{"id":3733,"date":"2023-02-15T16:45:24","date_gmt":"2023-02-15T15:45:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:45:24","modified_gmt":"2023-02-15T15:45:24","slug":"escalada-rodriguez-francisco-681-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/","title":{"rendered":"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 &#8211; Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6)."},"content":{"rendered":"<p><span>Burgosko Pesquera del Ebro<br \/>\nherrian jaio zen, 1894an sartu zen Jesusen konpainian, eta 1905ean apaiz<br \/>\nordenatu zuten. Hamar urte geroago, Xabierko santutegira bidali zuten, eta,<br \/>\naurrerago, izen bereko herri horretako parrokoa ere izan zen. Bigarren Errepublikan,<br \/>\nparroko zela, jesuitak desegiteko dekretua bizitzea tokatu zitzaion, eta horrek<br \/>\ngaztelua eta basilika ixtea eragin zuen. Ondorioz, gobernadore zibilak basilika<br \/>\n1932ko otsailaren 2an itxi zuen, eta horrek \u00abherriaren sentimendu erlijiosoa\u00bb<br \/>\nzauritu zuen, haren hitzen arabera. Hala ere, arazorik gabe egon zen Javier<br \/>\nparrokiaren buruan. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Xabier santutegiko eta<br \/>\ngazteluko artxibozain izendatu zuten, eta bizitza ikerketari eman zion.<br \/>\nHamargarren hamarkadan, <i>La Avalancha<\/i>n argitaratu zituen lehenengo<br \/>\nartikuluak, geroago <i>San Francisco Javier y su castillo. Op\u00fasculos de<br \/>\nvulgarizaci\u00f3n Xaveriana <\/i>(1917) obran bilduko zituenak. Hurrengo urtean,<br \/>\nsantuaren bizitza eta mirariak ezagutzera eman zituen <i>Historia de San<br \/>\nFrancisco Javier para los ni\u00f1os de las escuelas de Navarra <\/i>(1918) lanean,<br \/>\neta 5.000 ale argitaratu ziren. Hortik aurrera, publizitate-lan etengabekoa<br \/>\negin zuen, Frantzisko Jatsuri buruzko ikerketa sakonagoak egin zituen, eta<br \/>\nliburu, artikulu eta liburuxka gisa argitaratu zituen. Liburu, artikulu eta<br \/>\nliburuxka horietan, genealogia eta santuaren bizitza aztertu zituen. Aurreko<br \/>\nhistoriografia eta hagiografia berrikusi zituen, artxiboko datu berriak eman<br \/>\nzituen, eta landa-azterketa sakona egin zuen. Horretarako, Baztango Azpilikueta<br \/>\nherria ere bisitatu zuen, Xabierren familiaren Maria de Azpilkueta jauregia eta<br \/>\nborda aurkitzeko. Urte haietan santuaren jatorriari buruz izandako polemikan<br \/>\nparte hartu zuen, eta San Frantziskoren \u00abespainolismoa\u00bb azpimarratzen zutenen<br \/>\naurrean haren jatorri euskalduna edo frantsesa defendatzen zuten egileen aurka<br \/>\nagertu zen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Santuari buruzko azterlanei<br \/>\nikerketa arkeologikoak eta Xabierko museo arkeologikoaren sorrera eta<br \/>\nzuzendaritza gehitu zizkion. Eremu horretan, <i>La arqueolog\u00eda en la villa y<br \/>\ncastillo de Javier y sus contornos <\/i>(1942) izan zen obrarik nabarmenena.<br \/>\nZeinean zehatz-mehatz aztertu baitzituen Xabierko eta Zangoza eta Oibar<br \/>\ninguruko aztarnategi garrantzitsuak. Batez ere, erromanizazioaren aztarnei<br \/>\nerreparatu zien (galtzadak, estelak, miliarioak, etab.), eta ekarpen bikainak<br \/>\negin zituen, esaterako, prospekzio batean \u00aberaikinen aztarna oso nabarmenak,<br \/>\nhala nola, kapitelak, zutabeen fusteak, hilarriak, zipuak, etab.\u00bb aurkitu<br \/>\nondoren Eslabako Santa Kriz hiri erromatarra aurkitu izana. Bere azterlanetan<br \/>\naipatzen zituen aztarna arkeologiko asko aipatu museoan bildu zituen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Xabierko gaia alde batera<br \/>\nutzita, Nafarroako historiografia aberastu egin zen Mosen Ramirez Davalos de la<br \/>\nPiscina (1935) jaunaren <i>Cr\u00f3nica de los Muy Excelentes Reyes de Navarra <\/i>liburuaren<br \/>\nazken zatiaren edo VI. liburukiaren argitalpenarekin. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burgosko Pesquera del Ebro herrian jaio zen, 1894an sartu zen Jesusen konpainian, eta 1905ean apaiz ordenatu zuten. Hamar urte geroago, Xabierko santutegira bidali zuten, eta, aurrerago, izen bereko herri horretako parrokoa ere izan zen. Bigarren Errepublikan, parroko zela, jesuitak desegiteko dekretua bizitzea tokatu zitzaion, eta horrek gaztelua eta basilika ixtea eragin zuen. Ondorioz, gobernadore zibilak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3733","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 - Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 - Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Burgosko Pesquera del Ebro herrian jaio zen, 1894an sartu zen Jesusen konpainian, eta 1905ean apaiz ordenatu zuten. Hamar urte geroago, Xabierko santutegira bidali zuten, eta, aurrerago, izen bereko herri horretako parrokoa ere izan zen. Bigarren Errepublikan, parroko zela, jesuitak desegiteko dekretua bizitzea tokatu zitzaion, eta horrek gaztelua eta basilika ixtea eragin zuen. Ondorioz, gobernadore zibilak [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\\\/\",\"name\":\"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 - Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:45:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 &#8211; Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 - Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 - Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6). - Iura Vasconiae","og_description":"Burgosko Pesquera del Ebro herrian jaio zen, 1894an sartu zen Jesusen konpainian, eta 1905ean apaiz ordenatu zuten. Hamar urte geroago, Xabierko santutegira bidali zuten, eta, aurrerago, izen bereko herri horretako parrokoa ere izan zen. Bigarren Errepublikan, parroko zela, jesuitak desegiteko dekretua bizitzea tokatu zitzaion, eta horrek gaztelua eta basilika ixtea eragin zuen. Ondorioz, gobernadore zibilak [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/","name":"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 - Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:45:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escalada-rodriguez-francisco-681-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ESCALADA RODRIGUEZ, Francisco (Pesquera de Ebro, Burgos, 1870eko apirilak 22 &#8211; Xabier, Nafarroa, 1946ko otsailak 6)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3733\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}