{"id":3799,"date":"2023-02-15T17:12:52","date_gmt":"2023-02-15T16:12:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/"},"modified":"2023-02-15T17:12:52","modified_gmt":"2023-02-15T16:12:52","slug":"navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/","title":{"rendered":"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 &#8211; Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31)."},"content":{"rendered":"<p><span>Iru\u00f1ean jaio zen, aita<br \/>\nTafallakoa, Angel Navascues Manterola, eta ama Iru\u00f1ekoa, Maria Alarcon Juvera<br \/>\nzituen. Jarduera intelektual handiko gaztea, baina osasun txarrekoa.<br \/>\nErlijio-ikasketak hasi zituen eta Salamancako apaizgaitegi Pontifizioan sartu<br \/>\nzen. Tuteran hil zen tuberkulosiak jota, Pirinioen bi aldeetako euskal<br \/>\nikasketetan laguntzeko ahaleginean. <i>Euzkadi, La Voz de Navarra <\/i>eta <i>Bolet\u00edn<br \/>\nde la Comisi\u00f3n de Monumentos Hist\u00f3ricos y Art\u00edsticos de Navarra<\/i>, parte<br \/>\nhartu zuen. Eusko Ikaskuntzako kidea izan zen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Miguel de Orreagaren lanik<br \/>\nezagunena, ezbairik gabe, Amaiurko balentria da. Bertan, erresumaren azken<br \/>\nestertoreak kontatu zituen, independentzia galdu eta Gaztelako koroari atxiki<br \/>\nbaino lehen. 1922an amaitu zuen, gertaera historiko haren esanahiari buruzko<br \/>\neta gertaera hura zela eta Amaiurren (Baztan bailara) eraikitzeko asmoa zuten<br \/>\nmonumentuaren inguruko eztabaida publiko baten barruan, Gaztelako armadek<br \/>\nNafarroa konkistatu eta laurehun urte geroago. Nafarroako Monumentu<br \/>\nHistoriko-Artistikoen Batzordearen zuzendaritza-batzordeak \u00abNafarroako<br \/>\nindependentziaren azken defendatzaileak&#8230;\u00bb omentzeko egindako aho bateko<br \/>\nproposamenaren ondoren, partikular, erakunde, Baskongadetako eta Nafarroako lau<br \/>\ndiputazioak, Iru\u00f1eko Udala eta hiriburuko prentsa atxiki zitzaizkion. \u00abAmaiurko<br \/>\nheroien\u00bb ekintzaren interpretazioa zalantzan jarri zenean, polemika publikoa<br \/>\neta izaera historiografikoa hasi ziren. Pedro Navascues ikerketa historikotik<br \/>\nhasi zen borrokan. Gaiaren alderdi ideologiko-politikotik haratago, sortutako<br \/>\npolemikaren ebazpena, Navascuesek zioenez, dokumentazio historiko<br \/>\nerabilgarriaren azterketa bikainean oinarritu behar zen. Gaztelako setioaren<br \/>\naurrean, Amaiurren aldekoen zintzotasun morala goretsi zuen taldean kokatu zen<br \/>\n(Julio Altadill, Jose M.\u00aa Azcona, Joaquin Baleztena, Arturo Campion, Jesus<br \/>\nEtayo eta Tomas Dominguez Arevalo), Espainiako errusumen bat egitearen kontrako<br \/>\nmatxinotzat hartu zituztenen aurka, nahiz eta horiek bide militarra erabili<br \/>\n(Victor Pradera). Miguel Primo de Rivera jeneralaren estatu-kolpea 1923ko<br \/>\nirailean gertatu zenean, polemika lausotu egin zen. Hura baino lehentxeago <i>Amaiur<br \/>\n<\/i>argitaratu zen, Campionen ekarpen garrantzitsuarekin, hitzaurrean,<br \/>\netorkizun handiko historialari horren berme gisa. <i>Gure Herria<\/i>n ere<br \/>\naipatu zuten, eta autorearen oroitzapen goxoak gorde zituzten Georg<br \/>\nSchurhammerrek eta Jose Ramon Castro historialari tuterarrek. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Lehen eskuko ikerketa dago bere<br \/>\nlanean, baina, denbora eta aukera-arrazoiak zirela medio, ordura arte ezagutzen<br \/>\nzenaren sintesia egin zuen, gaiari buruz zekiena ezagutarazteko, eta, hartara,<br \/>\neztabaidari amaiera emateko. Bere lanean, artxiboetan eta garaiko<br \/>\nhistorialariekin, batez ere Arturo Campionekin izandako harremanean,<br \/>\nikerkuntzan lortutako prestakuntza metodologiko profesionala erakusten du.