{"id":3715,"date":"2023-02-15T16:37:20","date_gmt":"2023-02-15T15:37:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:37:20","modified_gmt":"2023-02-15T15:37:20","slug":"azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/","title":{"rendered":"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 &#8211; Tafalla, 1951ko ekainak 1)."},"content":{"rendered":"<p><span>Nafarroako goi-burgesiako<br \/>\nfamilia batean jaio zen. Arbasoen artean, Jose Maria Recart de Landivar<br \/>\nbirraitona, 1817-1818, 1828-1829 Nafarroako Gorteetako ordezkaria eta<br \/>\nErresumako diputatua (1834) eta Pio Diaz de Rada aitona, erregeorde ohia,<br \/>\nTafallako alkatea eta nekazaritzako proiektore handia. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Zuzenbidea eta Filosofia eta<br \/>\nLetretako ikasketak ikasi zituen Deustuko Unibertsitatean; 1902an Salamancako<br \/>\nUnibertsitatean Letretako lizentziatura lortu zuen eta 1905ean abokatua zen.<br \/>\nUrte batzuk geroago, Historiako doktoretza lortu zuen Madrilgo Unibertsitate<br \/>\nZentralean. Tafallara itzulita, 1907an alderdi judizialeko fiskal izendatu<br \/>\nzuten, eta denbora gutxian arituko da kargu horretan. Gaztetatik, giza<br \/>\nbaliabide bikainak ugaritu zituen, eta bizitza sozial bizia eta Nafarroako<br \/>\nbizitza politikoan sartzea uztartu zituen, baita liburuak eta argazkiak gustuko<br \/>\nizatea ere. \u00abAurrerapena eta modernotasuna\u00bbren ordezkari diren liberal aberats<br \/>\ntalde bateko kide izango da. Boto ez-karlista bilduta, Tafallako alkate hautatu<br \/>\nzuten 1910-1911 biurtekorako. Etxeetara ur korrontea ekartzean egindako<br \/>\nkudeaketagatik nabarmendu zen. Proiektu hori 1914an amaitu zen, eta Tafallako<br \/>\nAguas de Tafalla, S. A. sozietatearen lehendakaritza hartu zuen. Politikaria<br \/>\nbaino bibliofilo eta ikertzailea gehiago, udaleko oposizioak kritikatu egingo<br \/>\ndio udalean luzaroan egon ez izana. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1914an Tafallako barrutiko<br \/>\nGorteetako diputatu hautatu zuten. Independente gisa aurkeztu zen arren, Jose<br \/>\nMaria Mendez Vigo, Tuterako barrutiko diputatua, Nafarroan buru zuen talde<br \/>\ndatista liberalen ingurukoa zen. Bere kokapen sozioekonomikoa zela eta, klientelismoak<br \/>\nlagunduta, eragin handia zuen eta botoak erostearen fama handia izan zuen; izan<br \/>\nere, oposizio karlistak hauteskunde-iruzurra leporatu zion, baina arrakastarik<br \/>\ngabe. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Bi urte baino gutxiago egin<br \/>\nzituen diputatu. Parlamentuan jardun zuen bitartean, gobernuaren aldeko jarrera<br \/>\nizan zuen, eztabaidetan eta batzordeetan parte hartu gabe, nahiz eta Iru\u00f1eko<br \/>\nharresien lehen zatia eraisteko negoziazioak bultzatu zituen. Madrilen ordu<br \/>\nasko ematen zituen liburu-dendetan, museoetan, artxiboetan eta liburutegietan. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1916an, eserlekua galdu egin<br \/>\nzuen, hautagai karlistaren alde. Politika aktibotik ateratzea eta bere pasio<br \/>\nbibliofiloa areagotzea bat etorri ziren. Aktibismo politikoa inoiz alde batera<br \/>\nutzi ez zuen arren eta <i>El Pueblo Navarro <\/i>egunkari liberalaren<br \/>\nfinantza-sustatzaileetako bat izan zen, bigarren mailara pasatu zen, zaletasun<br \/>\nhistoriko eta bibliografikoetan murgiltzeko. Zaletasun horiek patrizio burges,<br \/>\nkultibatu eta nagien mende zeuden. Pentsaezina litzateke Azconaren ohar biografiko<br \/>\nbat bere liburutegiari aipamen zabalik egin gabe, agian horixe izan baitzen<br \/>\nbizitzan zehar egin zuen jarduera nagusia. Denbora, dirua eta<br \/>\nbildumazaletasuna, bibliofilia handiaren berezko baldintzak, sobera betetzen<br \/>\nzituen Azconak. Sortu zuen liburutegia bere izaeraren eta jarduera<br \/>\nintelektualaren isla egokia da. Bere kezka intelektualen ardatz izan zen, eta<br \/>\nhorretan bildu zituen erudizioa eta ezagutzak. Horren bidez, harreman pertsonal<br \/>\nasko egin zituen liburu-saltzaileekin, bibliofiloekin, intelektualekin,<br \/>\npolitikoekin, euskal kulturako pertsonaiekin&#8230; Urte haietan bilduma markatuko<br \/>\nzuten lehentasun tematikoak definitu zituen: <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeko Espainiaren historia<br \/>\npolitikoa eta gerra zibilak, gertaerak eta protagonistak, bereziki mendearen<br \/>\nlehen erdikoak; baita historiarekin, heraldikarekin eta genealogiarekin,<br \/>\nNafarroako erresuma zaharreko, Euskal Herriko eta Biarneko ohiturekin eta<br \/>\nkulturarekin zerikusia zuen guztia ere. Eta nola ez, Nafarroako bibliografiari<br \/>\nzegokiona ere bai. Bilaketetan, liburu-saltzaileen eta bildumagileen artean<br \/>\nhainbat <i>Desiderata <\/i>argitaratu eta banatu zituen, bere intereseko<br \/>\nizenburu eta edizioen erreferentziekin. Hogeita hamarreko hamarkadarako,<br \/>\nAzconak ia eratuta zeukan bere bilduma; estatu mailan ospe sozial eta kulturala<br \/>\nzuen bibliofilo ezaguna zen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Azconak berak laster iragarriko<br \/>\nzuen bere liburutegia. Argitalpen gehienak <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeko pertsonaien historia anekdotikoekin lotutako<br \/>\nbibliografia-alardeak dira. Bibliofilo eta jakintsu gisa, kultura-erakunde<br \/>\ngarrantzitsuetako kide izatera iritsi zen. Nafarroako Monumentu Historiko eta<br \/>\nArtistikoen Batzordeko kidea, Eusko Ikaskuntza ikasketa-elkarteko kidea, Pabeko<br \/>\nSoci\u00e9t\u00e9 des Sciences, Lettres et Arts elkarteko kidea eta, 1923az geroztik,<br \/>\nHistoriako Errege Akademiako kidea. Langile nekaezina eta literatura-dohainak<br \/>\nizan arren, ia ez zuen liburu pare bat eta testu batzuk besterik argitaratu<br \/>\naldizkari eta egunkarietan. Oso lan laburrak sinatu zituen erakunde horietako<br \/>\naldizkarietan, baita hainbat artikulu ere <i>Bolet\u00edn de la Comisi\u00f3n de<br \/>\nMonumentos de Navarra<\/i>n. 1925ean, Moreten eskuizkribu baten tirada labur bat<br \/>\nargitaratu zuen bildumazaleendako: <i>Castigaciones a la historia del P<\/i><\/span><i><span>e<\/span><\/i><i><span>. Juan de<br \/>\nMariana en los puntos que pertenecen a Navarra. <\/span><\/i><span>Prentsako artikulugile gisa, Donostiako <i>El Pueblo<br \/>\nVasco<\/i>n parte hartu zuen eta, neurri txikiagoan, <i>El Pueblo Navarro, La<br \/>\nVoz de Navarra, La Voz de Tafalla, La Voz de la Merindad <\/i>eta <i>Lec\u00e1roz <\/i>hiruhileko<br \/>\naldizkarian. Artikulu horietan bereizi egin behar dira gai historiko, literario<br \/>\nedo gaurkotasunekoak, gehienak, \u00abFray Gerundio\u00bb goitizenaz sinatzen zituenak,<br \/>\nbatzuetan \u00abde Tafalla\u00bb (Tafallakoa) izenarekin, eta politikok, beti bere<br \/>\nizenarekin sinatuak. