{"id":3697,"date":"2023-02-15T16:29:55","date_gmt":"2023-02-15T15:29:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/"},"modified":"2023-02-15T16:29:55","modified_gmt":"2023-02-15T15:29:55","slug":"altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/","title":{"rendered":"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a &#8211; Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a)."},"content":{"rendered":"<p><span>Madrildar ama eta aragoiar<br \/>\naitaren semea, aitaren lanbidea zela eta, Toledoko ingeniari militarra, hantxe<br \/>\njaio zen. Handik gutxira, familia Iru\u00f1era joan zen, eta han egin zituen<br \/>\nikasketak Juliok, lehenik, San Miguel kontzilio-seminarioan, gerra karlistak<br \/>\neten zuena, eta, geroago, batxilergoa, institutuan. 1875ean, intendentzia<br \/>\nmilitarreko akademian sartu zen lehen postuan. Akademia Madrildik \u00c1vilara joan<br \/>\nzen handik gutxira, eta bertan amaitu zituen ikasketak bi urte geroago. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Hainbat tokitan egin zuen<br \/>\nkarrera militarra, Iru\u00f1ean barne, eta gero eta ardura profesional handiagoak<br \/>\nizan zituen armadaren intendentziaren barruan, izan zituen maila-igoerak izan<br \/>\nziren horren isla. Adibide gisa, tropak bidali zituen Cubako eta Rifeko gerretara,<br \/>\nMelillatik. 1918an, intendentzia koronela zela, erreserbara pasatzea eskatu<br \/>\nzuen, osasun-arrazoiengatik. 1920an, erreserban zegoela, ohorezko Dibisioko<br \/>\nintendente izendatu zuten. Urte horretako irailean, meritu militarreko Gurutze<br \/>\nZuri Handia eman zioten, bere kondekorazio ugarietako bat. Armadatik kanpo<br \/>\nibilbide profesional laburra izan zuen. 1912an, La Vasco Navarrako lehen<br \/>\nzuzendaria izan zen Iru\u00f1ean, lan-aseguruen alorreko enpresa. Behin enpresa<br \/>\nfinkatuta, intendentzia-zerbitzura itzuli zen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Destino asko izan arren, beti<br \/>\nitzultzen zen Iru\u00f1era, eta bertan egon zen bere bizitzako parterik handiena.<br \/>\nPolifazetikoa eta kezka kultural ukaezinekoa izan zen. Oso gaztetatik<br \/>\nNafarroako historia, arte, geografia&#8230; ikertzen aritu zen, eta ehun lan eta artikulu<br \/>\nbaino gehiago idatzi zituen: hitzaldiak, azalpen-biografikoak, aipamenak,<br \/>\nefemerideak, lan bibliografiko eta militarrak, saiakerak&#8230; Bere ekoizpena<br \/>\nargitalpen askotan agertu zen, <i>Bolet\u00edn de la Comisi\u00f3n de Monumentos<br \/>\nHist\u00f3ricos y Art\u00edsticos de Navarra <\/i>aldizkarian bereziki. Hainbat lan<br \/>\nemanalditan argitaratu zituen, adibidez, <i>\u00cdndice de los documentos existentes<br \/>\nen el Archivo General de Simancas que afectan a la historia de Navarra;<br \/>\nDocumentos in\u00e9ditos para la historia de Navarra y artistas exhumados; Geograf\u00eda<br \/>\nhist\u00f3rica de Navarra. Los despoblados y Datos para la historia del arte en<br \/>\nNavarra. <\/i><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Haren monografien artean,<br \/>\nhonako hauek azpimarra daitezke: <i>Memorias de Sarasate <\/i>(1909),<br \/>\nbiolin-jotzailea hil eta gutxira argitaratua eta <i>Provincia de Navarra <\/i>handia,<br \/>\n1910ean hasi eta 1916an amaitu zuena. Mila orritik gorako bi liburuki, zein<br \/>\nbaino zein irudiztatuago, Gerra Ministerioak haren erabilgarritasuna eta,<br \/>\nbereziki, aplikazio militarra kontuan hartuta saritu egin zuena. 