{"id":3957,"date":"2023-02-15T18:57:23","date_gmt":"2023-02-15T17:57:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/"},"modified":"2023-02-15T18:57:23","modified_gmt":"2023-02-15T17:57:23","slug":"brutails-jean-auguste-793-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/","title":{"rendered":"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 – Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1)."},"content":{"rendered":"

Jean-Auguste Brutails
\nprobintziako jakintsuaren adibide perfektua da. Montaubanen ikasi ondoren,
\nParisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes eskolan Monoden ikastaroak
\njarraitzera, eta Zuzenbidean lizentziatu zen. Geroago, artxibozain eta paleografo
\ngisa hezi zen \u00c9cole National des Chartesen (1880-1882), eta bigarren izan zen
\nbere promozioan. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1884an, Ekialdeko Pirinioetako
\ndepartamenduko artxibozain izendatu zuten, eta 1888an, Andorrako Auzitegi
\nNagusi sortu berriko epaile. 1889an, Girondako departamentuko artxibozain
\nkargua eman zioten, eta kargu horretan aritu zen hil zen arte. 1893an, Instrukzio
\nPublikoko ofizial izendatu zuten, eta 1908an, beste intelektual batzuekin
\nbatera, Revue Historique de Bordeaux et du d\u00e9partement de la Gironde <\/i>sortu
\nzuen. Aldizkari hori, gaur egun, Girondako Departamenduko Artxiboek
\nargitaratzen dute. 1910ean, Gironda departamentuko obra historikoen
\nkontserbatzaile izendatu zuten. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1890ean hasi zen Bordeleko
\nUnibertsitatearekin harremanetan, paleografia-ikastaro bat emateko mandatua
\njaso zuenean, bai eta Bordeleko Letren Fakultatean Frantziako arkeologiari
\nburuzko hitzaldiak emateko ere, eta urte horretan bertan unibertsitate horretako
\nkide egoiliar bihurtu zen. Hala ere, 1900. urtera arte itxaron behar izan zuen
\nBordeleko Letren Fakultateko irakasle izateko. 1912an \u00c9tude arch\u00e9ologique
\nsur les \u00e9glises de la Gironde <\/i>doktorego-tesia defendatu zuen, eta Girondako
\nneurrien baliokidetzari buruzko ikerketa-tesi osagarri bat, Bordeleko
\nUnibertsitateko Letren Fakultatean aurkeztua, Robert Lasteyrie du Saillant
\nkondearen ikasle gisa. Tesia liburu moduan argitaratu zen urte horretan bertan,
\nLes vieilles \u00e9glises de la Gironde <\/i>izenburupean, zeinaren bidez Acad\u00e9mie
\ndes Inscriptions et Belles-Lettres<\/i>-en Gobert saria jaso baitzuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere ekoizpen zientifikoaren
\nondorioz jaso zituen ohoreen artean, hauexek daude: antigoalekoen lehiaketa
\nnazionaleko lehen saria edo, 1902an, Acad\u00e9mie des Inscriptions et
\nBelles-Lettres <\/i>erakundeko korrespontsal izendatua izatea. 1903an, Ohorezko
\nLegioko zaldun izendatu zuten, eta 1916an Ikasketa Katalanetako Institutuko
\nkide. 1919an, Acad\u00e9mie des Inscriptions et Belles-Lettres <\/i>erakundeko
\nkide aske gisa akreditatua izan zen eta, 1921ean, Ohorezko Legioaren erroseta
\njaso zuen \u00c9cole National des Chartes<\/i>-en sorreraren mendeurrena
\nospatzeko. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere ekoizpen zientifikoari dagokionez, Brutails hainbat arlotan
\nnabarmendu zen. Girondako artxiboen zuzendari gisa, aipatu behar da
\nikerketa-tresnak modernizatzeko interesa agertu zuela. <\/span>Horretarako, bildumen zati baten inbentarioa egin zuen
\n(bereziki C, E eta G serieena), eta horixe erabili zen inbentario
\nkonputarizatua ezarri arte. Era berean, bizitzaren zatirik handienean Bordelen
\nbizi izan bazen ere, Andorrako erresumarekiko interes berezia agertu zuen,
\nlurralde horren berezitasunak eta Frantziarekin zituen loturak 13
\nargitalpenetan bilduz. Hala ere, Brutails paleografo gisa nabarmendu zen.
\nPrestakuntza horri esker, irakasle jardun zuen 1890etik 1925era arte.
