{"id":3655,"date":"2023-02-14T10:30:42","date_gmt":"2023-02-14T09:30:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/"},"modified":"2023-02-14T10:30:42","modified_gmt":"2023-02-14T09:30:42","slug":"arrese-duque-daniel-ramon-642-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/","title":{"rendered":"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 – Sevilla, 1891ko irailak 1)."},"content":{"rendered":"

Julian Arrese (1829-1876)
\nforuzale aipagarriaren anaia izan zen, Descentralizaci\u00f3n universal \u00f3 el
\nFuero bascongado, aplicado \u00e1 todas las provincias <\/i>liburuaren egilea.
\nBecerro de Bengoaren hilberri hunkigarriak (\u00abDon Daniel Ram\u00f3n de Arrese:
\nrecuerdos de su vida\u00bb, Euskal-Erria<\/i>, 1891ko irailak 15) jarraitzen du
\nizaten Arreseren iturri biografiko nagusia. Gasteizen jaio zen 1831ko
\nurtarrilaren 3an. Hasiera batean, gurasoek apaizgora bultzatu zuten, baina
\nDaniel Ramonek Filosofia eta Letretako lizentzia ikasi zuen Valladoliden eta
\nMadrilen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Haren helduaroko bizitza bi
\nalditan bana dezakegu: Arabakoa (1857-1876) eta Sevillakoa (1877-1891).
\nLehenengoan, Arrese Gasteizko bizitza baketsura egokitu zen, apaltasunez biziz,
\nasmo ekonomiko handirik gabe, kazetari eta behin-behineko katedradun lanetan;
\nizan ere, \u00abapaltasun deitoragarriz eta erresistentzia garaiezinaz atxiki
\nzitzaion Gasteizko bizitzari. Ez zen izan beretzat, bere izatearen zatirik
\nhandienean, Gasteiz besterik\u00bb. \u00abAmaren maitasunari, adiskidetasunari eta
\nliteraturari\u00bb soil-soilik eskaintzen zion denbora; \u00abGasteizen onerako zen asmo
\norotan parte hartzeko beti prest\u00bb (Becerro de Bengoa). <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lehenengo lanpostua Gasteizko
\nBigarren Hezkuntzako ikastetxeko irakasle laguntzaile izan zen (1857), eta
\nondoren Espainiako Historiako katedradruna Gasteizko Unibertsitate Literarioan
\n(Udalak 1869ko Konstituzioaren eta irakaskuntza-askatasunaren babesean sortua).
\nAdinean aurreratua ezkondu zen Simona Fernandez de Gamboarekin, eta horrek
\nbehartu zuen, hogeita hamabost urterekin eta familiako aita bihurturik,
\nirakaskuntza-munduan hobeto ordaindutako lana bilatzera. Horrela, arabiera
\nkatedra bat hautatu zuen, eta hizkuntza ia ezagutzen ez zuenez, buru-belarri
\nikasi zuen. 1876an Sevillako Unibertsitateko arabiera katedra irabazi zuen;
\nhan, bertakotu eta hizkuntza semitikoei buruz lan bikainen bat idatzi zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1860an El Alav\u00e9s <\/i>aldizkariaren
\nsortzaileetako bat izan zen, eta geroago El Porvenir Alav\u00e9s<\/i>en lanean
\naritu zen (zuzendari izatera iritsi zen 1863an); aldizkari hori itxi ostean
\n(1867), El Fuerista<\/i>ko erredakzioko partaide izan zen eta aurrerago,
\nbesteak beste, Ateneo, Irurac-bat <\/i>(Bilbo), El Norte de Espa\u00f1a,
\nRevista de las Provincias <\/i>(Madril) eta Revista de las Provincias
\nEuskaras <\/i>aldizkarietan idatzi zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gogo biziz parte hartu zuen
\nGasteizko Ateneoaren sorreran (1866), eta haren oholtzatik \u00abiritzi publikoa
\nprestatu zuen artikulu bikainekin eta berritasunak erakarritako ugazaba eta
\nlangileak sendoki lagundu zituen\u2026\u00bb. 1868ko iraultza iristean, Arrese \u00abGasteizko
\nElkarte liberalean\u00bb eta hango sorkuntza kulturaletan sartu zen: Zirkulu
\nfilarmonikoa, Arrese buru zuena, eta El Norte de Espa\u00f1a <\/i>aldizkari
\nbikaina, non Daniel Ramonek irmoki eta erabakitasunez lan egin baitzuen. Udalak
\nsortutako Gasteizko Unibertsitate Literarioan, Arresek Hebreera eta Espainiako
\nHistoriako katedradun postua hartu zuen 1870eko irailean eta, hurrengo urteko
\nmartxoaren 19an, Filosofia eta Letretako fakultatean doktore gradua jaso zuen.