1923an <i>De<br \/>\nre geographico-hist\u00f3rica. V\u00edas y vestigios romanos en Navarra <\/i>argitaratu<br \/>\nzuen, hamabost urteko azterketen ondorioz; eta 1934-1936, <i>Castillos<br \/>\nmedievales de Nabarra<\/i>. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1902ko maiatzaren 4an<br \/>\nHistoriako Errege Akademiako urgazle izendatu zuten eta 1909ko abenduaren 13an<br \/>\nSan Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiakoa. Halaber, Hispanoamerikar<br \/>\nzientzia eta arteen akademiako kide, San Vicente de Pauleko<br \/>\nhitzaldi-kontseiluko lehendakari eta 1920an Euskal Ikasketen Bigarren<br \/>\nKongresuko idazkari ere izan zen. 1902ko maiatzaren 4an Nafarroako Monumentu<br \/>\nHistoriko eta Artistikoen Batzordean sartu zen. Egun horretatik 1915eko<br \/>\nmartxoaren 29ra arte izan zen bertako idazkaria. 1918ko abenduaren 9an<br \/>\nbatzordekideek lehendakariorde aukeratu zuten. Gainera, 1910eko urtarrilean<br \/>\nbigarren etapa hasi eta 1923ko abenduaren 11 arte Batzordearen Aldizkariko<br \/>\nzuzendaria izan zen. Egin zuen lan intelektual eta ikertzaile zabal eta anitza,<br \/>\nekimen-sorta zabala, izan zuen kargu mordoa, izendapen kulturalak, jasotako<br \/>\nsari piloa, aintzatespenak, dominak&#8230; horiek guztiek garaiko Nafarroako<br \/>\nintelektualen oinarrian kokatzen dute. Hain zuzen ere, bere bi lagunekin<br \/>\nbatera, Campion eta Olorizekin, 1912an Nafarroako bandera zehaztu zuen,<br \/>\nForu-Aldundiak hala eskatuta. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Altadill-ek berak laburtu zuen<br \/>\nbere lan intelektuala. Osatu gabe egon arren, Nafarroako historian eta artean<br \/>\nberriak ziren apunteak argitaratzeari ekin zion. Harro zegoen zenbait gairen<br \/>\noinarriak jarri zituelako, ziur baitzegoen bide berriak ireki eta ikasketak<br \/>\narautzeaz gain, egunen batean, bera baino prestatuago egonen ziren horiek,<br \/>\nhasitako gaiei buruz gehiago azaltzea eta albiste horien baturak enigma franko<br \/>\nebaztea ahalbidetu zuela. Berak, beste kide eta jarraitzaile batzuek bezala,<br \/>\n\u00abgure maisu ohoretsu eta ahaztezin\u00bb haren bidexka jarraitu zuen, Joan Iturralde<br \/>\ny Suit, programa handi bat marraztu eta gai franko hasi zituena. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Argazkizalea izan zen, eta<br \/>\nNafarroako Gobernuari emandako fondoak 1.364 argazki ditu: paisaiak eta natura,<br \/>\nondare artistiko, arkeologiko eta dokumentala, eta baita familia-argazkiak ere.<br \/>\nEgileak paisaia-argazkiak erabili zituen Nafarroako geografiari buruzko bere<br \/>\nlana irudiztatzeko. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Bere kultura-kezken eta<br \/>\nhistoriarekiko interesaren lehen emaitza 1883ko sanferminetan Iru\u00f1eko Udalak<br \/>\nantolatutako lehiaketan lortutako saria izan zen. Lehiaketa aurreko urtean<br \/>\negina zen Iturralderen proposamenez, euren kezkak ofizial egiteko euskaldunen ahalegin<br \/>\nikaragarrien emaitza izan zen, eta elite kulturalari bultzada emateko balio<br \/>\nizan zuen. Giro hartan aurkeztu eta elikatu zen Nafarroako intelektual<br \/>\nnabarmenekin harremanak eta adiskidetasunak izan zituen militar gaztea. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Lehiaketako gaiei erantzunez,<br \/>\n1883an saritutako azterlanak Amerika aurkitzea eta konkistatzea Espainiarentzat<br \/>\nzeinen loriatsua izan zen aztertzen zuen; 1884an saritutako lana, urte berean<br \/>\nalemanera itzuli zena, Iru\u00f1eko lehen inprentara eta hiriburuan argitaratutako<br \/>\nlanetara hurbiltzen zen, eta 1886an saritutako biografia Aita Moreten bizitza<br \/>\neta lanak aztertu zituen, Nafarroako lehenbiziko kronista. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Julio Altadill karrera<br \/>\nmilitarrekoa izanik, zaila dirudi bere proposamenetako baten inguruan sortu zen<br \/>\neztabaida ulertzea, Iturralderen beste irrika bat jaso besterik egiten ez<br \/>\nzuena, bere heriotzatik hamar urte baino gehiago joan zirenean. Monumentuen Batzordeak<br \/>\n1920ko maiatzaren 15ean egindako bilkuran, Amaiurren obelisko bat eraikitzeari<br \/>\nburuzko mozio bat irakurri zuen, Nafarroako independentziaren azken<br \/>\ndefendatzaileen oroimenez eta ohorez. Mozioak, aho batez onartua,<br \/>\n\u00abjustizia-ordain soil bat besterik ez zuen eman nahi\u00bb. Monumentua 1922an<br \/>\ninauguratu zen, baina Amaiurren defendatzaileenganako traizio salaketek eta<br \/>\nAraba, Bizkaia eta Gipuzkoako armarriak jartzeak polemika piztu zuten. Egoera<br \/>\nlehertu egin zen 1924ko maiatzaren 23ko batzordean, bi kidek monolitoan<br \/>\nEspainiako armarria jartzeko eskatu zutenean. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Uztailaren 17an Altadillek bere<br \/>\nmonumentua defendatu behar izan zuen, eta haren defentsan hobeki uler daiteke<br \/>\nerretiratu militarraren ikuspegi historiko-juridikoa. \u00abEgia unibertsaltzat\u00bb<br \/>\njotzen zuen bere partaideek egindako heroismo guztiak Espainiaren ondare komuna<br \/>\nzirela, hala nola Covadongako garaipena, Navas de Tolosako gudua, Granadako<br \/>\nkonkista edo Mundu Berriaren aurkikuntza, nahiz eta egungo Espainia oraindik<br \/>\nexistitu ez. Ez zen urrunago joan, ezta azalpen amarrutsurik bilatu behar ere:<br \/>\nautore nafarrek eta ez nafarrek laudatutako gertakari batzuen omenez izaera<br \/>\nhistoriko hutsa zuen monumentu bat eraiki nahi izan zen. Argudio gisa,<br \/>\nAltadillek batzordekideen ibilbide pertsonal eta profesionala jarri zituen<br \/>\nmahai gainean, eta baita berea ere, bere gizarte-izaera eta 1880tik aurrera<br \/>\negindako lan, hitzaldi eta kultura-lan guztiak barne. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Altadillek hainbat sari jaso<br \/>\nzituen, zientzia, profesionaltasun, literatura, ekonomia, irakasletza eta<br \/>\nkanpaina merezimenduengatik emandakoak, bere esanetan, aberriaren alde egindako<br \/>\nlanagatik. Espainiako banderaren alde borrokatu zen, eta nagusi zein mendekoek<br \/>\nberretsitako zerbitzu-orri ezin hobea zuen. Betebehar militar eta sozialen<br \/>\nideia perfektu horrekin, arbuiatu egiten zituen \u00abbigarren mailako chauvinisten\u00bb<br \/>\nepaiketak, eta horregatik jotzen zituen abertzaletzat eta ez traidoretzat<br \/>\nAmaiurko defendatzaileak, 1522an bizitza eta ondasunak eman baitzituzten beren<br \/>\naberria eta erregeagatik. Amaiur askoz lehenago hasi zen, azaldu zuen<br \/>\nAltadillek 1925ean, 1512ko udan hasitako konkistaren azken oihartzuna izan zen,<br \/>\n\u00abNafarroako Erresuma zaharraren erlojuaren azken ordua\u00bb entzun zenean, gerra<br \/>\nzibilek eta norgehiagokek, gorteko jakintsuek, anbizio handiko traidoreek eta<br \/>\netsai garaiezinak mehatxatu eta ahuldu zuten \u00abharrapakina\u00bb erori zenean.