{"id":3805,"date":"2023-02-15T17:16:10","date_gmt":"2023-02-15T16:16:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/"},"modified":"2023-02-15T17:16:10","modified_gmt":"2023-02-15T16:16:10","slug":"ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/","title":{"rendered":"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 – Toledo, 1911ko otsailak 25)."},"content":{"rendered":"

Lur-jabe apal eta lehen gerra
\nkarlistako borrokalari ohi baten sei seme-alabetako bat zen (hemezortzi urte
\nbaino lehen hildako hiru, erlijioso bat eta mende hasieran El Pensamiento
\nNavarro<\/i>ren administratzaile izandakoa), ikasketak eginarazi ahal izan
\nzizkion, lehenbizi bere jaioterrian, erlijio-komentu bateko kapilauarekin; gero
\nIru\u00f1eko institutuan eta 1858an Zaragozan. 1859an Salamancara joan zen, baina
\neskola utzi egin behar izan zuen Kintoetara deitu ziotenean. Guardia Zibilean
\nsartu zen, eta, bere prestakuntzari esker, Madrilera joan zen. Han, bere lana
\neta Unibertsitate Zentraleko karrera uztartu zituen. Azkenik, 1864ko uztailean
\namaitu zuen eta Zuzenbide zibil eta kanonikoko doktoretza 1866an lortu zuen,
\neta Madrilgo Abokatuen Elkargoan izena eman zuen 1867ko apirilean (1897an
\nberriz itzultzeko eskatu zuen). Orduan, institutu armatuan kargua uzteko eskatu
\nzuen, eta Zaragozako unibertsitatean hasi zen lanean. Unibertsitatean bi urte
\nbaino gehixeago egon zen, eta prentsan lankidetza handia hasi zuen, adibidez,
\nkarlismotik gero eta hurbilago zegoen neokatolizismo baten organoan, Navarro
\nVillosladaren El Pensamiento Espa\u00f1ol<\/i>en. Bere kazetaritza-ekimena ere
\njarri zuen abian Madrilen, La Legitimidad<\/i>, gero El Legitimista
\nEspa\u00f1ol <\/i>izenarekin, iraultzaren ondorengo lehen urteetan. Izaera
\npolemikokoa, artikuluren batek erreakzio judiziala eragin zuen, eta kartzelara
\neraman zuen, lehenik Iru\u00f1ean eta gero Madrilen, eta handik atera zen, 1869ko
\nhauteskundeetan, Iru\u00f1eko diputatu-akta polemiko bat lortzearen ondorioz. Garai
\nhartan, Nafarroako Foru Aldundiak zioenez, \u00abNafarroako benetako ordezkaria
\nbada, karlista izan behar du\u00bb (1871: 6), eta 1841eko foruen moldaketa maltzurra
\nizan zen, kintoak sartu eta legeria zibila suntsitu baitzuen, eta Nafarroa
\nhirugarren mailako probintzia gisa utzi baitzuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Maiz hartu zuen parte ganberan
\neta, bere taldekideekin batera, espainiar unitatearen barruan unitate katolikoa
\neta lurralde aniztasuna defendatu zituen, Karlos VII.aren monarkiaz gain.
\nKarlisten antolakuntzan ere oso aktibo, bere bizitzaren aurkako atentatua egin
\nzioten eta Manuel Azcarraga hil zen bertan. Gainera, Nafarroari zuzendutako
\nmanifestu bat argitaratu zuen, tronuaren eta aldarearen alde egiten zuena.
\nBitartean, konspiratzen ari zen, eta Escodadan<\/i>, karlistak harrapatzeko
\nkarabineroen Escoda komandantearen ahaleginean, zuzenean inplikatu zen.
\nFrantziara ihes egin ondoren, 1871 eta 1872ko hauteskundeetan diputatuaren akta
\nberreskuratzean itzuli zen. Hala ere, azken urte horretan gerra berpiztu
\nzenean, gorteak utzi eta Iparraldeko armada karlistan sartu zen Santa Cruz
\napaizaren agindupean. Atxikimendu polemiko horrek zailtasun handiak eragin
\nzizkion, eta, gainera, exekuzioara eraman zuen ia-ia, eta bere gaitasunei esker
\nsalbatu zen. Hala ere, ortodoxiara itzuli arren, oraindik liskarrak izan zituen
\nbere kideekin, eta amari mehatxuak eragin zizkioten. Baionan 1873an
\nargitaratutako gutun baten bidez erantzun zien mehatxu horiei. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gerra amaitu ondoren, Durangora
\nitzuli zen abokatutzara, indultuaz baliatu gabe, erregegaiaren ilaretan soldadu
\nsoil gisa besterik ez baitzen agertu. 1882ko irailean apaiztu zen Zumaian, eta
\nkarrera garrantzitsu bati ekin zion: Gasteizko elizbarrutiko fiskal izendatu
\nzuten lehenik, eta apaizgaitegian kanonia-katedraduna izan zen urte bereko
\nurritik; 1886ko martxotik Calahorrako kanonigoa izan zen, Antonio Cascajares
\ngotzainaren idazkaria \u2014Zaragozan bere ikasle izandakoa\u2014, eta Elizbarrutiko
\nAldizkariko zuzendaria. Handik Iru\u00f1era joan zen, 1887ko San Frantzisko
\nXabierkoaren festara, Diputazioaren aginduz sermoia egitera. Bertan Nafarroako
\nsantua eta patroia imitatzeko eskatu zuen, \u00abakats modernoen antitesiaren
\nirudikapen, lema, sinbolo, pertsonifikazio bizkor eta bizia\u00bb zelako. Syllabus<\/i>era,
\nPio IX.era eta Leon XIII.era jotzen zuen, katolikoen batasuna eta erlijioaren
\ndefentsa lortzeko erreferentzia gisa, barren-barrenetik hasita, \u00abgure
\npertsonetan, jantzietan eta gure geletan fedearen eta moralaren aurkako ezer
\negon ez dadin; apostoluak izan gaitezen gure etxeetan eta gure familietan\u00bb
\neskatzen zuen. \u00abNafarrak Frantzisko Xabierkoa izatea nahi zuen, eta nafar bat
