{"id":3689,"date":"2023-02-14T10:48:12","date_gmt":"2023-02-14T09:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/"},"modified":"2023-02-14T10:48:12","modified_gmt":"2023-02-14T09:48:12","slug":"velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/","title":{"rendered":"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 &#8211; Gasteiz, 1920)."},"content":{"rendered":"<p><span>Eugenio Pio Eduardo Velasco<br \/>\nUrniza (1896ko urtarrilaren 2an hil zen Gasteizen) eta Toribia Ramona<br \/>\nLopez-Cano Ramirez de la Piscina zituen gurasoak, 1853ko uztailaren 6an<br \/>\nBastidan (Araba) ezkonduak; ama, Diego Bartolome Lopez Cano Ruiz de la Bastida<br \/>\neta Juana Ramirez Ruiz de la Bastidaren alaba, hantxe bataiatu baitzuten 1827ko<br \/>\napirilaren 28an. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Eduardo sei anai-arrebetatik<br \/>\nzaharrena izan zen, denak Gasteizko San Pedro parrokian bataiatuak, Eugenia<br \/>\ngazteena izan ezik, hau San Migel Goiaingeruarenean bataiatu baitzuten: Juan<br \/>\nManuel (1856), Juan Faustino (1861), Maria del Carmen Primitiva Elisa (1862)<br \/>\neta Eugenia Rosalia Antolina (1871). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Eduardo, berriz, hogeita hamar<br \/>\nurterekin ezkondu zen Paula Juana Velasco Ugarterekin, 1884ko ekainaren 9an,<br \/>\nGasteizko San Migel Goiaingeruaren parrokian, eta sei seme-alaba izan zituen:<br \/>\nMaria del Carmen Romualda Eulalia Ladislada (1886), Maria del Rosario Maxima<br \/>\nEduarda (1888), Maura Paula Bernabea (1888), Jacinta Francisca de Asis Maria de<br \/>\nla Purificacion (1892), Eduardo Jose Gregorio Patricio (1893-1895), Ladislao<br \/>\nJuan Francisco de Borja Pilar (1894) eta Paula Luisa Juana (1898). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Velasco polifazetikoak bokazio<br \/>\npolitikoa izan zuen ia nerabezarotik; izan ere, Castelarren aldeko zinegotzi<br \/>\nerrepublikanoa izan zen Gasteizen 1871 eta 1874ko urte iraultzaileetan,<br \/>\nMadrilera joan aurretik ere bai. Madrilgo Unibertsitate Zentralean Eduardok<br \/>\n1873 eta 1878 artean Zuzenbidea ikasi zuen, eta Zuzenbide zibil eta kanonikoan<br \/>\nlizentziatu zen (AHN, <i>Universidades<\/i>, 4841, 17. esp.). Ikasketa horiek<br \/>\nFilosofia eta Letrekin batera egin zituen, eta Filosofia eta Letren Fakultatean<br \/>\n1875-1876 ikasturtean matrikulatuta zegoen (AHN, <i>Universidades, <\/i>4841,<br \/>\n10. esp.). Ikasturte horretan Foruak ezabatu zituzten (1876ko uztailaren 21eko<br \/>\nLegea), eta hurbiletik jarraitu ahal izan zuen Foruen aurkako eztabaida.<br \/>\nDirudienez, Hirugarren Karlistaldiari arazorik gabe egin zion iskin, Madrilen<br \/>\nikasten ari zela. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Gasteizko Institutu Orokor eta<br \/>\nTeknikoko katedraduna izan zen. 1882ko maiatzean Sustapen ministroak, Jose Luis<br \/>\nAlbareda Sezde (1828-1897) kazetari liberalak, Arabako probintziako<br \/>\nNekazaritza, Industria eta Merkataritzako komisario izendatu zuen Eduardo, Mateo<br \/>\nSagasta lehen ministroa zela. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Liga Foralaren izenean<br \/>\nprobintziako diputatu hautatua, 1905 eta 1909 bitartean Arabako Aldundiko<br \/>\nlehendakaria izan zen, eta beste hiru aldundiekin lankidetza estua izan zuen,<br \/>\nbereziki Kontzertu Ekonomikoen erregimenaren alde. Velascoren agintaldian, Arabako<br \/>\nProbintziako Ermandadeen Batzarrak berpiztu ziren. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1906an berritu egin zen 1894an<br \/>\nhitzartutako Kontzertu Ekonomikoa. \u00abBatzorde Baskongado\u00bb izeneko bat eratu zen,<br \/>\nhiru aldundiek osatua (Eduardo barne, Arabakoaren lehendakari gisa), 1906ko<br \/>\nabenduaren 13ko Errege Dekretuan jasotako akordioa Madrilen negoziatu zuena. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Hil ondoren (1924), <i>Revista<br \/>\nInternacional de Estudios Vascos <\/i>aldizkarian \u00abInformaci\u00f3n sobre el escudo<br \/>\nde armas de la Provincia de \u00c1lava\u00bb izeneko azterlana agertu zen, baina 1909<br \/>\ninguruan idatzi zuena, Diputazioko lehendakari zela. Heraldikari buruzko<br \/>\nazterketa historiko eruditua da, eta Arabako probintziaren armarriaren jatorria<br \/>\neta esanahia azaltzen ditu, irudien mezua argituz eta \u00abEn aumento de la<br \/>\nJusticia contra malehchores\u00bb (Justiziaren alde eta gaizkileen aurka) leloa<br \/>\nzientifikoki eta historikoki finkatu zuen. Armarri hori <\/span><span>XV<\/span><span>. mendetik<br \/>\nezagutzen da eta <\/span><span>XVII<\/span><span>., <\/span><span>XVIII<\/span><span>. eta <\/span><span>XIX<\/span><span>. mendeetan erabiltzen jarraitu zen, aldaketa txiki<br \/>\nbatzuekin. Zehazki, Eduardo polifazetikoak erakutsi zuen foru armarria Portilla<br \/>\nherriko (Miranda Ebrotik gertu) jatorrizkotik zetorrela. Velascoren arabera,<br \/>\nhorren esanahia tradizionalarekin bat dator: gazteluek defentsa-autoritatea<br \/>\nsinbolizatuko lukete eta lehoiak lurraldearen erasotzaileak lirateke. Eduardok<br \/>\nondorioztatu zuen, <\/span><span>XV<\/span><span>. mendetik ezagutzen zen armarri bat izanik, beti<br \/>\nforma berekoa eta oso aldaera txikiekin, armarri horren osaera aldatzea ez zela<br \/>\negokia, aurretiazko ikerketa zehatzik, justifikazio formalik eta Probintziaren<br \/>\nerabaki irmorik gabe. 1917ko azaroan Eduardo Velasco Avilako probintziako<br \/>\ngobernadore izendatu zuten. Alhucemasko markesak (Manuel Garcia Prieto,<br \/>\nMinistroen Kontseiluko lehendakari eta Estatu ministro izan zen 1917ko<br \/>\nazaroaren 3tik 1918ko martxoaren 22ra bitartean) proposatu zuen. 1917ko<br \/>\nuztailean Garcia Prietok Alderdi Liberalaren lidergoa lortzea lortu zuenez,<br \/>\nEduardo Velascoren ideologia liberala berretsi egin zen, bestalde, itzal<br \/>\nhandiko arabar horren urte horietako ekonomia- eta ogasun-idazkietan nabari denez<br \/>\n(<i>La esclavitud del impuesto, <\/i>1919). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Ateneoko lehendakari gisa, lan<br \/>\nhandia egin zuen, eta horietako bat izan zen 1918ko O\u00f1atiko Biltzar<br \/>\nforuzale-nazionalista prestatzeko lanak bultzatzea, handik sortu baitzen Eusko<br \/>\nIkaskuntza. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Bizitza osoan ikerketari emana,<br \/>\nheriotzak luma eskuan zuela harrapatu zuela esan daiteke. Hainbat artikulu<br \/>\nidatzi zituen egunkari eta aldizkarietan, bai eta zenbait liburuxka eta <i>Cr\u00f3nicas<br \/>\ny Biografias Alavesas <\/i>liburua ere. Liburu hori da, hain zuzen ere, ikuspegi<br \/>\nhistorikotik landuena eta garrantzizkoena, bertan datu eta esperientzia<br \/>\npertsonal ugari sartzen baitira, eta askotan jotzen baitute hara tokiko<br \/>\nhistorialariek. Azpitituluan adierazitakoa baino dezente gehiago du: \u00abRelaci\u00f3n<br \/>\nde la batalla ganada en los campos de Vitoria por el ej\u00e9rcito aliado \u00e1 las<br \/>\n\u00f3rdenes de Wellington contra el ej\u00e9rcito franc\u00e9s bajo el mando de Jose<br \/>\nBonaparte el d\u00eda 21 de junio de 1813\u00bb. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Velasco <i>Euskal-Erria <\/i>aldizkariaren<br \/>\nohiko kolaboratzailea izan zen (<i>Cr\u00f3nicas y Biografias Alavesas<\/i>en<br \/>\n\u00abBenetako erakundea\u00bb dela esaten du), eta han agertu ziren bere lanetako asko;<br \/>\nbaita <i>Ateneo <\/i>aldizkarian ere, non lehendakari izatera iritsi baitzen. <i>Revista<br \/>\nde las Provincias E\u00faskaras <\/i>eta <i>Espa\u00f1a Regional <\/i>aldizkarietan ere<br \/>\nargitaratu zuen. Kultura-sustatzaile gisa, honako hauek aipatu behar dira: <i>El<br \/>\nAnunciador Vitoriano <\/i>zuzendu zuen, aldizkako zenbait argitalpenetako<br \/>\nartikulugilea izan zen, <i>El Porvenir Alav\u00e9s<\/i>en idatzi zuen, eta \u00abLa<br \/>\nExploradora\u00bb, \u00abCervantestar Akademia\u00bb eta \u00abAteneo de J\u00f3venes\u00bben sortzaileetako<br \/>\nbat. Eduardo, Arabako Aldundiko lehendakaria izanik, <i>Revista Internacional<br \/>\nde Estudios Vascos<\/i>era harpidetu zen hasieratik, 1907ko urriaren 14an,<br \/>\nFederico Baraibarren bitartez, Julio de Urquijo zuzendariari zuzendutako<br \/>\ngutunaren arabera. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Bere argitalpen ez-seriatuen<br \/>\nartean, honako hauek aipa daitezke: <i>El Estado salvaje <\/i>(1883), <i>Antolog\u00eda<br \/>\nbascongada <\/i>(1898), <i>La democracia vascongada y las democracias modernas <\/i>(1904),<br \/>\n<i>Cr\u00f3nicas y biograf\u00edas alavesas <\/i>(1910), <i>La tributaci\u00f3n en \u00c1lava <\/i>(1912)<br \/>\neta <i>La esclavitud del impuesto <\/i>(1919). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Bere pentsamenduaren idazkirik<br \/>\nadierazgarrienak laburbilduko ditugu. Institutuko katedradun gazteak alegatu<br \/>\nutopiko eta gogotsu bat eman zuen Europako kultura modernoaren aurrerapen<br \/>\nmugagabearen alde, 1883ko maiatzaren 23an, Gasteizko Ateneoan, non 1882tik<br \/>\n1883ra bitartean lehendakariordea izan baitzen. \u00abMemoria\u00bbren izena <i>El estado<br \/>\nsalvaje, \u00bfes en el hombre primitivo o es decadencia de un estado anterior de<br \/>\ncivilizaci\u00f3n, <\/i>non zioen gizateriaren aurrerabidea posible izan zela<br \/>\nHistoria eta Filosofia elkartzeari esker, eta aurrerapen hori handiagoa izango<br \/>\nzela Historia Naturalaren azterketa batutakoan. Beti bezala, Velascok autore<br \/>\naskorekin argudiatzen zuen: besteak beste, Edgar Quinet historialari<br \/>\nfrantziarra, Buffon, Lineo, Geoffroy Saint Hilaire, Charles Lyell geologoa,<br \/>\nFran\u00e7ois Jules Pictet-De la Rive paleontologo suitzarra, Darwin edo Oswald von<br \/>\nHeer naturalista suitzarra. Beharrezkoa zen Historia Unibertsal zibilaren eta<br \/>\nHistoria Naturalaren legeak erkatzea eta bietan jarraitutako metodoak<br \/>\nkonparatzea, haien artean desberdintasun nabarmenak aurkitzeko. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Eduardok zibilizazio<br \/>\nmodernoaren aurrerapenak goraipatu zituen, zeren eta \u00abherriak, zenbat eta<br \/>\nzibilizatuagoak izan, orduan eta gehiago hazten eta hedatzen dira\u00bb. Herrien<br \/>\narteko kultura-desberdintasunak kaltegarriak ziren Gizateriaren<br \/>\naurrerapenerako, \u00abmundua ez baita gehienena, onenena baizik, eta gizakiak<br \/>\ngizakiarekin duen lehia horretan, zorigaiztoko legea zela eta, garaipena<br \/>\nlehenengoena izan zen. Hala, arraza zuriaren aurrean arraza osoak desagertzen<br \/>\ndira gaur egun; hala, zibilizazio zaharrak galtzen dira kristau-zibilizazioaren<br \/>\naurrean\u00bb. Velascok ondorioztatu zuen zibilizazio modernoa historian ezagutu zen<br \/>\nzibilizazio unibertsal bakarra zela. Hura, ezbairik gabe, benetako giza<br \/>\nzoriontasuna lortzera bideratuta zegoen, aurrerabide orokorra lortzera, eta<br \/>\nmundua familia bihurtu eta bakea beharrezko fenomeno izatera. Zalantzarik gabe,<br \/>\nEduardo katedradun gaztea utopiko baikor kulturala zen, ikusten baitzuen<br \/>\nzibilizazioa zabaltzen ari zela, eta munduko bazterrik ezkutuenetan sartzen ari<br \/>\nzela. Haren martxa etengabe azkartzen zen, \u00abeta haren helburua betetzea espero<br \/>\ndaiteke\u00bb (56-57. or.). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Ideologikoki oso adierazgarria<br \/>\nda Velascoren liberalismoa <i>La esclavitud del impuesto <\/i>(1919) idazlanean,<br \/>\ngaurkotasunik galdu ez duten proposamenak ditu eta. Gasteizko Errege Ateneoko<br \/>\naldizkarian argitaratu zuen liburuxka da. Ez dakigu zenbateko hedadura eman<br \/>\nnahi zion, XXI. kapitulura iristean hil egin baitzen, eta osatu gabe geratu<br \/>\nzen. Haren hurbilekoek artikulu guztiak aparteko tiradan inprimatzea erabaki<br \/>\nzuten, idatzi zuen azken lana zelako. Bere liberalismo ekonomikoa<br \/>\nanbiguotasunik gabe agertzen da lehen paragrafoan (\u00abGainbalioaren zerga,<br \/>\nkontribuzioa baino gehiago, ondasunen konfiskazioa da. [\u2026] Jabeari gauza batek<br \/>\nematen dizkion abantailak kendu nahi izatea, hori bahitzea bezala da,<br \/>\njabetza-eskubiderik ez dagoela adieraztea [\u2026]. Tiraniak, despotismoak, dena<br \/>\neska dezakete, dena bere nahierara araututa. Eskubide guztiak ezaba<br \/>\nditzakete\u00bb). Argudio sendoekin, Eduardo zaharrak frogatzen du jabetza Zuzenbide<br \/>\nzibilaren printzipioek arautu behar dutela, eta ez Zuzenbide politikoaren printzipioek.<br \/>\nMontesquieu (<i>Legeen espirituaz<\/i>), Zuzenbide erromatarra, Zizeron,<br \/>\nBeaumanoir, Mazoni\u2026 Jabetza beti askatasunaren bermea izan bazen, herritarrak<br \/>\nezer ez duenean, Estatuak dena xurgatzen du. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Velascok gizarte-ordena onaren<br \/>\noinarri gisa jarri zuen hezkuntza: \u00abGaizki hezitako edo hezi gabeko gizakiekin<br \/>\nezin da gobernu onik egon, ez herritar, ez lege, ez ohitura onik\u00bb (84-85.or.). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Velascoren ideologia<br \/>\nforuzale-nazionalista <i>Tributaci\u00f3n en \u00c1lava <\/i>(1912) liburuxkan ageri da<br \/>\nargien, tonu mikatz eta ezkorraz, Arabako Aldundiaren lehendakaritzan<br \/>\n(1905-1909) aritu ondoren idatzitakoan. Lehen paragrafoan argi utzi zuen foru<br \/>\nsistemaren defentsa eta Madrilgo liberalek inposatutako Kontzertu Ekonomikoaren<br \/>\nerregimenaren aurkako herra: \u00abAraba independentziaz administratzen zen garai<br \/>\nzoriontsuan [ahal zuena baino gehiago gastatzera behartzen zuten<br \/>\nKontzertuetatik libre zegoela esan nahi dut] hemen zerga bakar zuzena zegoen. [\u2026]<br \/>\nZerga hori hain zen urria, hain eskasa, ordain zitekeela, eta berdin ordaintzen<br \/>\nzuten Arabako zergadun guztiek. Diru-sarrera orokorrak zeharkako zergetatik<br \/>\nzetozen\u00bb. Foru-fiskalitatea goretsi eta Madrilgo Gobernuaren fiskalitate<br \/>\nliberalari eraso zion; izan ere, zeinaren teoria ekonomikoek herrien<br \/>\nzoriontasuna lortu nahi baitzuten, \u00abherriak gero eta zoritxarrekoagoak diren<br \/>\ninperioaren azpian\u00bb. Tesi horretatik abiatuta, haren argudioak imajina<br \/>\nditzakegu. Dirudienez, Velascok