\nHotsandiko ekitaldi hartarako azterketa filosofiko sakon bat idatzi zuen: \u00ab\u00bfEs
\nel progreso la ley fundamental de la historia? (Aurrerabidea al da historiaren
\nfuntsezko legea?)\u00bb. Julian Apraiz doktore eta katedradun dizipuluak, Arabako
\nkulturaren sostengatzaile eta ordezkari garbienetako bat zenak, lagundu eta
\ngoraipatu zuen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Arresek eztarriko gaixotasun
\nkroniko bat zuenez, hitzaldietan parte hartzea galarazten zion. 1891ko
\nirailaren 1ean hil zen Sevillan, hirurogei urte zituela. Becerro de Bengoak
\nsinatu zuen haren hilberria Madrilen, hilabete bereko 15ean, eta 1900ean haren
\nidatziak editatu zituen, bion lagun izan zen Fermin Herranen Biblioteca
\nBascongada<\/i>n. <\/i><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Arreseren
\numiltasuna oso nabaria zen, ez baitzuen onartu San Fernandoko Arte Nobleetako
\nakademiko urgazle izendatzea, eta ez baitzuen inoiz onartu beste inolako
\nsaririk eta kargu publikorik; bere ohiko zuzentasunarekin eusten zien purutasun
\nforalaren printzipioei, edozein motatako berrikuntza arriskutsuei aurka eginez.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Laburbilduz, Arrese Duque
\nunibertsitateko irakasle ona eta Gasteizko animatzaile kultural sutsua izan
\nzen; ez zuen inolako tratatu garrantzitsurik utzi, baina bai hitzaldiak
\n(ikasturte hasierakoak), hileta-gorazarreak eta Arabako pertsonaien biografia
\nlaburrak; besteak beste, Ramon Ortiz de Zaratek enkargatutako Prudencio Maria
\nVerastegui eta Miguel Ricardo de Alavarenak; Obdulio Perea Vizcainorena
\n(Gasteiz, 1836-1870) haren Poes\u00edas p\u00f3stumas<\/i>en 1872ko argitalpenaren
\naurretik idatzitakoa da. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Becerro de Bengoaren esanetan,
\nharen abertzaletasuna batik bat praktikoa izan zen, eta ez teorikoa. Arrese
\narabar ahaztezin bat izan zen, Gasteizko seme itzaltsu bat, berrogei urtez
\nGasteizen \u00abgure aurrerabideagatik, gure kulturagatik, probintziaren aurrerapenagatik
\neta jelostutako eta galdutako Foruengatik\u00bb lan egin zuen Ateneoa, Institutua
\neta Unibertsitate Literarioa abiapuntu hartuta, eta horrela, Arabako hiriburua
\nEspainia iparraldeko kulturaren erdigune bihurtu zuen belaunaldi bikainaren
\nondra izan zen. Daniel Ramon bere anaia Julianen foruzaletasunarekin lotzen du
\nBecerrok; Julian Descentralizaci\u00f3n universal \u00f3 Fuero bascongado, aplicado \u00e1
\ntodas las provincias <\/i>(1873) liburuaren egilea izan zen, eta \u00abDaniel Arresek
\nbeti sentitu izan zen harro anaiaren lanarekin, eta poztasun handia sortzen
\nzion.\u00bb <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Julian Arrese (1829-1876) foruzale aipagarriaren anaia izan zen, Descentralizaci\u00f3n universal \u00f3 el Fuero bascongado, aplicado \u00e1 todas las provincias liburuaren egilea. Becerro de Bengoaren hilberri hunkigarriak (\u00abDon Daniel Ram\u00f3n de Arrese: recuerdos de su vida\u00bb, Euskal-Erria, 1891ko irailak 15) jarraitzen du izaten Arreseren iturri biografiko nagusia. Gasteizen jaio zen 1831ko urtarrilaren 3an. Hasiera batean, gurasoek […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[333],"class_list":["post-3655","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 - Sevilla, 1891ko irailak 1). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 - Sevilla, 1891ko irailak 1). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Julian Arrese (1829-1876) foruzale aipagarriaren anaia izan zen, Descentralizaci\u00f3n universal \u00f3 el Fuero bascongado, aplicado \u00e1 todas las provincias liburuaren egilea. Becerro de Bengoaren hilberri hunkigarriak (\u00abDon Daniel Ram\u00f3n de Arrese: recuerdos de su vida\u00bb, Euskal-Erria, 1891ko irailak 15) jarraitzen du izaten Arreseren iturri biografiko nagusia. Gasteizen jaio zen 1831ko urtarrilaren 3an. Hasiera batean, gurasoek […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\\\/\",\"name\":\"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 - Sevilla, 1891ko irailak 1). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-14T09:30:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 – Sevilla, 1891ko irailak 1).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 - Sevilla, 1891ko irailak 1). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 - Sevilla, 1891ko irailak 1). - Iura Vasconiae","og_description":"Julian Arrese (1829-1876) foruzale aipagarriaren anaia izan zen, Descentralizaci\u00f3n universal \u00f3 el Fuero bascongado, aplicado \u00e1 todas las provincias liburuaren egilea. Becerro de Bengoaren hilberri hunkigarriak (\u00abDon Daniel Ram\u00f3n de Arrese: recuerdos de su vida\u00bb, Euskal-Erria, 1891ko irailak 15) jarraitzen du izaten Arreseren iturri biografiko nagusia. Gasteizen jaio zen 1831ko urtarrilaren 3an. Hasiera batean, gurasoek […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/","name":"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 - Sevilla, 1891ko irailak 1). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-14T09:30:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arrese-duque-daniel-ramon-642-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARRESE DUQUE, Daniel Ramon (Gasteiz, 1831ko urtarrilak 3 – Sevilla, 1891ko irailak 1)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3655\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}