{"id":3705,"date":"2023-02-15T16:33:14","date_gmt":"2023-02-15T15:33:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:33:14","modified_gmt":"2023-02-15T15:33:14","slug":"argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/","title":{"rendered":"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 – Madril, 1940ko abenduaren 5)."},"content":{"rendered":"

Madrilen jaio zen, baina Maria
\nDolores Bayona Arteta amaren aldetiko sustraiak Nafarroan zituen. Zuzenbidea
\neta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen eta 1892an lizentziatura
\nlortu zuen. Maria Josefa Eliorekin ezkonduta, lau seme-alaba izan zituen.
\nMadrilen bizi izan zen arren, Nafarroarekin zuen lotura mantendu zuen; uda
\nAgoizko bere oinetxean pasatzeko ohitura zuen, eta bere lanaren zati handi bat
\nNafarroako gaiei buruzkoa da. 1919an Santakarako markesaren noblezia-titulua
\nbirgaitu zuen, eta hainbat liburu harekin sinatu zituen. Italiako eta Belgikako
\nakademia heraldikoetan, Kolonbiako kolonbiarrean eta, Historiako Errege
\nAkademian akademiko urgazle gisa, aritu zen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ideologia tradizionalistakoa,
\nez zituen onartu nahi izan alderdiak behin baino gehiagotan eskaini zizkion
\ngoi-karguak. 1903an, Madrilgo Gazteria Karlistaren Lehendakaritza bakarrik
\nonartu zuen, eta harekin, Espainiako hainbat herritan parte hartu zuen zenbait
\nmitinetan. Hainbat ikasturtetan Madrilgo Ateneoko eztabaida akademikoetan parte
\nhartu zuen, liberal eta errepublikanoek erasotako gloria tradizionalak sutsuki
\ndefendatuz. Candido Sanz jesuita nafarrak El Adalid <\/i>egunkari literario
\nmadrildarraren zuzendaritza agindu zion, San Luis Gonzaga kongregazioko organoa
\nberau, eta bertan hainbat lan argitaratu zituen. Bere bizitzako azken etapan,
\neskuin muturretik gertuko jarrera politikoak hartu zituen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Literatura izan zuen zaletasun
\nnagusi. 1886an bere lehen poesia-liburua argitaratu zuen, Vibracaciones <\/i>izenekoa,
\neta handik gutxira Juventud Literaria<\/i>ren sortzaileetakoa izan zen.
\n1892an Madrilen egindako arte-lehiaketan, Amerikaren aurkikuntzaren IV.
\nmendeurrena zela eta, saria jaso zuen \u00abPlegaria a Cristo\u00bb bere poemak, eta
\nohorezko saria eta lore naturala ere irabazi zituen, bere \u00abODA a Col\u00f3n\u00bb lanak.
\nUrtebete geroago, Valentzian egindako lehiaketan, \u00abFortaleza\u00bb poema saritu
\nzuten. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1907an, De tierras altas<\/i>en,
\nnarrazio laburren multzo bat eta Nafarroako lurretan barrena egindako bidaien
\neta inpresioen deskribapenak argitaratu zituen: Irati, Aezkoa, Orreaga,
\nErronkaribar eta Nafarroako ekialdeko Pirinioetako gailurrak. Tonu liriko eta
\ninpresionistan deskribatzen ditu, antzinako herri-elezaharrak aipatuz. Testu
\nhorietako batzuk Euskal-Erria <\/i>aldizkarian argitaratu ziren. 1913an El
\nyelmo roto <\/i>eleberria kaleratu zuen. Bertan, autoreak berak zioenez,
\n\u00abespiritu nazionalaren egoera bat aztertu nahi izan nuen, joan den mendeko
\nazken urteotan idazten hasi garenak hain gogor sentitu duguna\u00bb. Bere lagun
\nRamon Maria del Valle Inclanek, hitzaurrea idatzi zuenak, obra modernotzat jo
\nzuen, eta bertan ikusi zuen \u00abgure historiako unerik larrienaren kontzientzia,
\neta betierekoa izateko ahalegina alferrikakoa dela sentitzen duen arraza baten
\ndesengainua\u00bb. Lan honek bigarren zati bat izango zuen, La cimera de hielo<\/i>,
\nazkenean argirik ikusi ez zuena. Eleberri horiei buruz, Sanchez Ostiz idazle
\nnafarrak gogoeta hau argitaratu zuen Gran Enciclopedia Navarra <\/i>delakoan:
\n\u00abLanda-mundua edo noblezia zaharra izan, Argamasillak deskribatutako mundua