<br \/>\nAltadillek zioenez, euren erregeei leial zirenak, deserritik \u00abmendeku konpontzailea\u00bb<br \/>\nantolatu zuten, baina saiakera kartsu hark porrot egin zuen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Horren ikuspegi historiko<br \/>\nnafarra izateak ez zuen Espainiaren ideia baztertzera bultzatu, batez ere<br \/>\nerresuma zaharraren historia errespetatzen zuen Espainiaren ideia. 1883an<br \/>\nsaritutako memorian, hain zuzen ere, Errege katolikoak goraipatu ondoren eta<br \/>\nAmerikaren aurkikuntzaren argiak eta itzalak jaso aurretik, Altadillek<br \/>\nmusulmanak kanporatu izana ere kritikatu zuen, eta, Hermilio de Olorizen lana<br \/>\ngogoan, Fernandok Nafarroarekiko \u00ableialtasun eza\u00bb gogorarazi zuen. 1884an sari<br \/>\nbat jaso zuen Iru\u00f1ean inprenta jartzeari buruz egindako lanagatik, bertan bere<br \/>\nadopzio-aberriarekiko zuen maitasuna adierazi zuen, eta hori zela eta<br \/>\nNafarroako Liburutegi Unibertsaleko lehen harria jartzeko zuen gogoa, Nafarroak<br \/>\nbere loria artistiko, militar eta zientifikoak kontatzen zituzten liburu<br \/>\nguztiak jasotzeko eraikitakoa, Nafarroako bibliografiaren lehen saiakeratzat<br \/>\nhartua. 1886an Aita Moreten irudira hurbildu zen, \u00abBaskoien orube zaharreko<br \/>\nedergarri literario eta zientifiko handienetako bat\u00bb. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Harea mugikorrak ongi ezagutzen<br \/>\nzituenez, edo hobeki esanda, historiako politikak, Nafarroakoak, batez ere,<br \/>\nAntso Azkarrak Navas de Tolosako batailan izan zuen segizioari buruzko<br \/>\nazterketan, berehala nabarmendu zuen gaiak oraindik eztabaida sortu ez izana.<br \/>\nHala ere, Altadillek berak berehala ulertu zuen zergatik zen historian aztertu<br \/>\ngabeko txokoa. Nafarroako erregearen balentriaren atzean beste errege baten<br \/>\nerabaki ulertezina zegoen. \u00abForuaren izaera jakintsu eta demokratiko\u00bbari esker,<br \/>\nNafarroako monarkia finkatuta zegoenean, Antso Handiaren testamentuak erreinua<br \/>\nbereizi egin zuen, \u00abharen lehenengo akats eta agian bakarra, arrazaren zatiketa<br \/>\nabiatu zuen unea\u00bb eta hegemoniaren amaiera: Nafarroak pisu politikoa,<br \/>\nnazioarteko izaera eta musulmanekiko mugak galdu egin zituen, eta kristauak<br \/>\netsai bilakatu ziren. Amaiurren abiapuntua. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1916ko urriaren 15ean Nafarroan<br \/>\nTxango Elkarte (Sociedad Navarra de Excursiones) bat sortzeko egindako<br \/>\nproposamenean, Altadillek zenbait helburu ezarri zituen: Erreinua ikuspegi<br \/>\nartistiko, historiko, etniko, zientifiko eta literariotik aztertzea, haren izaera<br \/>\nezagutzea, haren garapen ekonomikoa behatzea, kultura-handitasunaren alde lan<br \/>\negitea, haren arbaso ospetsuak ezagutaraztea, bere oroitzapena monumentuen eta<br \/>\nleku-izenen bidez iraunaraztea eta bertako herrien arteko batasuna sendotzea.<br \/>\nGizartean denek zuten lekua. \u00abAberri-sorterriari zioten maitasunezko su<br \/>\nsakratua\u00bb eta guztien ongiaren alde lan egiteko gogoa aski ziren,<br \/>\nantagonismoak, senideen aurkako politikak, errezelo hutsalak eta txikikeriak<br \/>\nalde batera utzita. <i>Nafarra naiz <\/i>hura gorestea zen garrantzitsuena, eta<br \/>\nedukiz betetzea. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Altadillek idatzi zuen moduan,<br \/>\ngrinak alde batera utzi behar ziren, egia historikoarekin bateraezinak<br \/>\nbaitziren. Agian hor zegoen gakoa. Egia historikoa zena zen, eta politikak edo<br \/>\ndesioek ez zuten ez lausotzen, ez bahitzen. Politikak ezin zuen historia idatzi<br \/>\nedo berridatzi. Modu berean, politika ez zen arma historiko bihurtu behar, ezta<br \/>\nhistoria arma politiko ere. Iraganaren interpretazioan adostasuna izateak ez<br \/>\nzuen zertan eragotzi etorkizunari desberdin begiratzea, edo alderantziz.<br \/>\nIraganari modu berean begiratzea eragotzi behar ez zuen etorkizun desberdina.<br \/>\nBesteak beste, Altadillek ez zuelako harreman zuzenik egiten atzo eta gaur<br \/>\nartean, edo atzoko historiaren eta gaurko politikaren artean. Iraganera jo<br \/>\nzitekeen Nafarroako Erresuma goratzeko eta Gaztela eta\/edo Espainia<br \/>\nkritikatzeko, hala merezi bazuten. Eta hori egin zuen. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Madrildar ama eta aragoiar aitaren semea, aitaren lanbidea zela eta, Toledoko ingeniari militarra, hantxe jaio zen. Handik gutxira, familia Iru\u00f1era joan zen, eta han egin zituen ikasketak Juliok, lehenik, San Miguel kontzilio-seminarioan, gerra karlistak eten zuena, eta, geroago, batxilergoa, institutuan. 1875ean, intendentzia militarreko akademian sartu zen lehen postuan. Akademia Madrildik \u00c1vilara joan zen handik gutxira, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[335],"class_list":["post-3697","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a - Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a - Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Madrildar ama eta aragoiar aitaren semea, aitaren lanbidea zela eta, Toledoko ingeniari militarra, hantxe jaio zen. Handik gutxira, familia Iru\u00f1era joan zen, eta han egin zituen ikasketak Juliok, lehenik, San Miguel kontzilio-seminarioan, gerra karlistak eten zuena, eta, geroago, batxilergoa, institutuan. 1875ean, intendentzia militarreko akademian sartu zen lehen postuan. Akademia Madrildik \u00c1vilara joan zen handik gutxira, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\\\/\",\"name\":\"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a - Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-15T15:29:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a &#8211; Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a - Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a - Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a). - Iura Vasconiae","og_description":"Madrildar ama eta aragoiar aitaren semea, aitaren lanbidea zela eta, Toledoko ingeniari militarra, hantxe jaio zen. Handik gutxira, familia Iru\u00f1era joan zen, eta han egin zituen ikasketak Juliok, lehenik, San Miguel kontzilio-seminarioan, gerra karlistak eten zuena, eta, geroago, batxilergoa, institutuan. 1875ean, intendentzia militarreko akademian sartu zen lehen postuan. Akademia Madrildik \u00c1vilara joan zen handik gutxira, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/","name":"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a - Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-15T15:29:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/altadill-torrenteras-de-sancho-julio-663-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ALTADILL TORRENTERAS DE SANCHO, Julio (Toledo, 1858ko maiatzak 14a &#8211; Iru\u00f1ea, 1935eko maiatzak 4a)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3697\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}