{"id":3819,"date":"2023-02-15T17:22:03","date_gmt":"2023-02-15T16:22:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/"},"modified":"2023-02-15T17:22:03","modified_gmt":"2023-02-15T16:22:03","slug":"sanz-escartin-724-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/","title":{"rendered":"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 – Donostia, 1939ko maiatzak 28)."},"content":{"rendered":"

Miguel Sanz
\nAmigot eta Maria Escartin y Mainerren semea, 1885ean Emilia Tovar y Rocarekin
\nezkondu zen. Emaztea Lizarragako kondesa zen heinean, konde ezkontide izan zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bigarren Hezkuntza Ustaritz eta Iru\u00f1ean burutu zuen,
\nFilosofia eta Letretako eta Zuzenbideko ikasketak Zaragozan eta doktoradutza
\nMadrilgo Unibertsitate Zentralean (1880).<\/p>\n

Bere ibilbide intelektuala Berrezarkuntzaren testuinguruan
\nhasi eta garatu zen, erregimenaren gertukoa izateaz beste, harekin aktiboki
\nkonprometituta ere egon zegoelarik. Horrela, orduko bizitza publikoan esku
\nhartze zuzena izan zuen, erakunde desberdinetan kargu garrantitsuetan arituz
\neta auzi sozial eta politikoen inguruko eztabaidetan parte hartuz. Alderdi
\nkontserbadorreko kidea, Granada eta Bartzelonako Gobernadore Zibila, Lan
\nMinistroa eta Espainiako Bankuko gobernadorea izan zen. Ildo berean, Zientzia
\nMoral eta Politikoen Akademiako kide eta idazkaria izan zen, erakundea
\n1903-1923 bitartean senatuan ordezkatuz, eta baita Erreforma Sozialen
\nInstitutuko kide eta lehendakaria ere.<\/p>\n

Bere pentsamoldeak eta hau oinarrian izan zuten lanen mutzo
\neta ekintza soziopolitikoak lotura estua izan zuten orduko kontestuarekin,
\nbereziki, gizarte industrialetik eta honen baitan ematen den lan eta
\nkapitalaren arteko gatazkatik sortutako auzi sozialarekin. Hura ulertu eta
\nazaltzeko eta haren aurrean erantzunak proposatzeko bidean, hainbat
\npentsamendu-korronteren eragina jaso zuen. Notomismotik eratorritako
\norganizismo sozialaren zantzuak gizarteaz zuen ikusmoldean atzeman daitezke,
\nbanakotasuna multzoan naturalki integratzen dela bezalako ideietan, adibidez.
\nBaina bereziki nabarmena izango da Leon XIIIaren Rerum Novarum (1891)
\nentziklikaren erreformismo sozial katolikoaren eragina. Proletalgoa aktore
\npolitiko gisa hartzen ari zen paperaren aurrean, irtenbide erreformista baten
\nalde egiten zuen, ordena publikoa mantentzea eta langileriaren bizi baldintzak
\nhobetzea bateragarri egitea bilatuz. Ildo horretan, teoria indibidualista zein
\nsozialista iraultzaileak arbuiatzen zituen eta estatu-interbentzionimoa eta
\nekintza indibiduala elkarren osagarritzat hartzen zituen.<\/p>\n