\natsekabetutako mundua da, eta, literalki, etekin handiagoa atera ziezaiokeen,
\nbai atsekabetzeko arrazoietan sakonduz, bai haren gordintasun osoan
\ndeskribatuz, dotoretasunean erori gabe\u00bb. Nolanahi ere, esan daiteke gaur egun
\nharen lana ahaztuta geratu dela. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Genealogiaren zale amorratua, Revista
\nde Historia y Genealogia Espa\u00f1ola <\/i>sortu zuen eta 1912tik 1931 arte haren
\nzuzendari izan zen. Bertan ikerketa historikoko lanak argitaratu zituen, hala
\nnola Notas sobre la batalla de las Navas, <\/i>1912an, gudu horren
\nzazpigarren mendeurrena zela eta, eta, 1928an, Los marqueses de Falces en
\nNavarra. <\/i>Biak Bolet\u00edn de la Comisi\u00f3n de Monumentos de Navarra<\/i>n
\nargitaratu ziren, eta bertan Tiburcio Redin Cruzat jaunari buruzko beste
\nartikulu bat sinatu zuen 1925ean.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/span>Mendi-ibilaldien zalea zen, eta
\nEspainiako Elkarte Alpetarra (Club Alpino Espa\u00f1ol) sortu zuen. Pirinioetako
\ngailurrik altuenetarako bidaia ekonomikoak antolatu zituen elkarte honek.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Madrilen jaio zen, baina Maria Dolores Bayona Arteta amaren aldetiko sustraiak Nafarroan zituen. Zuzenbidea eta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen eta 1892an lizentziatura lortu zuen. Maria Josefa Eliorekin ezkonduta, lau seme-alaba izan zituen. Madrilen bizi izan zen arren, Nafarroarekin zuen lotura mantendu zuen; uda Agoizko bere oinetxean pasatzeko ohitura zuen, eta bere lanaren zati […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3705","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 - Madril, 1940ko abenduaren 5). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 - Madril, 1940ko abenduaren 5). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Madrilen jaio zen, baina Maria Dolores Bayona Arteta amaren aldetiko sustraiak Nafarroan zituen. Zuzenbidea eta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen eta 1892an lizentziatura lortu zuen. Maria Josefa Eliorekin ezkonduta, lau seme-alaba izan zituen. Madrilen bizi izan zen arren, Nafarroarekin zuen lotura mantendu zuen; uda Agoizko bere oinetxean pasatzeko ohitura zuen, eta bere lanaren zati […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\\\/\",\"name\":\"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 - Madril, 1940ko abenduaren 5). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:33:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 – Madril, 1940ko abenduaren 5).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 - Madril, 1940ko abenduaren 5). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 - Madril, 1940ko abenduaren 5). - Iura Vasconiae","og_description":"Madrilen jaio zen, baina Maria Dolores Bayona Arteta amaren aldetiko sustraiak Nafarroan zituen. Zuzenbidea eta Filosofia eta Letretako ikasketak ikasi zituen eta 1892an lizentziatura lortu zuen. Maria Josefa Eliorekin ezkonduta, lau seme-alaba izan zituen. Madrilen bizi izan zen arren, Nafarroarekin zuen lotura mantendu zuen; uda Agoizko bere oinetxean pasatzeko ohitura zuen, eta bere lanaren zati […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/","name":"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 - Madril, 1940ko abenduaren 5). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:33:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/argamasilla-de-la-cerda-bayona-argamasilla-de-la-cerda-baiona-joaquin-667-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARGAMASILLA DE LA CERDA BAYONA [ARGAMASILLA DE LA CERDA BAIONA], Joaquin (Madril, 1870eko uztailaren 16 – Madril, 1940ko abenduaren 5)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3705\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}