutegi Nazionalean utzi
\nzituen. Hil osteko edizio bat egiteko asmoa zebilen, bere paper-zatietan
\noinarrituz, baina lana oraindik heldugabe zegoela ikusi zen. Gaur egun, paper
\nhoriek Frantziako Liburutegi Nazionalean daude: Nouvelles acquisitions
\nfran\u00e7aises<\/i>, 10830-10832. Gehienak errege anjoutarren gainean egindako azken
\nikerketei buruzkoak dira. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Erromako Eskola Frantseseko
\nkide izendatua, 1886ko urriaren 23ko Dekretuz, M. Paul Durrieuk Anjouko etxeko
\nlehen erregeei buruzko ikerketak egiten jarraitu zuen. Bere ikerketak Karlos
\nI.aren eta Karlos II.aren erregealdiei eskaini zizkien, gobernu-erakunde
\nnagusiak aztertuz. Hala ere, Cadier gaztearen etorkizun handia 1889an eten zen,
\nhogeita zazpi urte zituela goiz hil zenean. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bere jaioterrian bigarren hezkuntza ikasi ondoren, 1880an Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes-en ikastera eta, 1881az geroztik, bai eta \u00c9cole National des Chartes-en ere, bi eskoletan ikasle bekadun arituz, Odile Roy eta Arthur Giryren ikasle. Ikasketak eten behar izan zituen, 1884ra arte baztertua izan zuen bat-bateko gaixotasun baten ondorioz. Hala ere, denbora horretan […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[339],"class_list":["post-3960","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nCADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 - 1889ko abenduak 26). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 - 1889ko abenduak 26). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bere jaioterrian bigarren hezkuntza ikasi ondoren, 1880an Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes-en ikastera eta, 1881az geroztik, bai eta \u00c9cole National des Chartes-en ere, bi eskoletan ikasle bekadun arituz, Odile Roy eta Arthur Giryren ikasle. Ikasketak eten behar izan zituen, 1884ra arte baztertua izan zuen bat-bateko gaixotasun baten ondorioz. Hala ere, denbora horretan […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cadier-leon-794-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cadier-leon-794-eu\\\/\",\"name\":\"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 - 1889ko abenduak 26). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T17:58:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cadier-leon-794-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cadier-leon-794-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cadier-leon-794-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 – 1889ko abenduak 26).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 - 1889ko abenduak 26). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 - 1889ko abenduak 26). - Iura Vasconiae","og_description":"Bere jaioterrian bigarren hezkuntza ikasi ondoren, 1880an Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes-en ikastera eta, 1881az geroztik, bai eta \u00c9cole National des Chartes-en ere, bi eskoletan ikasle bekadun arituz, Odile Roy eta Arthur Giryren ikasle. Ikasketak eten behar izan zituen, 1884ra arte baztertua izan zuen bat-bateko gaixotasun baten ondorioz. Hala ere, denbora horretan […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/","name":"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 - 1889ko abenduak 26). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T17:58:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cadier-leon-794-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"CADIER, Leon (Paue, Pirinio Atlantikoak, Frantzia, 1862ko apirilak 17 – 1889ko abenduak 26)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3960\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}