<br \/>\nHortik, agian, Euskal Herriko kristautasunaren jatorriaren kontu zaharra<br \/>\nikertzeko interesa sortuko zitzaion, Campion maisuaren <i>Nabarra en su vida<br \/>\nhist\u00f3rica <\/i>idazlanean agertzen baita gaia. Gure Herrian gai hauetan lan<br \/>\negitea aurreikusi zuen: \u00abOrigines du peuple Basque (expos\u00e9 des opinions et de<br \/>\nl\u2019\u00e9tat actuel de la question)\u00bb; \u00abCivilisation des Basques primitifs\u00bb; \u00abReligion<br \/>\ndes anciens Basques (\u00e9tat de la question)\u00bb; \u00abSurvivances de l\u2019ancienne<br \/>\nreligion\u00bb; \u00abConversion de la zone latinis\u00e9e au christianisme\u00bb; \u00abConversion des<br \/>\nBasques insoumis\u00bb; \u00abInfluence des \u00e9v\u00each\u00e9s de Pampelune, Dax et Calahorra sur la<br \/>\nconversion des Basques\u00bb; \u00abLes Basques ultra pyr\u00e9n\u00e9ens. St. Leon (l\u00e9gendes), St.<br \/>\nAmars, Ste. Rictrude\u00bb. Proiektu horietatik guztietatik oharrak hartu baino ez<br \/>\nzuen egin, antza, lana ez baitzuen idatzi. Lehenago, Nafarroako historiari eta<br \/>\nDone Jakue bideari buruz argitaragabeak zituen zenbait artikulu argitaratu<br \/>\nzituen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Iru\u00f1ean jaio zen, aita Tafallakoa, Angel Navascues Manterola, eta ama Iru\u00f1ekoa, Maria Alarcon Juvera zituen. Jarduera intelektual handiko gaztea, baina osasun txarrekoa. Erlijio-ikasketak hasi zituen eta Salamancako apaizgaitegi Pontifizioan sartu zen. Tuteran hil zen tuberkulosiak jota, Pirinioen bi aldeetako euskal ikasketetan laguntzeko ahaleginean. Euzkadi, La Voz de Navarra eta Bolet\u00edn de la Comisi\u00f3n de Monumentos [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3799","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 - Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 - Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Iru\u00f1ean jaio zen, aita Tafallakoa, Angel Navascues Manterola, eta ama Iru\u00f1ekoa, Maria Alarcon Juvera zituen. Jarduera intelektual handiko gaztea, baina osasun txarrekoa. Erlijio-ikasketak hasi zituen eta Salamancako apaizgaitegi Pontifizioan sartu zen. Tuteran hil zen tuberkulosiak jota, Pirinioen bi aldeetako euskal ikasketetan laguntzeko ahaleginean. Euzkadi, La Voz de Navarra eta Bolet\u00edn de la Comisi\u00f3n de Monumentos [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\\\/\",\"name\":\"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 - Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T16:12:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 &#8211; Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 - Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 - Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31). - Iura Vasconiae","og_description":"Iru\u00f1ean jaio zen, aita Tafallakoa, Angel Navascues Manterola, eta ama Iru\u00f1ekoa, Maria Alarcon Juvera zituen. Jarduera intelektual handiko gaztea, baina osasun txarrekoa. Erlijio-ikasketak hasi zituen eta Salamancako apaizgaitegi Pontifizioan sartu zen. Tuteran hil zen tuberkulosiak jota, Pirinioen bi aldeetako euskal ikasketetan laguntzeko ahaleginean. Euzkadi, La Voz de Navarra eta Bolet\u00edn de la Comisi\u00f3n de Monumentos [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/","name":"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 - Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T16:12:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/navascues-de-alarcon-nabazkoze-de-alarcon-pedro-714-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"NAVASCUES DE ALARCON [NABAZKOZE DE ALARCON], Pedro (goitizena Miguel de Orreaga) (Iru\u00f1ea, 1903ko azaroak 13 &#8211; Tutera, Nafarroa, 1927ko abenduak 31)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3799\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}