{"id":3745,"date":"2023-02-15T16:50:34","date_gmt":"2023-02-15T15:50:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:50:34","modified_gmt":"2023-02-15T15:50:34","slug":"fabo-pedro-687-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/","title":{"rendered":"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 – Erroma (Italia), 1933ko irailak 20)."},"content":{"rendered":"

Aita Faboren hirurogei urteko
\nbiografiaren barruan, hiru etapa bereiz ditzakegu: gaztaroa eta prestakuntza
\nEspainian (1873-1895), misiolaria Venezuelan eta Kolonbian (1896-1914) eta
\nErromakoa, ordenaren Nagusi, definitzaile eta kronista orokor gisa (1914-1933).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lehen letrak jaioterrian ikasi
\nondoren, Agustindar Errekoletoetan sartu zen, 1889ko urriaren 7an Monteagudoko
\nkomentuan (Nafarroa). Komentu-ikastetxe horretan bertan hasi zituen elizako
\nikasketak, eta Martzillan eta San Mill\u00e1n de la Cogollan (Errioxa) jarraitu
\nzituen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Prestakuntza teologikoa amaitu
\nbaino lehen, 1895ean, Agustindarren Candelaria probintzian (Kolonbia) sartu
\nzen. Espainiatik irailaren hasieran irten zen eta 1895eko urriaren 3an iritsi
\nzen Bogot\u00e1ra. 1896ko maiatzaren 3an, apaiz-ordena jaso zuen Bogot\u00e1n, eta urte
\nbereko ekainaren erdialdean Araucako misioan sartu zen, Casanare-n, non
\nikastetxeko zuzendari izendatu baitzuten. Kargu hori 1899ko maiatzera arte bete
\nzuen, eta orduan teologia morala azaltzera pasatu zen Tamarara. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kolonbiako Gobernuak Kolonbia
\neta Venezuelaren arteko muga geografikoak mugatzeko batzorde mistoko kide eta
\nkapilau izendatu zuen. 1899ko iraultza lehertu zenean (mila eguneko gerra
\nzibila), gainerako misiolariek bezala, liberalen jazarpena jasan zuen, eta
\nManareko misioaren buru zela, erbesteko zigorra ere bai, 1901eko ekainaren
\n21ean. Venezuelan erbesteratu zenean, Venezuelako filologia eta etnografiaz
\narduratu zen, eta La Ciudad de Dios <\/i>eta Espa\u00f1a y Am\u00e9rica <\/i>aldizkarietan
\nargitaratu zituen bildutako erromantzeak eta datu historikoak. Bogot\u00e1ra itzuli
\nzenean, Desiertoko komentura bidali zuten, eta 1904an priore-kargua hartu zuen.
\nInauguratu berria zen apaizgaitegiko errektorea izan zen. 1906an, Chamezara
\neraman zuten, eta hango misioa zuzendu zuen1910era arte. Urte hartan hasi zen
\napaiz-ministerioan Bogot\u00e1ko Kandelariaren elizan, eta hurrengo urteko apirilean
\nEspinaleko misioa sortu zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere erlijio-probintziako 1908
\neta 1911ko kapituluetan parte hartu zuen, baita 1914ko kapitulu orokorrean ere,
\nErroman, non Agustindar Errekoletoen ordenaren definitzaile orokor eta kronista
\nhautatu baitzuten. Kronikari kargua 1920 arte bete zuen, eta 1932an bigarren
\naldiz izendatu zuten. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Erromako garaian Amerikan zehar
\nbidaiatu zuen (Kolonbia, Venezuela, Panam\u00e1, etab.) eta Madrilen ere bizi izan
\nzen. Pedro Fabo Kolonbiatik karteatu zen Ramon Menendez Pidalekin, eta
\nerromantze herrikoi batzuk bidali zizkion. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere literatur produkzioak obra
\nhistorikoak, biografikoak, etnologikoak, filologikoak eta espiritualak biltzen
\nditu. Zenbait eleberri kostunbrista idatzi zituen. Lehenbizikoa, El doctor
\nNavascu\u00e9s <\/i>(Bogot\u00e1, 1904), \u00abBiblioteca Patria\u00bbk saritua, ongi hartu zuen
\nkritika kolonbiarrak. Kandelariako probintzia agustindarraren historia osoa
\nidatzi zuen hasieratik (Historia de la Provincia de la Candelaria de
\nAgustinos Recoletos, <\/i>1914). Idiomas y etnograf\u00eda-<\/i>n, (Bartzelona,
\n1911), hizkuntza eta etnografia-balio handiko lanean, lehen aldiz argitaratu
\nziren tribu indigenen gramatikak eta hiztegiak (hispano-galiboa,
\nhispano-tuneboa eta hispano-acahagua), hirurak Pedro Fabok osatuak. 1912an Rufino
\nJos\u00e9 Cuervo y la Lengua Castellana <\/i>argitaratu zuen, Hizkuntzaren Akademia
\nKolonbiarrak saritua; lanean, Fabok filologoaren korrespondentzia erabili zuen,
\nzenbait gutun galtzen utzita. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Literatura, historia, politika,
\nfilosofia, kritika, filologia, soziologia, poesia eta arteari buruz Pedro Fabok
\nidatzitako testu asko sakabanatuta daude Espainiako, Kolonbiako edo Venezuelako
\negunkari eta aldizkarietan, esaterako La Juventud, La Constituci\u00f3n, La
\nUnidad, La Sociedad, La Revista del Rosario, El Nuevo Tiempo, El Nuevo Tiempo
\nLiterario, El Popular, La Renovaci\u00f3n, Bolet\u00edn de la Historia y Antig\u00fcedades, El
