{"id":3753,"date":"2023-02-15T16:53:45","date_gmt":"2023-02-15T15:53:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:53:45","modified_gmt":"2023-02-15T15:53:45","slug":"garran-moso-justo-691-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/","title":{"rendered":"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a – Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a)."},"content":{"rendered":"

Aitaren familia Valladolidekoa
\nzuen. Amaren aldetik, berriz, Juan de Dios Moso Villanuevaren biloba zen
\n(Tafalla, 1798 – Olite, 1865), Nazario Carriquiriri lotutako negozio-gizona,
\neta Juan Moso Irureren semea (Iru\u00f1ea, 1843-1907). Hark Espoz y Minako konde
\ntitulua jaso zuen, eta Iru\u00f1eko zinegotzi eta foru-diputatu hautatu zuten eta
\n1900ean ezkondu zen Juan Mosoren alabarekin, bere lehengusina Catalina Moso
\nSubizarekin (Iru\u00f1ea, 1870-Valladolid, 1925). Haren seme Jose Garran Moso
\n(Olite, 1901) Espainiako Falange tradizionalista eta JONS-eko idazkari
\nprobintziala izan zen, Iru\u00f1eko alkatea (1940-1941) eta Bizkaiko gobernadore
\nzibila azken urte horretatik aurrera. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Valladolideko Diario
\nRegional <\/i>egunkariaren jabe eta zuzendaria, hiri horretako Banco
\nCastellanoko kontseilaria izan zen eta barruti hartan gorteetako diputatu
\nhautatu zuten 1919an. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Diario de Navarra<\/span><\/i>n kolaboratzaile, Iru\u00f1eko adingabeen tutoretza
\nepaimahaiko buru izan zen eta Eusko Ikaskuntza-Sociedad de Estudios Vascos
\ntaldeko kide. 1929tik 1931ra bitartean, Nafarroako Nekazaritza Federazioaren
\nburu izan zen, eta azken urte horretan Nafarroako lur jabeen elkartearen
\n(Asociaci\u00f3n de Propietarios Terratenientes de Navarra) (APTENA) sustatzaile
\nnagusietako bat. Elkarte hori lurralde-jabetza defendatzeko sortu zen,
\nErrepublikak sartu nahi zituen erreformen aurrean. 1933ko irailean, Berme
\nKonstituzionalen Auzitegia izendatzeko hauteskundeetan, Eskuindar Blokeko
\nhautagaitzan parte hartu zuen. 1936ko abuztuan, Gerra Karlistako Batzordeak
\nForuak Berrezartzeko Batzordeko kide izendatu zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Tafallako barrutian, 1923ko
\napirilean, Gorteetako diputatu aukeratu zuten katoliko independente gisa.
\n1928an, Uni\u00f3n Patri\u00f3ticak foru-diputatu izateko proposatu zuen. Jabetza hartu
\neta sei egunera, maiatzaren 12an, Foru-korporazio berriaren lehen erabakia izan
\nzen atxikimendu-telegrama bat bidaltzea Primo de Riverari eta beste batzuk
\nAraba, Gipuzkoa eta Bizkaiko aldundietara, \u00abEuskal Herriko orube noblearen alde
\nbotoak eginez\u00bb. La Voz de Navarra<\/i>k gogor kritikatu zuen foru diputatu
\ngisa egin zuen kudeaketa. 1927tik 1930era bitartean, Foru Diputazioa ordezkatu
\nzuen Batzar Nazionalean. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1931n, Eusko Ikaskuntzaren
\nEuskal Estatutuaren proiektuarekiko mesfidantza adierazi zuen. Euskal Herriaren
\neta, batez ere Nafarroaren inguruan egindako lanak honakoak izan ziren: Los
\nfueros vasco-navarros. Conferencia<\/i>, El sistema foral de Navarra y
\nProvincias Vascongadas <\/i>eta \u00abLa ley de 1841\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere kontserbadorismo sakona
\nagerian geratu zen Diario de Navarra<\/i>n 1934an ateratako artikulu batean.
