{"id":3759,"date":"2023-02-15T16:56:01","date_gmt":"2023-02-15T15:56:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:56:01","modified_gmt":"2023-02-15T15:56:01","slug":"goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/","title":{"rendered":"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 – Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2)."},"content":{"rendered":"

Izen erlijioso horren atzean
\naritu zen ordena kaputxinoan Ramon Goicoechea Oroquieta. Iberon jaio zen (Oltza
\nZendea, Nafarroa), eta Jose Mariak eta Felipa Oroquietak (Errotzen jatorria)
\nosatutako familiako lau seme-alabetatik bigarrena izan zen (Manuel, Damian eta
\nJacinta). Gurasoak Iberoko errotaren eta mesoiaren arduradunak izan ziren, eta
\nRamon hamabi urte bete arte egon zen han, Iru\u00f1ean Kaputxinoen ordenak duen
\nharresiz kanpoko komentura ikasle gisa joan zen arte. Handik Montehanoko
\n(Kantabria) mintegi edo serafin-eskolara igaro zen, eta han Humanitateak eta
\nLatinitatea ikasi zituen. Ordena kaputxinoaren barruan, Hondarribian jarraitu
\nzuen, eta 1888ko irailaren 1ean sartu zen nobizio gisa. Han hartu zuen \u00abIberoko
\nebanjelista\u00bb izena, eta, handik bi urtera, Lekarotzen (Baztan) dagoen Nuestra
\nse\u00f1ora del Buen consejo ikastetxean sartu zen, teologia dogmatiko eta moralari
\nburuzko ikasketak osatzeko. Gainera, ikastetxe ospetsu hartan, Filosofia eta
\nZientzia zehatzetan irakasle izan zen. Aita Donostia musikari ospetsua izan zen
\nbere ikasle zentro horretan. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Mende aldaketarekin bere
\nhasierako prestakuntza urteetako Iru\u00f1era itzuli zen, orain Zuzenbide
\nKanonikoko, Pastoraleko eta Elokuentzia Sakratuko irakasle gisa. Lizarrako
\nserafin-eskola hastean (kaputxinoen mintegien ohiko izena) bera izan zen
\nzuzendari. Tarsicio de Azkona kaputxinoari buruz ere hitz egin zuen, eskola
\nhorren araudiaren egilea, eta bere helburuetako bat \u00abinstaurare in christo
\neuskeriam\u00bb zela adierazi zuen. Ordurako, hasierako integrismoa alde batera utzi
\neta euskal nazionalismo sortu berria besarkatu zuen. Hori argi geratu zen bere
\n\u00ab1902ko apirilaren 8an Iru\u00f1eko katedralean emandako sermoi\u00bb ezagun eta
\neztabaidagarrian, Aralarko Aingeruak Nafarroako hiriburura egindako ohiko
\nbisitaren harira. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bertan, katolikoek politikan
\nparte hartzearen alde egin zuen, Jainkoaren eta Foruen banderaren atzean
\nbatuta, bere aburuz Aranaren Jaungoikoa eta Lege Zaharrak <\/i>leloan
\neguneratua eta biziagotua. Egunkari liberalak (El Heraldo, El Pa\u00eds, El
\nImparcial, El Liberal<\/i>…) berariaz kritikatzeaz eta kondenatzeaz gain,
\n\u00abeuskal batasun katolikoaren banderaren\u00bb alde egin zuen, haren hitzetan, \u00abSan
\nMigelek zeruan jaso zuena, gure lurrera egokitua, Jainkoa eta Foruak goiburu
\ndituena\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Haren prozesu judiziala, El
\nPorvenir <\/i>egunkari nafarrak eskatua eta absoluzioarekin itxia, ez zen oztopo
\nizan antzeko sermoietan bere elokuentzia erabiltzen jarraitzeko eta ideia
\nberberak behin eta berriz azpimarratzeko. Horrela, Iru\u00f1eko katedraleko sermoi
\nharrigarri hartatik urtebetera, antzeko hitzaldia eman zuen Artetako elizan
\n(1903ko maiatzaren 13an), \u00abBat egin dezagun, Baskoniako seme-alabak\u00bb lelo
\nadierazgarriarekin. Badirudi aita \u00abebanjelista\u00bb Iru\u00f1eko komentutik aldentzen
\nsaiatu zirela, izan ere, emanaldi horiek eman eta handik gutxira, Lizarrako
\nmintegi serafikora bidali zuten. Destino berrian, Egako hirian, Daniel Irujo
\nSabino Aranaren defendatzailearekin jarri omen zen harremanetan, bere senide
\nEstanislao Aranzadi lagun, Nafarroako lurretan lehen euskal nazionalismoa
\nsartzeko eta garatzeko zubi lanak egin zituena. Eusko AMI (AMI vasco) <\/i>liburuaren
\n1957ko edizioko hitzaurrearen egile baten arabera, Andres Irujo ziurrenik,
\n1902ko sermoiarengatiko prozesuaren absoluzioagatik zorionak emateko Sabino
\nAranaren gutun atsegin bat jaso zuen han bertan. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lizarran
\nzegoela, aipatutako Eusko AMI<\/i>-a idatzi zuen, Sabino Aranak diseinatutako
\neuskal alfabetoaren planteamenduari jarraituz. Ordurako Arana-ostekoa zen
\nnazionalismoaren doktrina-katezismo antzeko hartan, Nafarroako fraileak modu
\nireki eta zehatzean adierazten zuen jelkide postulatuetara atxikitzen zela. Ez
\nzen kasualitatea hura \u00abArana Goiriren oroimenari\u00bb eskaintzea eta, ondoren,
\nlehen nazionalismoaren barruan oihartzuna izatea. 12 atal handitan [Nazioa;
\nEstatua; Aberria; Nazionalismoa; Aberriaren Betebeharrak; Euskal Nazionalismoa
\n(arraza dela-eta); Euskal Nazionalismoa (historia dela-eta); Euzko Alderdi
\nJeltzalea; Alderdi Foruzaleak; Alderdi Karlista; Alderdi Integrista; Ondorioa]
\nbanatutako 196 galdera eta erantzunen bidez, ideologia eta politika nazionalista
\nprimitiboena edo aranistena formulatu zuen. Bilbon argitaratu zuen lehen aldiz,
\n1906an, eta hurrengo urtean Buenos Airesen, <\/span>XX<\/span>.
