{"id":3757,"date":"2023-02-15T16:55:14","date_gmt":"2023-02-15T15:55:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:55:14","modified_gmt":"2023-02-15T15:55:14","slug":"gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/","title":{"rendered":"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 – Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16)."},"content":{"rendered":"

Rafael Gaztelu y Murga
\nNafarroako familia garrantzitsu batean jaio zen, Fermin Gaztelu y Endara
\niruindarraren eta Maria Micaela Murga y Zaldua bilbotarraren semea izan zen.
\nAnaia bat izan zuen, Felipe Gaztelu y Murga. Iru\u00f1eko zortzigarren zergadun
\nhandiena izatera iritsi zen, Etxauriko nagusia eta Lodosako bosgarrena. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Zuzenbidean lizentziatu zen,
\neta karrera politiko nabarmena izan zuen. 1863an foru-diputatu izan zen, 1871ko
\nabenduan Iru\u00f1eko zinegotzi hautatu zuten alderdi karlistaren ordezkari, eta
\nhandik gutxira, 1872ko otsailetik apirilera bitartean, Nafarroako hiriburuko
\nalkatetza izan zuen. 1883an, euskaltzaleek Iru\u00f1eko barrutian hauteskunde
\norokorretara aurkezteko eskainitako aukerari uko egin zion. 1891n,
\nkontserbadoreen babesarekin, senaturako hauteskundeetara aurkeztu zen,
\narrakastatsu, eta bertan trenbide-batzordeko kide izan zen. Mende ondoko
\nurteetan, Espainiako Bankuak Iru\u00f1ean duen sukurtsaleko administratzaile
\nsupernumerarioaren kargua bete zuen, 1898rako 65 akzioren jabe zen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gainera, kultura-arloan oso
\naktiboa izan zen, eta interes handia erakutsi zuen Nafarroako historiarekiko. La
\nIlustraci\u00f3n de Navarra. Ciencias, Letras y Artes <\/i>idatzi zuen, eta Revista
\ndel Antiguo Reino de Navarra <\/i>aldizkariko idazle eta sortzaileetako bat.
\n1874az geroztik, Nafarroako Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzordeko
\nkidea izan zen, eta Historiaren Errege Akademian Nafarroako akademiko urgazle,
\neta, geroago, Nafarroako Euskara Elkarteko kide urgazle, Instrukzio eta
\nMoraltasun Ataleko kidea eta, gero, Zuzendaritza Batzordeko presidenteordea eta
\npresidentea, baita Iru\u00f1eko lehiaketa literario-artistikoko epaimahaikidea ere
\n(1882). Ez zen ezkondu eta ez zuen ondorengorik izan. Hil zenean, Echandia
\nmarkesaren titulua Luis Gaztelu y Maritorena ilobak hartu zuen. Haren beste
\niloba, Luisen anaia, Rafael Gaztelu y Maritorena, probintziako diputatua izan
\nzen, Gamazadan parte hartu zuen, Maurista eta Nafarroari foru-prerrogatibak
\n\u00abEspainiaren batasuna urratu gabe\u00bb berrezartzeko proposamenaren sinatzailea,
\n1918an probintziako batzarrean aurkeztu zen proposamena. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gazteluk hiru argitalpen utzi
\nzituen. Lehenengoa Memoria sobre los Reyes de Navarra cuyos restos se
\nhallaron en el Monasterio de Leyre y han de ser trasladados al Pante\u00f3n Real de
\nla Catedral de Pamplona, <\/i>1866an Nafarroako Diputazioak argitaratua, Gaztelu
\ndiputatu izan zenean. 1863an idatzi zen dokumentua, Leireko monasterioko
\nelizaren zoruan sakabanatutako Nafarroako hainbat errege eta erreginen
\ngorpuzkiak aurkitu zirenean. Monasterioa abandonatua zegoen Mendizabalek
\nhogeita hamar urte lehenago egindako desamortizazioaren ondorioz, eta,
\nerortzeko zorian eta zaindu gabe zegoen. Hezurrak zurezko kutxatila batean
\neraman zituzten Esako San Esteban elizara. Diputazioari zuzendutako eta hark
\neskatuta argitaratutako txostenaren bidez, Gazteluk gorpuzkiak Iru\u00f1eko katedralera
\nlehenbailehen eraman zitzaten eskatu zuen, Leire eta katedralaren arteko
\nharreman historikoekin argudiatuz: Iru\u00f1ea musulmanen erasoaldien ondoren
\nsuntsituta geratu zenean, apezpikuak eta kanonigoek aterpea aurkitu zuten
\nmonasterioan, apezpiku-aulkia eta santutegiko Ama Birjina ere eurekin eraman
\nzituzten, eta han egon ziren Antso Nagusiak katedrala berreraiki zuen arte.