Jean-Jacques Rousseauren gizakiaren jatorrizko<br \/>\nontasunean sinesten zuen, kasuari aplikatuta (zenbat eta gehiago urrundu<br \/>\njatorritik, orduan eta garestiagoak dira ekarpenak, eta ez dira kopuruetan<br \/>\nneurtu behar, baizik eta atera ziren eskuetara itzultzeko egin behar duten<br \/>\nbidearen luze-laburrean. Arabako zuzeneko zergaren zenbatekoa Ermandadeko<br \/>\nProkuradoreek osorik ematen zuten probintziako diru-kutxetan. \u00abBotoa eman<br \/>\nzutenek berek ordaintzen zuten, auzokoen artean dirua bildu ondoren,<br \/>\nzerga-ordainarazpen saririk gabe, eta geroagoko diru-gosea pizteko eskubiderik<br \/>\ngabe\u00bb. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Arlo ekonomiko-finantzariotik<br \/>\npolitikora jauzi egin zuen Velascok, Kontzertu Ekonomikoaren sistema<br \/>\nkritikatuz: \u00abHau da gure autonomia. Denborak ekar ditzakeen abantailak eta<br \/>\neragozpenak agerian utziko ditu. Gaur arte agerian geratu da gure zerga<br \/>\nzaharrekin ez dagoela nahikoa erregimen berriak ekarritako betebeharrak<br \/>\nasetzeko\u00bb. Udalen kexa eta erreklamazioei egiten zien erreferentzia, eta<br \/>\nforuzaletasun zaharraren desadostasun politiko eta aldarrikatzailea adierazi<br \/>\nzuen: \u00abHemen bizi gara autonomia deitzen dugun erregimenarekiko nahasterik<br \/>\ndeitoragarrienean, baina ez da beste botere baten mende dagoen botere batekiko<br \/>\nerabateko mendetasuna besterik, eta botere horien aurrean herriak ez du behar<br \/>\nduenean bere eskubidea baliatzeko bitartekorik [\u2026]. Herrien ongizatea ezin da<br \/>\ngobernarien izaeraren mende egon. Beste berme batzuk behar ditu. [\u2026] Izan ere,<br \/>\nForu funtzioak onartzea eta Forua, hau da, Zuzenbidea, eta funtzio horiek<br \/>\ndakartzan legea ez onartzea, botere arbitrarioko egintzak onartzea da, edozein<br \/>\ndela ere horiek gauzatzen dituena. [\u2026] Hain zuzen ere, bi ordutan idazten den<br \/>\nlege batek [1876ko Foruen Lege abolizionistari buruzko aipamena] herri baten<br \/>\nbizitza mendetarako alda dezake!\u00bb. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Ia mende erdia igaro ondoren<br \/>\nKontzertu Ekonomikoaren erregimenarekin (\u00abegokiagoa da gorrotoak erakartzeko<br \/>\nospeak baino\u00bb), Velascok herrialdea administratzen zuten antzinako erakundeen<br \/>\nforaltasuna defendatu zuen, autonomia \u00aberrealitate eraginkorra\u00bb izan zedin, eta<br \/>\n\u00abegunen batean ez gaitezen armagabe eta akituta egon Ogasunaren,<br \/>\nAdministrazioaren eta Politikaren gero eta eskakizun handiagoen aurrean\u00bb. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Baina Eduardok proposatzen zuen<br \/>\nautonomia ez zen Arabako Aldundian gelditzen (non lehendakari izan berria<br \/>\nbaitzen), baizik eta Batzar Nagusietara zabaltzen zuen: \u00abBeharrezkoa da gure<br \/>\nautonomia birlandatu nahi duen probintzia-erakundeek autonomia hori egia<br \/>\nbihurtzeko moduan jokatzea. Beharrezkoa da bere ekintzen inspirazioa eta<br \/>\nzehapena jasotzea; izan ere, bestela, Gobernuaren ordezkaritza izango dira<br \/>\nherrialdearen aurrean, eta ez herrialdearena Gobernuaren aurrean; eta<br \/>\nherrialdeak ordezkapenik gabe, borondaterik gabe eta defentsarik gabe<br \/>\njarraituko du beti. Gure probintzia-diputatuak bezain arabarrak dira,<br \/>\nzalantzarik gabe, gure Ermandade-prokuradoreak\u00bb. Diputazioak herrialdearen<br \/>\nborondatea ordezkatu nahi bazuen, Batzar Nagusien erabakiak dekretu gisa onartu<br \/>\nbehar zituen. Gobernuak, herrialdearekin hitz egitean, haren iritzia ezagutu<br \/>\nnahi bazuen, nahitaez eman behar zien balioa Aldundiak igorritako Batzar Nagusi<br \/>\nhorien proposamenei, kasuak hala eskatzen zuenean. \u00abEta ez herrialdea, ez<br \/>\nBatzar Nagusiak, ez Aldundia, ezta Gobernua ere ez badaude horrela jarduteko<br \/>\nprest, ez dezagun gehiago hitz egin ez Foruez ezta autonomiez ere\u00bb (30-32.