\nmende hasierako lehen gune euskaldun eta abertzaleetako batean, berrargitaratu
\nzuten, Muera la Mentira y Viva la Verdad <\/i>izenburupean. Hurrengo edizioa,
\neuskaraz, \u00abEuzko Ikasbidea\u00bb izenburuarekin eta \u00ab\u00a1Euzkalduna! Nacionalismoa zer
\ndan ikasi\u00bb leloarekin, Gipuzkoako Buru Batzarraren eskutik etorri zen, 1932an.
\nOraindik ere beste edizio bat egon zen, laugarrena, 1957an, EKIN argitaletxe
\neusko-argentinarraren eskutik, aita ebanjelistari buruzko hitzaurre eta
\nbiografia adierazgarri batekin. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bertan, Iberoko aita
\nebanjelistak Argentinako \u00abEuskal Echea\u00bb-n garai hartan jaio berria zen
\neskola-erakundeko irakasle gisa sartzea aurreikusi zuela adierazten da. Elkar
\ntrukatutako gutunean zentro horren planteamendua goraipatzen zuen, honako hau
\nzioenean: \u00abEuskal Echearen Estatutuak eta Araudia izugarri gustatu zaizkit, ez
\ndago Argentinan bizi diren euskaldunen alde ozen hitz egiten ez duen orrialde
\nbakar bat ere; hau da aberria maitatzea eta haren benetako interesak ezagutzea
\neta haren alde sakrifikatzen jakitea. O! Mundu osoko euskaldunek zuek egiten
\nduzuena egingo balute, zein bestelakoa izango litzateke gure euskara pobrearen
\npatua\u00bb. Baina, handik urruti, Iru\u00f1eko komentuan izandako egonaldi labur baten
\nondoren, 1907ko irailean Hijarrekora bidali zuten, Teruelgo probintzian. Handik
\nbi urtera hil zen bertan, 1909ko irailaren 2an. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Euskal nazionalismoaren
\nsustatzaile gisa duen aztarna nabarmena Napartarra <\/i>(1911) edo Naci\u00f3n
\nVasca <\/i>(1924) aldizkariek eskaini zizkioten gorespen-artikuluek berresten
\ndute, baita aipatutako lanaren berrargitalpenak egin izanak ere. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Izen erlijioso horren atzean aritu zen ordena kaputxinoan Ramon Goicoechea Oroquieta. Iberon jaio zen (Oltza Zendea, Nafarroa), eta Jose Mariak eta Felipa Oroquietak (Errotzen jatorria) osatutako familiako lau seme-alabetatik bigarrena izan zen (Manuel, Damian eta Jacinta). Gurasoak Iberoko errotaren eta mesoiaren arduradunak izan ziren, eta Ramon hamabi urte bete arte egon zen han, Iru\u00f1ean Kaputxinoen […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3759","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nGOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 - Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 - Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Izen erlijioso horren atzean aritu zen ordena kaputxinoan Ramon Goicoechea Oroquieta. Iberon jaio zen (Oltza Zendea, Nafarroa), eta Jose Mariak eta Felipa Oroquietak (Errotzen jatorria) osatutako familiako lau seme-alabetatik bigarrena izan zen (Manuel, Damian eta Jacinta). Gurasoak Iberoko errotaren eta mesoiaren arduradunak izan ziren, eta Ramon hamabi urte bete arte egon zen han, Iru\u00f1ean Kaputxinoen […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\\\/\",\"name\":\"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 - Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:56:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 – Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 - Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 - Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2). - Iura Vasconiae","og_description":"Izen erlijioso horren atzean aritu zen ordena kaputxinoan Ramon Goicoechea Oroquieta. Iberon jaio zen (Oltza Zendea, Nafarroa), eta Jose Mariak eta Felipa Oroquietak (Errotzen jatorria) osatutako familiako lau seme-alabetatik bigarrena izan zen (Manuel, Damian eta Jacinta). Gurasoak Iberoko errotaren eta mesoiaren arduradunak izan ziren, eta Ramon hamabi urte bete arte egon zen han, Iru\u00f1ean Kaputxinoen […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/","name":"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 - Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:56:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/goicoechea-oroquieta-goikoetxea-orokieta-ramon-694-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GOICOECHEA OROQUIETA [GOIKOETXEA OROKIETA], Ramon (Izen erlijiosoa: EVANGELISTA DE IBERO) (Ibero, Nafarroa, 1892ko abuztuak 31 – Hijar, Teruel, 1909ko irailak 2)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3759\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}