{"id":3807,"date":"2023-02-15T17:17:04","date_gmt":"2023-02-15T16:17:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/"},"modified":"2023-02-15T17:17:04","modified_gmt":"2023-02-15T16:17:04","slug":"olivier-insausti-leandro-718-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/","title":{"rendered":"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 – Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24)."},"content":{"rendered":"

Ormaiztegin jaioa, hamaika urte
\nzituenetik Iru\u00f1ean bizi izan zen. Bigarren Hezkuntzako Institutu Ofizialean
\negin zuen batxilergoa 1874 eta 1877 artean, gehienezko aprobetxamenduarekin,
\neta ondoren, 1881 eta 1884 bitartean, Zuzenbide Fakultateko eta Filosofia eta
\nLetretako Fakultateko ikasle gisa ageri da, Madrilgo Unibertsitate Zentralari
\natxikita. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Nafarroako hiriburuko Udaleko
\nplantillan sartu zen 1899an, estatistikako laguntzaile gisa, eta lan hori
\nBigarren Hezkuntzako Institutu Ofizialeko frantseseko klaseetakoko
\nlaguntzailearenarekin bateratu zuen. Plaza hori 1900eko azaroan izendatu
\nzioten, katedradunen klaustroak proposatuta. 1903ko irailaren 30a arte aritu
\nzen lanean. Frantsesa jakiteak Pablo Sarasate biolinistaren legatuaren
\nitzultzailea izateko ahalmena eman zion Iru\u00f1eko Udalak, hura 1908an hil
\nondoren. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Titularra hiltzean, udal
\nartxiboko arduradun lanpostua hutsik zegoenez, eskatu egin zuen, eta Udalak,
\nadierazitako epean beste eskabiderik aurkeztu ez zenez gero, 1906ko azaroaren
\n17an erabaki zuen lanpostu hori betetzea. 1942tik aurrera, artxiboko bulegoko
\nburu gisa aritu ondoren, 1946an erretiratu zen kargutik. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Artxiboak historiarako eta
\nkulturarako laborategitzat hartzen ziren garai batean, eta artxibistika
\noraindik ere zientzia independente gisa eraikitzen ari zen garaian, bere
\neginkizunak garatu zituen, aurrekoen antzera, izaera historizista eta kultural
\nnabarmenarekin. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Espiritu erromantikoaren
\noinordeko zen, 1882tik aurrera Iru\u00f1eko Udalak zientzia eta literatura
\nlehiaketak bikain ospatzearen alde egin baitzuen, eta interesa gutxituz joan
\nbaitzen, 1907an beste edizio bat antolatzea bultzatu zuen. Zientzietako,
\nLetretako eta Arte Ederretako pertsona ospetsuekin batera, bere batzorde
\nantolatzaileko kide izan zen. Lehiaketarekin batera, \u00ablehen argazki-lehiaketa\u00bb
\ndeitu zen, kerketa historikoko teknikei aplikatutako argazki-industriaren
\npotentziala hautemanda. Lehiaketa hori aurrekaririk gabeko ekimena izan zen
\nhirirako, ondare balio handiko argazki dokumentuak sartzeko, bai eduki
\nikonografikoagatik, bai morfologikoagatik, Iru\u00f1eko Udal Fototekaren hazia
\nbaita. Geroago, 1926an eta 1928an ere lehiaketaren edizioetan parte hartuko
\nzuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1921ean eta 1934an \u00abIru\u00f1ea
\nZaharra\u00bbren erakusketak egin ziren, hiriaren iragana ezagutarazteko, eta
\niruindarrek ekarpena egiteko eskatu zuen. Horri esker, dokumentu fotografiko
\nberriak, dokumentu kartografikoak, inprimakiak eta eremu pribatu eta familiarretik
\nzetozen elementuak sartu ziren, eta, hala, hiriko ondare bibliografiko,
\nhemerografiko, artistiko eta etnografikoa handitu zen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Mariano Arigita Lasa
\nartxibozainak 1896an hasitako antolaketa eta katalogazio planarekin jarraitu
\nzuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

V Centenario de la
\nPublicaci\u00f3n del Privilegio de la Uni\u00f3n por el Rey D. Carlos III el Noble de
\nNavarra <\/span><\/i>opuskulua argitaratu zuen.