Autore gisa, izaera eta tematika desberdinetako lan aunitz
\nburutu zuen bere ibilbidean zehar. Bere ibilbide intelektualaren hasieran lan
\nhistorikoei heldu zien, Ensayo cr\u00edtico sobre el imperio de Carlomagno (1878)
\nedota Misi\u00f3n de Polonia en la Historia de Europa (1884) bezalako lanekin.
\nFilosofia eta zientziaz ere gogeta egin zuen, Indicaciones acerca de la
\ndoctrina evolucionista y su aplicaci\u00f3n en las ciencias morales y pol\u00edticas
\n(1898) edota Federico Nietzsche y el anarquismo intelectual (1898) lanetan eta
\npolitikara gerturatu zen, De la autoridad pol\u00edtica en la sociedad contempor\u00e1nea
\n(1894) eta La llibert\u00e9 et progres dans leur relaions avec la r\u00e9gime
\nd\u00e9mocratique et la vie international (1923) obrekin. Dena-dela, guztien artetik
\nizaera soziologikoko obrak nabarmentzen dira, zeinetan aipatu ikusmolde soziala
\nluze eta sakon garatu zuen. Zentzu honetan aipatzekoa da auzi sozialaren
\ninguruko trilogia, Nuevas doctrinas. Socialismo de estado. Crisis agr\u00edcola.
\nProteccionismo arancelario (1890), El estado y la reforma social (1893) eta El
\nindividuo y la reforma social (1896) obrek osatzen dutena, edota Las
\nasociaciones sobreras y el catolicismo (1894).<\/p>\n