\nBeraz, Iru\u00f1eko katedralak Leireko altxorrak hartzeko unea iritsi zen.
\nTxostenak, Nafarroako erregeei egotzitako hezur-hondakinen benetakotasunari
\nburuzko azterlan kritiko bat jasotzen du, iturri dokumental eta kronologikoetan
\noinarritua. Errege-erreginen ehorzketari buruzko xedapenak Leyre arauarekin,
\nSan Juan de la Pe\u00f1aren katalogoarekin, Rodrigo Jimenez de Rada, Garcia Lopez de
\nRoncesvalles, Garcia de Eugui edo Vianako printzea kronisten kontakizunekin eta
\nAmbrosio de Morales, Jeronimo Blancas, Garibay, Prudencio de Sandoval, Juan de
\nMariana, Juan Briz, Garcia de Gongora y Torreblanca, Padre Moret, Joaquin
\nTraggia, Jose Yanguas y Miranda, Modesto Lafuente, Jose Oliver eta Hurtado,
\nManuel Oliver eta Hurtado historialarien obrekin konparatuz, egilea ondorio
\nbatera iritsi zen: Garcia Sanchez eta bi haurrak salbu, Andres, Juan de
\nLabrit-en semea, eta Martin Phoebo, hezurrekin batera zeuden tauletan
\nzerrendatutako guztiak, hau da, Jimeno I\u00f1iguez, I\u00f1igo Arista, Garcia I\u00f1iguez,
\nFortun Garces, Sancho Garces, Sancho Garces II Abarca, Sancho Garcia, Ramiro
\nGarces de Viguera, eta emakumeak, Mu\u00f1a (Jimeno I\u00f1iguezen emaztea), Oneca
\n(Jimeno I\u00f1iguezen emaztea), Urraca (Garcia I\u00f1iguezen emaztea), infantak Mayor
\neta Jimena, eta ziurrenik Aurea (Fortun Garcesen emaztea). <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Azterlanaz gain, Gazteluk,
\nmemoriaren oin-ohar batean, manifestu moduko bat sartu zuen. Bertan,
\nerlijio-sentimenduaren eta nazionalitatearen arteko batasunean oinarritutako
\nEspainiaren proiektuaren ideia adierazi zuen, eta Errekonkistaren historiaren
\neta <\/span>XIX<\/span>.
\nmendeko gatazken arteko paralelismoaren bidez, espainiarren bertuteak aipatu
\nzituen eta \u00abetorkizun komun\u00bb baterako aurrerapenak oztopatzen zituzten barne
\narrazoiak aipatu zituen. Frai Jose Ignacio Echevarriari zuzendutako gutunean
\nNafarroaren kasuan desadostasun guztiak interes komun handien aurrean desagertu
\negiten zirela adierazi zuen: aberria, erlijioa eta monarkia, Isabel II.a
\nerreginak pertsonifikatua, \u00abduela mila urteko errege haien biloba, haien
\nodolaren odola\u00bb. Argitaratzailearen sarrera-oharraren arabera, lekualdatzearen
\nideia \u00abhain ekitaldi solemnea bere presentziarekin ohoratzeko bere burua
\nberezko naturaltasunez eskaini duen\u00bb erreginaren gustukoa izan zen. Jakina
\ndenez, Iru\u00f1era lekualdatzea ez zen inoiz gertatu, eta gorpuzkiak Esan egon ziren
\n1875era arte, eta baita 1891tik 1915era bitartean ere, monasterioko obrek iraun
\nbitartean. Harrezkero bertan hartzen dute atseden. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gazteluren bigarren
\nargitalpena, \u00absobre los restos de antiguos reyes de Navarra hallados en el
\nmonasterio de San Salvador de Leyre\u00bb, 1882an argitaratu zen Bolet\u00edn de la
\nReal Academia de Bellas Artes de San Fernando <\/i>(BRABASF). Aurreko memoriaren
\nbertsio laburtua eta berrikusia da. Laburpenean, erregeen ehorzketak egiazkoak
\nizan ziren aztertu zen, eta aurrekoarekin zuen alderik handiena honakoan
\nguztien aitortza egiten zela izan zen, baita haurrena ere, Antso Gartzes eta
\n\u00abbesteren bat\u00bb salbu. Gorpuzkiak gordetzeko moduak hobera egin bazuen ere,
\negileak berriro ere dei egin zien, arrakastarik gabe, Estatuari eta Nafarroako
\nDiputazioari, abandonatuta eta erortzeko arriskuan zegoen monasterioaren ardura
\nhar zezaten, eta Iru\u00f1eko katedralak, beharbada bere maiestatearen (Alfontso
\nXII.a) Gobernuaren bitartekotzaren bidez, gorpuzkiei \u00abegun bere ahizpa zahar
\neta ongilea dagoen bezala, bera ere fedegabekoek hondatua eta suntsitua geratu
