{"id":3763,"date":"2023-02-15T16:57:58","date_gmt":"2023-02-15T15:57:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:57:58","modified_gmt":"2023-02-15T15:57:58","slug":"gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/","title":{"rendered":"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 – Madril, 1919ko azaroak 25)."},"content":{"rendered":"

Iru\u00f1ean jaio zen, familia
\naristokratiko baten barrenean. Ama Nafarroako Manuela Elio y Mencos zen,
\nVesollako markesen alaba. Aita, Teran jaioa, Sorian, Pedro Gonzalez de Castejon
\ny Castejon zen, Vadilloko markesa; geroago semeak hartuko zuen izena, titulu
\nhori jaso baitzuen 1879an. Beranduago, Beorlegiko baroi eta Arberoako bizkonde
\ntituluak ere hartu zituen oinordetzan. Batxilergoa ikasi zuen Iru\u00f1eko
\ninstitutuan, eta 1864an lortu zuen batxiler-titulua. Ondoren, Madrilgo
\nunibertsitatean, Lege eta Zuzenbide Kanoniko ikasketak egin zituen.
\nLizentziatura 1870eko uztailean lortu zuen eta doktoretza 1872ko urtarrilean.
\nMadrilgo San Lorentzo elizan ezkondu zen 1874ko urtarrilaren 15ean, Maria
\nIgnacia Entrala Lennoyrekin. Bost seme-alaba izan zituzten: Pedro, Manuel,
\nHortensia, Francisco Javier eta Maria Dolores. Bere bizitzan, akademikotzat
\neta, batez ere, politikaritzat nabarmendu zen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lehenengoari dagokionez, 1876ko
\napirilaren 30ean hasi zen unibertsitateko irakasle, egun horretan hartu
\nbaitzuen lanpostua unibertsitate zentraleko Notariotza-eskolako irakasle
\nlaguntzaile gisa, eta bertan geratu zen bere irakaskuntza-ibilbide osoan zehar.
\n1876an Zuzenbide Fakultateko irakasle laguntzaile izendatu zuten. 1881ean
\nkatedradun supernumerario izatera iritsi zen. 1885ean, Zuzenbide Naturaleko
\nelementuak irakasgaiko katedradun numerario izendatu zuten. Titulu akademiko
\nhoriez gain Jurisprudentziaren eta Legeriaren Errege Akademiako bazkide
\nnumerario, 1869tik, eta Zientzia Moral eta Politikoen Akademiako kide, 1904ko
\nmaiatzaren 15etik, ere izan zen. Gobernuan izan zituen goi-kargu guztiak
\ngorabehera, inoiz ez zuen alde batera utzi bere irakaskuntza-lana, eta
\nunean-unean bete zituen bere unibertsitate-betebeharrak. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Garaiko testuinguru
\nintelektuala, zuzenbide naturalari dagokionez, hiru pentsamendu-korronte handik
\nosatzen zuten: Krausismoa, irakaskuntza-erakunde askeari eta Francisco Giner de
\nlos Rios jaunari lotua; eskola historikoa eta neoeskolastika tomista, garai
\nhartan Espainiako unibertsitatean nagusi zena. Gonzalez Castejon izan zen azken
\nhorren ordezkari nagusietako bat. Adibidez, aita santuen botere mundutarra
\ndefendatu zuen, pontifikatuaren askatasuna eta elizaren eskubideak bermatzen
\nzituela uste baitzuen. Elizak hezkuntza publikoan parte hartzearen alde egin
\nzuen, eta, oro har, izaera katolikoko iusnaturalismo nabarmena mantendu zuen,
\nEspainian modu apalean sartzen hasi ziren tesi positibisten aurka. 1898an,
\nZuzenbide naturalari buruzko eskuliburu bat idatzi zuen. Eskuliburu hori,
\nMendizabal Martin eta Rodriguez de Cepedaren eskuliburuekin batera, garaiko
\ngarrantzitsuenetako bat izan daiteke, eta, beraz, eragin handiena izan
\nzutenetako bat. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Haatik, ospe handiagoa izan
\nzuen jarduera politikoagatik akademikoagatik baino. Ideia
\nultrakontserbadorekoa, figura politiko garrantzitsuenetako bat izan zen Maria
\nCristina de Habsburgoren erregeordetzan eta Alfontso XIII.aren erregealdiaren
\nlehen urteetan. Alejandro Pidal y Monengandik oso hurbil zegoen eta elkarrekin
\nCanovasen kontserbadoreen eskuinaldean kokatuko zen alderdi katoliko bat
\nsortzen saiatu ziren. Proiektuaren ondorioz batasun katolikoa besterik ez zen
\nsortu. Batasun katolikoa alderdi bat baino ongintzako elkarte bat izan zen,
\nproiektutik hurbil zeuden pertsona politiko ospetsuak topo egin zezaketen
\nelkartea (moderatuak eta karlistak, funtsean). Proiektuak ez zuen aurrera egin,
\n1884an Leon XIII.a aita santuak ideia bertan behera utzi eta Canovasen
\nkontserbadoreekin bat egiteko agindu baitzien. Ondorioz, alderdi horretan sartu
\nziren. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Saiakera hori Vadilloko
\nmarkesaren ibilbide politikoaren lehen urteetan gertatu zen. Behin talde
\nkontserbadorean, gobernuaren eta erresumako administrazioaren kargu
\ngarrantzitsuenetako batzuk beteko zituen. Grazia eta Justiziako ministro,
\nNekazaritza, Industria, Merkataritza eta Herri Lanetako ministro eta Gobernazio
\nministro izan zen, hori guztia garaiko lau gobernutan. Gainera, kargu politiko
\nugari bete zituen, eta boteretik oso hurbil egon zen une oro, hori dela eta,
\ngarai hartako politikari kontserbadore garrantzitsuenetako bat bilakatu zen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Eragin nazional horrek
\nNafarroan zuen oinarria, Iru\u00f1eko barrutian. Garai hartan, Nafarroa biztanlerian