\nagertzen den tokian katoliko, apostoliko, erromatar, akats modernoen izurriteak
\nkutsatu gabea agertzea\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Azkenik, 1896ko urritik,
\nToledoko egoitza Primatuan Antolin Monescillo \u20141869ko gorteetan lankide izan
\nzuena\u2014 artzapezpikuarekin doktore-kanonigoa izan zen, oposizioz. Hil baino
\nlehentxeago Toledoko katedraleko xantre izendatu zuten, baina ez zuen jabetza
\nhartu.\u00a0<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/span>1894an, German Gamazo
\nministroarekin elkarrizketatutako batzordean parte hartu zuen \u2014ikaskide izan
\nzuen\u2014, eta Nafarroara itzuli zen, Castejonen meza eman zuen, misiolariak iritsi
\nbezain laster. Denbora horretan guztian, gainera, karlisten jardunetan ibili
\nzen; izan ere, hiletako gorespen batek dioenez, \u00abapaizak ez zuen zuzendu
\nbeharrrik ez diputatuaren ez militarraren lana\u00bb. Calahorran egon zen bitartean,
\nErrioxako eta Nafarroako zirkulu karlistetan egindako ekitaldietan hizlari gisa
\nparte hartu zuen. Hala, 1896ko Tradizioaren Martirien egunean, Cascanten parte
\nhartu zuen, eta hauxe esan zuen: \u00abKarlista onak izan nahi duten katoliko
\nmonarkikoek katoliko bikainenak eta hoberenak izan behar dute, fedeari,
\nmonarkiari eta diziplinari dagokienez, alegia\u00bb (<\/span>El Correo Espa\u00f1ol<\/i>,
\n1896ko martxoaren 20a, 1. or.). Nafarroako senatari hautatu zuten 1893an, eta
\nprentsa karlistaren arabera, ez zuten onartu probintziako maiestateaz hitz
\negiteagatik. Toledoko kanonigo gisa zituen eginkizunen artean, Madrilen Bulda
\nSantua aldarrikatzeko agindu zioten, eta, haren hitzaldian, tradizionalismotik
\noso hurbil zeuden printzipioak berretsi zituen: \u00abA ze poza, anaia-arrebak, gure
\nerrekonkistaren garaiak, gure martirien fedea, gure gurutzatuen balioa!\u00bb (<\/span>El
\nCorreo Espa\u00f1ol<\/i>, 1896ko azaroaren 30a, 3. or.). Senatuaren akta 1899an lortu
\nzuen, Gipuzkoan, baina bere lana seiurtekoan baino txikiagoa izan zen.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lur-jabe apal eta lehen gerra karlistako borrokalari ohi baten sei seme-alabetako bat zen (hemezortzi urte baino lehen hildako hiru, erlijioso bat eta mende hasieran El Pensamiento Navarroren administratzaile izandakoa), ikasketak eginarazi ahal izan zizkion, lehenbizi bere jaioterrian, erlijio-komentu bateko kapilauarekin; gero Iru\u00f1eko institutuan eta 1858an Zaragozan. 1859an Salamancara joan zen, baina eskola utzi egin behar […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3805","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nOCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 - Toledo, 1911ko otsailak 25). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 - Toledo, 1911ko otsailak 25). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lur-jabe apal eta lehen gerra karlistako borrokalari ohi baten sei seme-alabetako bat zen (hemezortzi urte baino lehen hildako hiru, erlijioso bat eta mende hasieran El Pensamiento Navarroren administratzaile izandakoa), ikasketak eginarazi ahal izan zizkion, lehenbizi bere jaioterrian, erlijio-komentu bateko kapilauarekin; gero Iru\u00f1eko institutuan eta 1858an Zaragozan. 1859an Salamancara joan zen, baina eskola utzi egin behar […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\\\/\",\"name\":\"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 - Toledo, 1911ko otsailak 25). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T16:16:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 – Toledo, 1911ko otsailak 25).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 - Toledo, 1911ko otsailak 25). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 - Toledo, 1911ko otsailak 25). - Iura Vasconiae","og_description":"Lur-jabe apal eta lehen gerra karlistako borrokalari ohi baten sei seme-alabetako bat zen (hemezortzi urte baino lehen hildako hiru, erlijioso bat eta mende hasieran El Pensamiento Navarroren administratzaile izandakoa), ikasketak eginarazi ahal izan zizkion, lehenbizi bere jaioterrian, erlijio-komentu bateko kapilauarekin; gero Iru\u00f1eko institutuan eta 1858an Zaragozan. 1859an Salamancara joan zen, baina eskola utzi egin behar […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/","name":"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 - Toledo, 1911ko otsailak 25). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T16:16:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ochoa-zabalegui-paternain-otsoa-zabalegi-paternain-miguel-cruz-717-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"OCHOA ZABALEGUI PATERNAIN [OTSOA ZABALEGI PATERNAIN], Miguel Cruz (Gares, Nafarroa, 1840ko maiatzak 3 – Toledo, 1911ko otsailak 25)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3805\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}