\nzenean Leyreko San Salbador monasterioan aurkitu zuen babeslekua\u00bb eman
\nziezaien. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Hirugarren
\neta azken argitalpena Revista Euskara <\/i>aldizkarian argitaratu zen 1883an,
\n\u00abHistoria de un naranjo\u00bb izenburu enigmatikoarekin. Transtamarako Leonor
\nerreginak, Karlos III.a Noblearen emazteak, Iru\u00f1eko errege-jauregiko lorategian
\nXV. mendearen hasieran landatu zuen laranjondoaren historiari buruzko entsegua
\nda, Nafarroako gerra zibilaren lekuko izan zen zuhaitza. 1499an, Nafarroako
\nazken erreginak, Catalina de Foixek, Parisera bidali zuen zuhaitza, Ana de
\nBreta\u00f1aren eta Luis XII.aren arteko eztei-opari gisa. Azkenik, Luis XIV.ak
\nVersallesen landatu zuen, \u00abKondestable Nagusia\u00bb edo \u00abBorboi handia\u00bb izenez
\nezaguna zen laranjondoa. Iraultzaren ekaitzetan bizirik iraun zuen, eta
\nGazteluk laranjondoa bisitatu zuen Frantziako hiriburura trenez egindako bisitan.
\nTamalez, egileak ez zituen pasadizozko istorio hura berreraikitzeko erabilitako
\niturriak aipatu.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rafael Gaztelu y Murga Nafarroako familia garrantzitsu batean jaio zen, Fermin Gaztelu y Endara iruindarraren eta Maria Micaela Murga y Zaldua bilbotarraren semea izan zen. Anaia bat izan zuen, Felipe Gaztelu y Murga. Iru\u00f1eko zortzigarren zergadun handiena izatera iritsi zen, Etxauriko nagusia eta Lodosako bosgarrena. Zuzenbidean lizentziatu zen, eta karrera politiko nabarmena izan zuen. 1863an […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3757","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nGAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 - Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 - Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rafael Gaztelu y Murga Nafarroako familia garrantzitsu batean jaio zen, Fermin Gaztelu y Endara iruindarraren eta Maria Micaela Murga y Zaldua bilbotarraren semea izan zen. Anaia bat izan zuen, Felipe Gaztelu y Murga. Iru\u00f1eko zortzigarren zergadun handiena izatera iritsi zen, Etxauriko nagusia eta Lodosako bosgarrena. Zuzenbidean lizentziatu zen, eta karrera politiko nabarmena izan zuen. 1863an […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\\\/\",\"name\":\"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 - Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:55:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 – Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 - Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 - Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16). - Iura Vasconiae","og_description":"Rafael Gaztelu y Murga Nafarroako familia garrantzitsu batean jaio zen, Fermin Gaztelu y Endara iruindarraren eta Maria Micaela Murga y Zaldua bilbotarraren semea izan zen. Anaia bat izan zuen, Felipe Gaztelu y Murga. Iru\u00f1eko zortzigarren zergadun handiena izatera iritsi zen, Etxauriko nagusia eta Lodosako bosgarrena. Zuzenbidean lizentziatu zen, eta karrera politiko nabarmena izan zuen. 1863an […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/","name":"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 - Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:55:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gaztelu-y-murga-rafael-v-etxandiako-markesa-693-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GAZTELU Y MURGA, Rafael, V. Etxandiako markesa (Iru\u00f1ea, 1827ko apirilak 24 – Iru\u00f1ea, 1901eko abuztuak 16)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3757\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}