\nia berdinak ziren zazpi hauteskunde-barrutitan banatzen zen. Iru\u00f1ekoa ez zen
\nhiriburura bakarrik mugatzen, probintziako ipar-ekialdeko zati handi bat hartzen
\nzuen, esaterako, Altsasu eta Elizondo ere hartzen baitzituen. Bertan, Vadilloko
\nmarkesa 12 aldiz hautatu zuten Gorteetako diputatua izateko: 1879-1881,
\n1884-1886, 1886-1890, 1891-1893, 1893-1896, 1896-1898, 1898-1899, 1899-1901,
\n1901-1903, 1903-1905, 1905-1907, 1914-1916. 1914an Alfonso XIII-ak biziarteko
\nsenatari izendatu zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Vadillo markesaren
\nhauteskunde-oinarria barrutiko herriek elikatu zuten Iru\u00f1eak berak baino
\ngehiago. Hauteskundeetako garaipenak, neurri handi batean, alde liberaleko
\nkontserbatzaileen eta karlisten artean babesa sortzeagatik gertatu ziren,
\nkatolizismoagatik bozkatzen baitzuten. Amalgama horrek \u00abCarlo-Vadillismo\u00bb izena
\nhartu zuen. Markesa etengabe goraipatzen zuten antzeko prentsan \u2014Diario de
\nNavarra <\/i>eta El Eco de Navarra<\/i>, bereziki\u2014 eta Iru\u00f1era iritsi izana
\ngertaera handia izan zen. Probintziako ezagunak bertara joaten ziren Madrilen
\nizan zezakeen eraginaren bila, eta funtsezko gizon bihurtu ziren nafarren zati
\nbaten ahotsa erresumako hiriburura eramateko.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/span>Nafarroan eragin handia izan
\nzuen. Probintziako barruti judizialak zatitzeaz arduratzen zen batzordeko kide
\nizan zen; Iru\u00f1ean lurrak saltzeaz arduratzen zen batzordean parte hartu zuen,
\neta desamortizazio-legeak aplikatzearen ondorioz Nafarroan sortutako gatazkak
\nebazteaz arduratu zen batzordeko presidentea izan zen. Esku hartu zuen
\nNafarroak 1903ko alkoholen gaineko zerga ezarri ez zezan eta mendiei buruzko
\nforu legeriari euts ziezaion. Maila materialagoan, elizako eraikinak
\nberreraikitzeko diru-kopuru handiak lortu zituen, hala nola Irurtzungo
\ntenpluak, Iru\u00f1eko San Lorentzo eliza eta Iru\u00f1eko gotzain-jauregia. Era berean,
\n\u00abLa conciliaci\u00f3n\u00bb elkartearen alde egin zuen, eta hiriburuan
\nnekazaritza-institutu bat sortzeko finantzaketa lortu zuen.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Iru\u00f1ean jaio zen, familia aristokratiko baten barrenean. Ama Nafarroako Manuela Elio y Mencos zen, Vesollako markesen alaba. Aita, Teran jaioa, Sorian, Pedro Gonzalez de Castejon y Castejon zen, Vadilloko markesa; geroago semeak hartuko zuen izena, titulu hori jaso baitzuen 1879an. Beranduago, Beorlegiko baroi eta Arberoako bizkonde tituluak ere hartu zituen oinordetzan. Batxilergoa ikasi zuen Iru\u00f1eko […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3763","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nGONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 - Madril, 1919ko azaroak 25). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 - Madril, 1919ko azaroak 25). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Iru\u00f1ean jaio zen, familia aristokratiko baten barrenean. Ama Nafarroako Manuela Elio y Mencos zen, Vesollako markesen alaba. Aita, Teran jaioa, Sorian, Pedro Gonzalez de Castejon y Castejon zen, Vadilloko markesa; geroago semeak hartuko zuen izena, titulu hori jaso baitzuen 1879an. Beranduago, Beorlegiko baroi eta Arberoako bizkonde tituluak ere hartu zituen oinordetzan. Batxilergoa ikasi zuen Iru\u00f1eko […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\\\/\",\"name\":\"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 - Madril, 1919ko azaroak 25). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:57:58+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 – Madril, 1919ko azaroak 25).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 - Madril, 1919ko azaroak 25). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 - Madril, 1919ko azaroak 25). - Iura Vasconiae","og_description":"Iru\u00f1ean jaio zen, familia aristokratiko baten barrenean. Ama Nafarroako Manuela Elio y Mencos zen, Vesollako markesen alaba. Aita, Teran jaioa, Sorian, Pedro Gonzalez de Castejon y Castejon zen, Vadilloko markesa; geroago semeak hartuko zuen izena, titulu hori jaso baitzuen 1879an. Beranduago, Beorlegiko baroi eta Arberoako bizkonde tituluak ere hartu zituen oinordetzan. Batxilergoa ikasi zuen Iru\u00f1eko […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/","name":"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 - Madril, 1919ko azaroak 25). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:57:58+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gonzalez-castejon-elio-francisco-javier-696-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GONZALEZ CASTEJON ELIO, Francisco Javier (Vadilloko markesa) (Iru\u00f1ea, 1848ko maiatzak 25 – Madril, 1919ko azaroak 25)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3763\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}