\nPaleografian zituen ezagutzak eta Zuzenbidean zuen prestakuntza baliagarri izan
\nzituen bere ikerketak Erdi Aroko testu juridikoetara bideratzeko. Testu horien
\nartean, Erdi Aroko erakundeei buruzko ikerketak nabarmendu ziren, baina bai eta
\nherrien ohiturei eta bizitzari buruzkoak ere. Halaber, Brutails Erdi Aroko
\neraikinen arteari eta, bereziki, erlijio-arkitekturari buruzko
\nhistorialari-lanari esker iritsi zaigu egundaino. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Nafarroako historiari
\ndagokionez, \u00c9cole National des Chartes<\/i>-en beka bati esker, Iru\u00f1era joan
\nzen Karlos II.ari buruzko Kontuen Ganberako dokumentuak kopiatzera. 1883ko
\nurrian egin zuen lehen bidaia, baina ezin izan zuen artxibora sartu. Hurrengo
\nurteko otsailean (1884) berriz ere Nafarroako hiriburuan agertu zen, eta
\noraingoan lan egiteko aukera izan zuen, nahiz eta arazoak izan; izan ere,
\nOloriz artxibozainaren kapritxoek etengabe eten zioten ikerketa-jarduera.
\nNafarroako artxiboan egin zuen lanean Karlos II.aren kartularioaren azterketa
\negin zuen, Karlos II.aren erregealdiari buruz zegoen lan bakarra Secousserena
\nzen: M\u00e9moires pour servir \u00e0 l\u2019histoire de Charles II, Roi de Navarre et
\ncomte d’ \u00c9vreux, surnomm\u00e9 le Mauvais<\/i>, Paris, 1758. Nafarroako artxibotik
\nlortutako transkripzioen bilduma \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes <\/i>(EPHE)
\neskolan aurkeztu zen modu ordenatuan, tesi gisa, Arthur Giry, Morel Fatio eta
\nOdile Royk osatutako epaimahai batean. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere ekoizpen zientifikoan,
\nBrutailsek 250 lan baino gehiago argitaratu zituen 1882tik 1925era bitartean,
\neta 200 artikulu baino gehiago ditu aldizkari espezializatuetan. Horien artean,
\nGirondako eraikin erlijioso erromanikoei eskainitakoak nabarmendu ziren. Hala
\nere, hain ekoizpen zientifiko handia izanik, Euskal Herriaren historiari
\nburuzko zenbait ikerketa nabarmendu behar dira, hala nola Documents des
\narchives de la Chambre de Comptes de Navarre (1196-1384) <\/i>izenburuko lan
\nbikaina, Emile Bouillonek 1890ean Parisen argitaratua, eta \u00abSimon de Monfort,
\ncomte de Leicester et les Bourgeois de Dax\u00bb artikulua, 1883an Bulletin de la
\nSoci\u00e9t\u00e9 de Borda <\/i>delakoan argitaratua, Iru\u00f1eko Katedralari eta Nafarroako
\nArtxiboei buruzko garrantzi txikiagoko beste batzuekin batera. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jean-Auguste Brutails probintziako jakintsuaren adibide perfektua da. Montaubanen ikasi ondoren, Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes eskolan Monoden ikastaroak jarraitzera, eta Zuzenbidean lizentziatu zen. Geroago, artxibozain eta paleografo gisa hezi zen \u00c9cole National des Chartesen (1880-1882), eta bigarren izan zen bere promozioan. 1884an, Ekialdeko Pirinioetako departamenduko artxibozain izendatu zuten, eta 1888an, Andorrako Auzitegi […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[339],"class_list":["post-3957","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nBRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 - Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 - Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jean-Auguste Brutails probintziako jakintsuaren adibide perfektua da. Montaubanen ikasi ondoren, Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes eskolan Monoden ikastaroak jarraitzera, eta Zuzenbidean lizentziatu zen. Geroago, artxibozain eta paleografo gisa hezi zen \u00c9cole National des Chartesen (1880-1882), eta bigarren izan zen bere promozioan. 1884an, Ekialdeko Pirinioetako departamenduko artxibozain izendatu zuten, eta 1888an, Andorrako Auzitegi […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/brutails-jean-auguste-793-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/brutails-jean-auguste-793-eu\\\/\",\"name\":\"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 - Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T17:57:23+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/brutails-jean-auguste-793-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/brutails-jean-auguste-793-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/brutails-jean-auguste-793-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 – Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 - Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 - Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1). - Iura Vasconiae","og_description":"Jean-Auguste Brutails probintziako jakintsuaren adibide perfektua da. Montaubanen ikasi ondoren, Parisera joan zen \u00c9cole Pratique des Hautes \u00c9tudes eskolan Monoden ikastaroak jarraitzera, eta Zuzenbidean lizentziatu zen. Geroago, artxibozain eta paleografo gisa hezi zen \u00c9cole National des Chartesen (1880-1882), eta bigarren izan zen bere promozioan. 1884an, Ekialdeko Pirinioetako departamenduko artxibozain izendatu zuten, eta 1888an, Andorrako Auzitegi […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/","name":"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 - Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T17:57:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/brutails-jean-auguste-793-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BRUTAILS, Jean-Auguste (Viviez, Aveyron, Frantzia, 1859ko abenduak 20 – Bordele, Gironda, Frantzia, 1926ko urtarrilak 1)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3957\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}