\nBertan kexatu zen Nafarroako Beintenatan \u00abedozein sartzen dela, nahiz eta
\nzergaduna edo bizilagun egonkorra ez izan\u00bb. Gauza bera esan daiteke Foru
\nKontseilu Administratiboan kleroa eta noblezia ordezkatuta egoteko proposamenaz
\nere. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

El sistema foral de Navarra
\ny Provincias Vascongadas <\/span><\/i>laneko lehen
\nlau kapituluetan Baskongadetako eta Nafarroako aurrekariak eta foru erregimena
\nazaltzen ditu, eta gainerako seiak Bigarren Errepublikako estatutuei eta lau
\nlurraldeen eskumenen eta abarren alderdiei buruzkoak dira. Ondoren, askotariko
\nbederatzi dokumentu erantsi zituen, esaterako: \u00abLey de las Cortes de Navarra de
\n1794\u00bb eta \u00abLa junta general del Principado de Asturias\u00bb edo \u00abMirando a
\nCatalu\u00f1a\u00bb eta \u00abEl Valle de Salazar\u00bb. Ondorioztatzen duenez, aldundiei eta
\nnafarrek zieten errespetuari esker, Nafarroako foruak zirela \u00abEspainian
\nbakarrak, eta denek begiz joak, gure txikitasun erlatiboa gorabehera\u00bb. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1932ko liburuxka, Gasteizko
\nArabako Ermandadean 1931ko martxoaren 18an emandako hitzaldia jasotzen duena,
\n\u00abKonstituzio jakobino eta ateoari\u00bb aurre egin eta \u00abEuskal Herriko eskubideak
\ndefendatzeko, indarrean dagoen parlamentarismoaren neurriz kanpoko
\nzentralizatzearen aurrean\u00bb eta familia, jabetza eta kristau-eskola defendatzeko
\nargitaratu zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aitaren familia Valladolidekoa zuen. Amaren aldetik, berriz, Juan de Dios Moso Villanuevaren biloba zen (Tafalla, 1798 – Olite, 1865), Nazario Carriquiriri lotutako negozio-gizona, eta Juan Moso Irureren semea (Iru\u00f1ea, 1843-1907). Hark Espoz y Minako konde titulua jaso zuen, eta Iru\u00f1eko zinegotzi eta foru-diputatu hautatu zuten eta 1900ean ezkondu zen Juan Mosoren alabarekin, bere lehengusina Catalina […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3753","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nGARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a - Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a - Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aitaren familia Valladolidekoa zuen. Amaren aldetik, berriz, Juan de Dios Moso Villanuevaren biloba zen (Tafalla, 1798 – Olite, 1865), Nazario Carriquiriri lotutako negozio-gizona, eta Juan Moso Irureren semea (Iru\u00f1ea, 1843-1907). Hark Espoz y Minako konde titulua jaso zuen, eta Iru\u00f1eko zinegotzi eta foru-diputatu hautatu zuten eta 1900ean ezkondu zen Juan Mosoren alabarekin, bere lehengusina Catalina […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/garran-moso-justo-691-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/garran-moso-justo-691-eu\\\/\",\"name\":\"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a - Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:53:45+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/garran-moso-justo-691-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/garran-moso-justo-691-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/garran-moso-justo-691-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a – Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a - Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a - Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a). - Iura Vasconiae","og_description":"Aitaren familia Valladolidekoa zuen. Amaren aldetik, berriz, Juan de Dios Moso Villanuevaren biloba zen (Tafalla, 1798 – Olite, 1865), Nazario Carriquiriri lotutako negozio-gizona, eta Juan Moso Irureren semea (Iru\u00f1ea, 1843-1907). Hark Espoz y Minako konde titulua jaso zuen, eta Iru\u00f1eko zinegotzi eta foru-diputatu hautatu zuten eta 1900ean ezkondu zen Juan Mosoren alabarekin, bere lehengusina Catalina […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/","name":"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a - Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:53:45+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/garran-moso-justo-691-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GARRAN MOSO, Justo (Erriberri, Nafarroa, 1867ko abuztuaren 17a – Iru\u00f1ea, 1942ko abuztuaren 28a)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3753\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}