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Azken horien artean, \u00abSobre la<br \/>\nautonom\u00eda\u00bb izenburua duten bi iritzi-artikulu nabarmentzen dira, <i>El Pueblo<br \/>\nNavarron <\/i>argitaratuak (1919ko urtarrila). Artikulu horietan, Udalen<br \/>\nBatzarrean onartutako ondorioen aurka ageri da, eta Manuel Aranzadi<br \/>\nnazionalistak aldeztutako ildotik, Nafarroako Foruen erabateko berrezarpena eta<br \/>\n1839ko legea indargabetzea aldarrikatzen du. Artikulu horiek \u00abpenaz\u00bb idatzi<br \/>\nzituen, \u00abMendez Vigoren iritziarekin bat ez datozelako\u00bb. Prentsan erabakitako<br \/>\npolemika latzean ere (1921) parte hartuko du, Victor Praderak Nafarroako<br \/>\nerresumaren azken defendatzaileei monumentu bat Amaiurren eraikitzeari buruz<br \/>\negindako iruzkin kritikoen kontra. Nahiz eta gaia historikoa izan, alde<br \/>\npolitiko nabarmena baduela ezin uka. Azcona identitatearen konplexutasunaren<br \/>\nadibide ona da, alegia, hogeiko hamarkadan bederen, foralismo nafarrak<br \/>\nNafarroako klase gidarietako sektore batzuetan sortu zuenarena. Bere<br \/>\npentsamenduan sentimendu eta emozio desberdinak nahasten dira: sentimendu<br \/>\netniko eta kultural euskaltzalea, napartarrismotik hurbil dagoen nafar<br \/>\npartikularismoaren defendatzailea, eta aldi berean, espainiar sentitzen dena.<br \/>\nEra berean, ideologia monarkiko liberal kontserbadorea du, ezarritako<br \/>\ngizarte-ordenaren aldekoa, baina Primo de Riveraren diktaduraren aurkakoa.<br \/>\nOposizio hori gorabehera, Azconak eszeptizismo handiz hartu zuen bigarren<br \/>\nErrepublikaren etorrera. Klase interes ekonomikoak beste edozein sentsibilitate<br \/>\npolitikoren gainetik baitzeuden. Bera, ordea, oso eroso sentitzen zen<br \/>\nBerrezarkuntzako sistema oligarkikoaren barruan. Hain zuzen, laster egingo dio<br \/>\naurre Errepublikari, lur-jabe handi gisa dituen interesak tarteko, indarrean<br \/>\ndagoen ordena sozial eta ekonomikoa oztopatzen duen heinean. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1932an, familia osoarekin<br \/>\nMadrilera joan zen, baina oporraldiak Tafallan, Donostian eta Pauen pasatuko<br \/>\nditu. Hiriburuan denbora ematen du liburu eta liburuxka gehiago bilatzen,<br \/>\nazaleztapenaren artea ikasten, literatura eta politika solasaldiak egiten, kongresuko<br \/>\ngonbidatuen tribunara joanda eta <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendearen lehen erdiko pertsonaietan \u2014historiako<br \/>\npertsonaiak\u2014 oinarritutako ikerketa-lana areagotzen. Haren hizketakideek<br \/>\nmeskolantza ideologiko bat osatzen zuten, historiarekiko, literaturarekiko eta,<br \/>\nbereziki, bibliofiliarekiko grinak batzen zituena; Azorin, Gregorio Mara\u00f1on,<br \/>\nBaroja, Max Aub, Vicente Casta\u00f1eda, Rodriguez Marin, Roque Pidal eta antzeko<br \/>\npertsonak nabarmentzekoak dira. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1935. urtean bere lehen lan<br \/>\nmonografikoa argitaratu zuen, <i>Clara-Rosa, mas\u00f3n y vizca\u00edno<\/i>. Juan Antonio<br \/>\nOlabarrieta fraile frantziskotar ohia, liberal goretsia, masoia, publizista eta<br \/>\niraultzailea izan zen C\u00e1dizen, eta haren biografia osatzen saiatu zen. 1822an<br \/>\nespetxeratu zuten hirurteko konstituzionalean. Azconak pertsonaiaren bidez,<br \/>\ngarai hartako giro iraultzailea islatu zuen modu atseginean, baita bere<br \/>\nburuaren aurkako diatriba manikeoa ere. <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeko gertaerak kontatzen dituen arren, testuan<br \/>\nzehar insinuazio kritiko ugari daude bigarren Errepublikak beretzat irudikatzen<br \/>\nduen desordena sozial eta politikoaren une historikoari buruz. Eleberri baten<br \/>\ninteresarekin irakurtzen da eta erretratu psikologikoz, pasadizo eredugarriz<br \/>\neta ironia finez beteta dago. Bibliografia-alardea ere bada, aipamen<br \/>\njarraituekin, eta ez du bere ezagutza genealogikoak erakusteko aukerarik<br \/>\ngaltzen, Cadizko zenbait euskal nafarren datuekin osatutako ohar zabala baitu.<br \/>\nOso harrera ona izan zuen liburuak, eta estaldura zabala prentsa<br \/>\nkontserbatzailean. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Azconak Errepublika hasieratik<br \/>\nberetik ez zuen onartu, eta horrek, Europan totalitarismoek izanen duten<br \/>\ngorakadarekin batera, bere kutsu parlamentario kontserbadorea jarrera<br \/>\nautoritarioagoetarantz eramanen du. Madrilen, gero eta giro politiko<br \/>\nprebelikoagoan, Eskuineko Blokeko Nafarroako diputatuekin ez ezik, Gil Robles,<br \/>\nCalvo Sotelo eta Espainiako Falangeko antzeko pertsonekin ere aritzen da.<br \/>\n1936ko udaberrian, bi gertaerek erradikalizatu zuten bere antirrepublikanismoa.<br \/>\nSemeak, militante falangistak, hainbat hilabete pasatuko ditu Jimenez de Asua<br \/>\nKongresuko presidenteordearen aurkako atentatuan parte hartzeagatik atxilotuta,<br \/>\neta bera hiru egunez egongo da kartzelan, Jose Antonio Primo de Riveraren<br \/>\naurkako epaiketan izan ziren istiluetan nahastuta egon ondoren. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Gerra zibilaren lehen egunetan,<br \/>\nzailtasunak zailtasun, Tafallara itzultzea lortu zuen. Liskarrean zehar, bere<br \/>\nzaletasun bibliofiloekin eta literarioekin jarraitu zuen, bidaia ugari egin<br \/>\nzituen Frantziako hegoaldera euskal eta nafar bibliografiaren eta kartografia<br \/>\npirenaikoaren bila eta, aldi berean, informazio-lanak egin zituen frankisten<br \/>\nalderdiarentzat. 1938. urtean, ageriko kutsu propagandista duen artikulu luze<br \/>\nbat idatzi zuen <i>Diario Vasco<\/i>n, \u00abEl Batall\u00f3n del Requet\u00e9, tercero de<br \/>\nNavarra\u00bb izenburupean. Erudizio bibliografikoko erakustaldi batean,<br \/>\nZumalakarregik Nafarroako boluntarioek osatutako batailoia izendatzeko<br \/>\nerabilitako errekete hitzaren jatorria azaltzen du. Artikulu hau amaitzeko,<br \/>\nehun urte geroago beste buruzagi batek gidatuta berriro borrokatuko diren<br \/>\ngerlari karlistak goraipatzen ditu. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1939ko urtarrilean \u00abArte<br \/>\nOndarearen Defentsarako Zerbitzuko aholkulari laguntzaile\u00bb izendatu zuten, eta<br \/>\nhorri buruzko eginbide batzuk egin zituen Katalunian, botere militar berriaren<br \/>\naurkako azken eremu errepublikanoan. Gerra amaitutakoan, Azcona Tafallako<br \/>\njauretxera erretiratu zen eta oso gutxitan atera zen handik. 