Auzi sozialaren inguruko trilogia hura izan zen zabalpen eta
\neragin handiena izan zuena. Bere pesamoldearen funtsa argien jasotzen duen obra
\nda ere. Lehenbiziko bi lanen gai nagusia estatuaren interbetzioa zen eta
\nberauetan honek gizakien artean justizia egiteko harreman ekonomikoen ordenean
\nerabiltzen ahal zituen tresnak aztertzen ziren. Liberalismo ortodoxo eta
\nsozialismoaren aurrean berezko jarrera hartze bat proposatzen zuen, zeinean
\nestatuaren ekintza, industrialismo modernoak eragindako arazoei aurre egiteko
\neta klase babesgabeen egoera hobetzeko irtenbide gisa planteatzen zen.
\nLangileriaren egoera eta honen zorigaitzak aztertuta, estatuak langileei babes
\nlegala eman behar ziela ikusarazten zuen eta langileriaren integratze sozial
\neta politikoa lortzearren, ekintza legegilearen bitartez boterearen
\ngehiegikeriak galarazi behar zirela aldarrikatzen zuen. Emakume eta umeen lan
\norduak mugatzea, lanaldien iraupenaren eta igandeko atsedenaren arautzea,
\nlangile segurtasun eta higiene neurriak bermatzea, zerga eta merkataritza politikak finkatzea edota zerbitzu
\npublikoen antolaketa, langileen lan eta bizi baldintzak hobetzen ahal zituen
\nestatuaren interbentzioaren adibide gisa aztertzen ziren. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Trilogiaren azkeneko lana izan
\nzen espainiar estatuan zein nazioartean eragin eta oihartzun handiena izan
\nzuena. Edizio bat agitaratu zen frantsesez, arrakasta nabarmenarekin. Aurrekoen
\nildoa jarraitzen zuen arren, berrikuntzak agerikoak ziren, autorearen
\npentsamoldearen garapena adieraziz. Oraingoan auzi soziala subjketuaren
\nikuspuntutik lantzen zen, jabe, kapitalista edota industrialei esparru
\nsozioekonomikoan gertatzen ziren arazoei irtenbide bat emateko lagungarriak
\nizan zitezkeen neurriak proposatzen zitzaizkielarik. Jarrera estatalistetatik
\njarrera moralizatzaileagoetarako bilakaera honetan iturri berrien lanketak,
\nirakurketa berriak kasu, eta, bereziki, Europako herrialde ezberdinetan ematen
\nari ziren erreforma sozialeko esperientzia desberdinen ezagutzak zerikusirik
\nizan zuten. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere pentsamoldean
\nBaskoniarekiko lotura erregionalismoaren inguruko planteamenduetan ikusten da.
\nNafar jatorriari esker eskualdearen berezitasunak, 1841eko Lege Hizartuak
\nezarritako mekanismo administratiboek ezarritako markoarenak, lehen eskutik
\nezagutzen zituen eta oinarri hauei Bartzelonako Gobernadore Zibil gisa izan
\nzuen esperientzia gehitu zitzaien. Zientzia Moral eta Politikoen Akademiaren
\nbaitan eginiko zenbait ekarpenetan gai honen aurreko bere jarrera hartzea
\nazaldu zuen. Ez zen espainiar estatua antolatzeko aukera federalitaren aldekoa
\nizan, baina estatuaren batasunaren eta erregionalismoari egindako kontzesioen
\narteko oreka bat bilatzearen alde egiten zuen, autonomia administratiboa
\nsentimendu erregionalista bideratzeko tresna gisa hobetsiz. Antolaketa
\ndeszentralizatuaren onurak nabarmentzen zituen, erakundeen funtzionamendua
\nerrazten zuelako eta hiritarrei zerbitzuak eraginkorki eskaintzeko aukerak
\nematen zituelako. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Sanz Escartinen pentsamoldea
\naztertzeak Espainian <\/span>XX<\/span>. mende hasieran abiatutako erreforma sozialeko
\nmugimenduaren oinarri ideologikoak eta ekintza praktikoak hobe ezagutzeko
\naukera ematen du. Bere obraren eragina katolizismo sozialaren esparruan izan
\nzen bereziki nabaria, Elizaren pentsamolde sozialaren oinarriak zabaltzeko ere
\nbaliagarria izan zelarik. Rerum Novarum <\/i>entziklikak eta honek
\nirudikatzen zuen erreformismoak espainiar estatuan izan zuten harrera
\nadierazteaz beste, orduko gizartearen auzi garrantzitsuak ere jaso zituen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miguel Sanz Amigot eta Maria Escartin y Mainerren semea, 1885ean Emilia Tovar y Rocarekin ezkondu zen. Emaztea Lizarragako kondesa zen heinean, konde ezkontide izan zen. Bigarren Hezkuntza Ustaritz eta Iru\u00f1ean burutu zuen, Filosofia eta Letretako eta Zuzenbideko ikasketak Zaragozan eta doktoradutza Madrilgo Unibertsitate Zentralean (1880). Bere ibilbide intelektuala Berrezarkuntzaren testuinguruan hasi eta garatu zen, erregimenaren […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3819","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nSANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 - Donostia, 1939ko maiatzak 28). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 - Donostia, 1939ko maiatzak 28). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Miguel Sanz Amigot eta Maria Escartin y Mainerren semea, 1885ean Emilia Tovar y Rocarekin ezkondu zen. Emaztea Lizarragako kondesa zen heinean, konde ezkontide izan zen. Bigarren Hezkuntza Ustaritz eta Iru\u00f1ean burutu zuen, Filosofia eta Letretako eta Zuzenbideko ikasketak Zaragozan eta doktoradutza Madrilgo Unibertsitate Zentralean (1880). Bere ibilbide intelektuala Berrezarkuntzaren testuinguruan hasi eta garatu zen, erregimenaren […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sanz-escartin-724-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sanz-escartin-724-eu\\\/\",\"name\":\"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 - Donostia, 1939ko maiatzak 28). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T16:22:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sanz-escartin-724-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sanz-escartin-724-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sanz-escartin-724-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 – Donostia, 1939ko maiatzak 28).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 - Donostia, 1939ko maiatzak 28). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 - Donostia, 1939ko maiatzak 28). - Iura Vasconiae","og_description":"Miguel Sanz Amigot eta Maria Escartin y Mainerren semea, 1885ean Emilia Tovar y Rocarekin ezkondu zen. Emaztea Lizarragako kondesa zen heinean, konde ezkontide izan zen. Bigarren Hezkuntza Ustaritz eta Iru\u00f1ean burutu zuen, Filosofia eta Letretako eta Zuzenbideko ikasketak Zaragozan eta doktoradutza Madrilgo Unibertsitate Zentralean (1880). Bere ibilbide intelektuala Berrezarkuntzaren testuinguruan hasi eta garatu zen, erregimenaren […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/","name":"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 - Donostia, 1939ko maiatzak 28). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T16:22:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sanz-escartin-724-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SANZ ESCARTIN, (Severino) Eduardo (Iru\u00f1ea, 1855eko abenduak 8 – Donostia, 1939ko maiatzak 28)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3819","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3819\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}