\nApostolado Dom\u00e9stico, La Revista Dominicana, El Correo Nacional, El Avisador,
\nEl Siglo Futuro, Santa Rita, Bolet\u00edn de la Provincia de Nicol\u00e1s, Espa\u00f1a y
\nAm\u00e9rica eta La Ciudad de Dios<\/i>. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bogot\u00e1ko Poes\u00eda Colombianako
\nAkademiako kide urgazle izendatu zuten, Bogotako Historia Nazionaleko
\nAkademiakoa, Historiako Errege Akademiakoa (1914); Venezuelako Historiako
\nAkademia Nazionalekoa; Parisko Antropologia Elkartekoa; Kolonbiako Hizkuntzaren
\nAkademiakoa; Parisko amerikanisten Elkartekoa; C\u00e1dizko Zientzia eta Arteen
\nErrege Akademia Hispanoamerikarrekoa; M\u00e1lagako Deklamazio eta Letra Onen
\nAkademiakoa; Zaragozako San Luis Arte Ederren Akademiakoa; Caracasko
\nHistoriaren Akademia Nazionalekoa; Parisko Antropologia Elkartekoa, etab.
\nEspainiako Errege Akademiaren ordezkaritzan, Pedro Fabok Panamako Hizkuntzaren
\nAkademia sortu zuen (1926). Horregatik, Espainiako Gobernuak, errege-dekretu
\nbidez, Espainiako seme ongile izendatu zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Garuneko odoljario baten
\nondorioz, 1933an hil zen Erroman eta Pedro Fabo, martzillar unibertsalaren
\ngorpuzkiak hiri horretan daude. Bere jaioterriko (1926) seme kutuna eta
\nManizaleseko (Kolonbia) adopziokoa izendatu zuten. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aita Faboren hirurogei urteko biografiaren barruan, hiru etapa bereiz ditzakegu: gaztaroa eta prestakuntza Espainian (1873-1895), misiolaria Venezuelan eta Kolonbian (1896-1914) eta Erromakoa, ordenaren Nagusi, definitzaile eta kronista orokor gisa (1914-1933). Lehen letrak jaioterrian ikasi ondoren, Agustindar Errekoletoetan sartu zen, 1889ko urriaren 7an Monteagudoko komentuan (Nafarroa). Komentu-ikastetxe horretan bertan hasi zituen elizako ikasketak, eta Martzillan eta […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3745","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nFABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 - Erroma (Italia), 1933ko irailak 20). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 - Erroma (Italia), 1933ko irailak 20). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aita Faboren hirurogei urteko biografiaren barruan, hiru etapa bereiz ditzakegu: gaztaroa eta prestakuntza Espainian (1873-1895), misiolaria Venezuelan eta Kolonbian (1896-1914) eta Erromakoa, ordenaren Nagusi, definitzaile eta kronista orokor gisa (1914-1933). Lehen letrak jaioterrian ikasi ondoren, Agustindar Errekoletoetan sartu zen, 1889ko urriaren 7an Monteagudoko komentuan (Nafarroa). Komentu-ikastetxe horretan bertan hasi zituen elizako ikasketak, eta Martzillan eta […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/fabo-pedro-687-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/fabo-pedro-687-eu\\\/\",\"name\":\"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 - Erroma (Italia), 1933ko irailak 20). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:50:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/fabo-pedro-687-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/fabo-pedro-687-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/fabo-pedro-687-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 – Erroma (Italia), 1933ko irailak 20).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 - Erroma (Italia), 1933ko irailak 20). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 - Erroma (Italia), 1933ko irailak 20). - Iura Vasconiae","og_description":"Aita Faboren hirurogei urteko biografiaren barruan, hiru etapa bereiz ditzakegu: gaztaroa eta prestakuntza Espainian (1873-1895), misiolaria Venezuelan eta Kolonbian (1896-1914) eta Erromakoa, ordenaren Nagusi, definitzaile eta kronista orokor gisa (1914-1933). Lehen letrak jaioterrian ikasi ondoren, Agustindar Errekoletoetan sartu zen, 1889ko urriaren 7an Monteagudoko komentuan (Nafarroa). Komentu-ikastetxe horretan bertan hasi zituen elizako ikasketak, eta Martzillan eta […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/","name":"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 - Erroma (Italia), 1933ko irailak 20). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:50:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/fabo-pedro-687-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FABO, Pedro (izen erlijiosoa: fray Pedro Fabo del Pur\u00edsimo Coraz\u00f3n de Mar\u00eda; goitizenak: fray Nu\u00f1o de la Eternidad, Gil del Silencio eta Pascual Campo) (Martzilla, Nafarroa, 1873ko uztailak 1 – Erroma (Italia), 1933ko irailak 20)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3745\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}