\nDokumentu hori dibulgazio-xedeetarako argitaratu zen, udal-artxiboan gordetako
\ndokumentuaren promulgazio transzendentala ospatzeko. Dokumentu horretan,
\nIru\u00f1eko Historiaren laburpen txiki bat egin zen, musulmanen inbasiotik 1423ra
\narte, dokumentuaren izaerari testuingurua emateko. 29 kapituluetako bakoitzean
\nzehaztutakoaren laburpen erraz bat eta haren legezko balorazioa aurkezten ditu.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1931n, Euskararen Adiskideak
\nelkarteko Zuzendaritza Batzordeko kide izan zen. 1925ean sortu zuen elkarte
\nhori, Nafarroako tradizioak eta kultura maite zituzten hainbat ideologiatako
\nnafar talde batek. Arturo Campionek eta Nafarroako Euskara Elkarteak hasitako
\nlanaren jarraitzaileak dira, euskal lurraldeen, nafarroa barne, hizkuntza eta
\nhistoria sustatu eta zabaltzeko asmoz. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ernest Hemingwayren arreta ere
\njaso zuen, Fiesta. <\/i><\/span>The Sun Also Rises <\/span><\/i>lehen lan handian. 1926an
\nargitaratu zen, 1923tik San Fermin jaiek eragin zioten zirrara handiaren
\nondoren, udal artxiboko bulegoaren inguruan deskribatzen zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere lan bizitzaren amaieran Angel Maria Pascual idazleak omenaldi
\nmerezia egin zion, izan zuen, bere Glosas a la ciudad <\/i>ugarietako bat
\nberari eskaini baitzion: \u00abgoragoko erabaki batek erretiratu du Don Leandro,
\nhiriko artxibozaina […] <\/span>Han igarotzen
\nzituen orduak, berak ibilbide luzean osatu zituen paper-sorten artean […]
\nAzken aldiz, bere kapela, beroki lodia, makila hartu ditu, gero atea itxi eta
\nhor atera da, \u2014Merkaderes eta Txapitelan gora\u2014 bere bibote zuria eta monsieur
\nOlivierren adeitasun irribarretsua soinean\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ormaiztegin jaioa, hamaika urte zituenetik Iru\u00f1ean bizi izan zen. Bigarren Hezkuntzako Institutu Ofizialean egin zuen batxilergoa 1874 eta 1877 artean, gehienezko aprobetxamenduarekin, eta ondoren, 1881 eta 1884 bitartean, Zuzenbide Fakultateko eta Filosofia eta Letretako Fakultateko ikasle gisa ageri da, Madrilgo Unibertsitate Zentralari atxikita. Nafarroako hiriburuko Udaleko plantillan sartu zen 1899an, estatistikako laguntzaile gisa, eta lan […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3807","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nOLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 - Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 - Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ormaiztegin jaioa, hamaika urte zituenetik Iru\u00f1ean bizi izan zen. Bigarren Hezkuntzako Institutu Ofizialean egin zuen batxilergoa 1874 eta 1877 artean, gehienezko aprobetxamenduarekin, eta ondoren, 1881 eta 1884 bitartean, Zuzenbide Fakultateko eta Filosofia eta Letretako Fakultateko ikasle gisa ageri da, Madrilgo Unibertsitate Zentralari atxikita. Nafarroako hiriburuko Udaleko plantillan sartu zen 1899an, estatistikako laguntzaile gisa, eta lan […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/olivier-insausti-leandro-718-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/olivier-insausti-leandro-718-eu\\\/\",\"name\":\"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 - Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T16:17:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/olivier-insausti-leandro-718-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/olivier-insausti-leandro-718-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/olivier-insausti-leandro-718-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 – Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 - Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 - Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24). - Iura Vasconiae","og_description":"Ormaiztegin jaioa, hamaika urte zituenetik Iru\u00f1ean bizi izan zen. Bigarren Hezkuntzako Institutu Ofizialean egin zuen batxilergoa 1874 eta 1877 artean, gehienezko aprobetxamenduarekin, eta ondoren, 1881 eta 1884 bitartean, Zuzenbide Fakultateko eta Filosofia eta Letretako Fakultateko ikasle gisa ageri da, Madrilgo Unibertsitate Zentralari atxikita. Nafarroako hiriburuko Udaleko plantillan sartu zen 1899an, estatistikako laguntzaile gisa, eta lan […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/","name":"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 - Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T16:17:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/olivier-insausti-leandro-718-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"OLIVIER INSAUSTI, Leandro (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1862ko martxoak 13 – Iru\u00f1ea, 1947ko abenduak 24)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3807\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}