1940an Vianako<br \/>\nPrintzea erakunde sortu berriaren kontseilu iraunkorreko kide izango da,<br \/>\nNafarroako Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzorde zaharraren oinordekoa<br \/>\nberau. Bere denbora irakurketan, azaleztapenean, amaitu gabeko lanak leuntzen<br \/>\neta artikuluak argitaratzen emango du, frantsesen aurka borrokatu ziren<br \/>\ngerrillariei buruzkoak, liberalen eta errealisten artekoak, karlisten aurkako<br \/>\nliberalenak edo karlistadetako atzerritarrenak. Banakotasuna nabarmenduz beti,<br \/>\ngertaera puntualak multzoaren kaltetan. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Literatura-editore eta<br \/>\niruzkingile gisa, 1942an <i>Recuerdos de la guerra carlista <\/i>(1837-1839)<br \/>\nargitaratu zuen, Felix Lichnowsky printzearen memoriak. Azconak, estilo<br \/>\narinean, elkarrizketatuan, ia eleberrituan, boluntario poloniar gazte horren<br \/>\nbiografia karlistadetan zirriborratu zuen. Oraingoan, pertsonaiaz baliatuko da<br \/>\ngiro heroikoa eta ideal erromantikoak goraipatzeko, Europako aristokrata gazte<br \/>\natzerakoi haiek baitziren Don Carlosen ilaretako boluntarioak gidatzen<br \/>\nzituztenak. Gerraosteko lehen garaiekin bat dator ikuspegia, eta atzerrian<br \/>\nkomunismoari aurre egitera doan Dibisio Urdinarenarekin ere bai, leunki. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Aro honetan, Azconak bere lan<br \/>\nbibliografiko landuena eta zientifikoena bukatzea izan zuen ardatz: <i>Zumalac\u00e1rregui:<br \/>\nestudio cr\u00edtico de las fuentes hist\u00f3ricas de su tiempo<\/i>. 1935ean egina zuen<br \/>\neta jeneralaren heriotzaren mendeurrena zela eta saritua izan zen lanari<br \/>\nberrogeiko hamarkadan sortutako bibliografia gehitu zion. Clara-Rosa bilau gisa<br \/>\nikusten badugu, Zumalakarregi eleberrietako heroi moduan erretratatzen du.<br \/>\nErrepertorio bibliografiko sakona eta, beraz, liburu instrumentala izanik, ez<br \/>\nda autoreen eta tituluen zerrenda idorra soilik, baizik eta modu atseginean<br \/>\nkonbinatzen ditu biografia-profilak, oharrak, pasadizoak eta dokumentu<br \/>\nhistoriko batzuen iruzkinak. Albumez eta garaiko liburuz erreproduzitutako<br \/>\nlaminen bilduma bat aurkezten du testuarekin, eta Azconaren pertsonaiarekin eta<br \/>\ngustuekin bat datorren kutsu erromantikoa ematen dio. Nahiz eta azalak 1946<br \/>\nadierazten duen, hil ondoko liburua da, hil eta gutxira argitaratu zen, 1951ko<br \/>\nekainaren 1ean. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Amaitu gabeko lan asko utzi<br \/>\nzituen. 1952an, Xabierko San Frantziskoren heriotzaren laugarren mendeurrena<br \/>\nospatzeko, Vianako Printzea erakundeak <i>Bibliograf\u00eda de San Francisco Javier <\/i>argitaratu<br \/>\nzuen. 1965ean, erakunde berak Wilhelm von Rahden baroiaren <i>Andanzas de un<br \/>\nveterano de la Guerra de Espa\u00f1a (1833-1840) <\/i>argitaratu zuen, Azconak<br \/>\nprestatuak zituen hitzaurre, ohar eta iruzkin ugarirekin. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Liburutegiari dagokionez,<br \/>\n2005ean Nafarroako Gobernuak interes kulturaleko ondasun deklaratu zuen, eta<br \/>\n2015etik aurrera, hitzarmen bidez, Nafarroako Liburutegian dago. 8.000 obra<br \/>\nbaino gehiago ditu, 11.000 bolumenetan. Aipatu den bezala, <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeko<br \/>\nargitalpen kopuru nabarmena aipatzekoa da. Baita kaparetazko betearazpenen<br \/>\nbilduma eta Erresuma zaharrarekin zerikusia duen funts nabarmena ere, jatorri<br \/>\nfrantseseko historiografia azpimarratuta. Antzinako funtsa handia bada ere,<br \/>\npertsonaiarentzako liburutegi garaikidea da, bere garaiko gizaki ikasiarena.<br \/>\nBildumaren beste balio garrantzitsu bat funts hemerografikoa da. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nafarroako goi-burgesiako familia batean jaio zen. Arbasoen artean, Jose Maria Recart de Landivar birraitona, 1817-1818, 1828-1829 Nafarroako Gorteetako ordezkaria eta Erresumako diputatua (1834) eta Pio Diaz de Rada aitona, erregeorde ohia, Tafallako alkatea eta nekazaritzako proiektore handia. Zuzenbidea eta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen Deustuko Unibertsitatean; 1902an Salamancako Unibertsitatean Letretako lizentziatura lortu zuen eta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3715","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 - Tafalla, 1951ko ekainak 1). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 - Tafalla, 1951ko ekainak 1). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nafarroako goi-burgesiako familia batean jaio zen. Arbasoen artean, Jose Maria Recart de Landivar birraitona, 1817-1818, 1828-1829 Nafarroako Gorteetako ordezkaria eta Erresumako diputatua (1834) eta Pio Diaz de Rada aitona, erregeorde ohia, Tafallako alkatea eta nekazaritzako proiektore handia. Zuzenbidea eta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen Deustuko Unibertsitatean; 1902an Salamancako Unibertsitatean Letretako lizentziatura lortu zuen eta [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\\\/\",\"name\":\"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 - Tafalla, 1951ko ekainak 1). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:37:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 &#8211; Tafalla, 1951ko ekainak 1).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 - Tafalla, 1951ko ekainak 1). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 - Tafalla, 1951ko ekainak 1). - Iura Vasconiae","og_description":"Nafarroako goi-burgesiako familia batean jaio zen. Arbasoen artean, Jose Maria Recart de Landivar birraitona, 1817-1818, 1828-1829 Nafarroako Gorteetako ordezkaria eta Erresumako diputatua (1834) eta Pio Diaz de Rada aitona, erregeorde ohia, Tafallako alkatea eta nekazaritzako proiektore handia. Zuzenbidea eta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen Deustuko Unibertsitatean; 1902an Salamancako Unibertsitatean Letretako lizentziatura lortu zuen eta [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/","name":"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 - Tafalla, 1951ko ekainak 1). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:37:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcona-y-diaz-de-rada-azkona-diaz-de-rada-jose-maria-672-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AZCONA Y DIAZ DE RADA [AZKONA DIAZ DE RADA], Jose Maria (goitizenak Fray Gerundio, de Tafalla) (Tafalla, Nafarroa, 1882ko azaroak 17 &#8211; Tafalla, 1951ko ekainak 1)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3715\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}