<br \/>\nor.). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Eduardo Velasco 1920an hil zen.<br \/>\nGasteizko Udalak 1947an haren izena eman zion Herran eta Jose Lejarreta kaleen<br \/>\nartekoari. Beraren garaikideek ospe handiko gizon gisa hartzen zuten,<br \/>\nikerketaren maitale, jakintsuen artean oso adimen landukoa, oso pentsaera<br \/>\nsakoneko pertsona eta ikasketa-mota guztietan esperientzia handia zuena, baina,<br \/>\nbatez ere, \u00abArabako Aldundi Txit Goreneko presidente ohi gailen\u00bb gisa (Loyarte,<br \/>\n1913). <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eugenio Pio Eduardo Velasco Urniza (1896ko urtarrilaren 2an hil zen Gasteizen) eta Toribia Ramona Lopez-Cano Ramirez de la Piscina zituen gurasoak, 1853ko uztailaren 6an Bastidan (Araba) ezkonduak; ama, Diego Bartolome Lopez Cano Ruiz de la Bastida eta Juana Ramirez Ruiz de la Bastidaren alaba, hantxe bataiatu baitzuten 1827ko apirilaren 28an. Eduardo sei anai-arrebetatik zaharrena izan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[333],"class_list":["post-3689","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 - Gasteiz, 1920). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 - Gasteiz, 1920). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Eugenio Pio Eduardo Velasco Urniza (1896ko urtarrilaren 2an hil zen Gasteizen) eta Toribia Ramona Lopez-Cano Ramirez de la Piscina zituen gurasoak, 1853ko uztailaren 6an Bastidan (Araba) ezkonduak; ama, Diego Bartolome Lopez Cano Ruiz de la Bastida eta Juana Ramirez Ruiz de la Bastidaren alaba, hantxe bataiatu baitzuten 1827ko apirilaren 28an. Eduardo sei anai-arrebetatik zaharrena izan [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\\\/\",\"name\":\"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 - Gasteiz, 1920). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-14T09:48:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 &#8211; Gasteiz, 1920).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 - Gasteiz, 1920). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 - Gasteiz, 1920). - Iura Vasconiae","og_description":"Eugenio Pio Eduardo Velasco Urniza (1896ko urtarrilaren 2an hil zen Gasteizen) eta Toribia Ramona Lopez-Cano Ramirez de la Piscina zituen gurasoak, 1853ko uztailaren 6an Bastidan (Araba) ezkonduak; ama, Diego Bartolome Lopez Cano Ruiz de la Bastida eta Juana Ramirez Ruiz de la Bastidaren alaba, hantxe bataiatu baitzuten 1827ko apirilaren 28an. Eduardo sei anai-arrebetatik zaharrena izan [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"9 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/","name":"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 - Gasteiz, 1920). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-14T09:48:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/velasco-lopez-cano-belasko-lopez-cano-eduardo-659-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"VELASCO LOPEZ CANO [BELASKO LOPEZ CANO], Eduardo (Gasteiz, 1854ko apirilak 27 &#8211; Gasteiz, 1920)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3689\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}