{"id":3573,"date":"2023-02-14T09:46:14","date_gmt":"2023-02-14T08:46:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/"},"modified":"2023-02-14T09:46:14","modified_gmt":"2023-02-14T08:46:14","slug":"anabitarte-baldomero-601-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/","title":{"rendered":"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. – Donostia, d.g.)."},"content":{"rendered":"

1974an, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak
\nohorezko bazkide izendatu zuen hogeita hamar urtean Donostia hiriko udal
\nartxibozaina izandako pertsona, <\/span>XIX<\/span>. mendeko azken urteetatik <\/span>XX<\/span>.eko lehen
\nlaurdenera bitarte, hain zuzen. Izendapenaren bidez, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak
\nartxibozain arduratsu batek bere lanbideari eskainitako lana aitortu zuen. Izan
\nere, Donostiako udal artxiboaren arduraduna izan zen aldetik, udalerriko
\nartxibo administratiboa sistematizatzeaz gain, bertako agiri historikoak ere
\nzaindu zituen. Hiriaren historia udal agirien bidez berreskuratzeko interes
\nhura bat dator <\/span>XVIII<\/span>. mendearen bukaerako urteetan Joaquin Antonio de
\nCamino Orellak egindako lanarekin. Lan horren ondorioa baita Caminok ondutako
\nargitalpen hau: Historia civil- diplom\u00e1tico- eclesi\u00e1stica, anciana y
\nmoderna, de San Sebasti\u00e1n con varias noticias particulares pertenecientes a la
\nProvincia de Guip\u00fazcoa. <\/i><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Anabitartek Donostiako
\ndokumentazio historikoa, ahal zen neurrian, berreskuratzea izan zuen helburu,
\nhura arras galdu baitzen tropa ingelesek eta portugesek hiria 1813an setiatu,
\neraso eta suntsitu zutenean, Gerra Napoleonikoetan. Anabitartek, beraz, zorigaiztoko
\n1813 suntsiketa hartatik iraun zuen udal artxiboko dokumentuen lekukotasun
\nbakarra aztertzeari heldu zion. Horrez gain, Donostiako udaleko artxibo
\nadministratiboa antolatu eta kudeatu zuen, Serapio Muxikaren ildoari jarraikiz.
\nSerapio, izan ere, \u00abGipuzkoako Udal Artxiboetako ikuskaria\u00bb zen eta Donostiako
\nartxibo-funtsen aurkibide bat argitaratu zuen 1898an. Udalak Anabitarteren
\nartxibo-lan izugarri hura aitortu eta, 1916an, \u00abHiriaren Mendeurrenaren Urrezko
\nDomina\u00bb eman zion. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Anabitartek jardun zuen
\ngaraian, interes handia sortu zen hiriko dokumentazio historikoa berreskuratu
\neta antolatzeko. Haren lana, beraz, testuinguru horretan kokatu beharra dago.
\nUne hartan, izan ere, Pablo de Gorosabelen lanaren ondorioz, udaleko artxibo-funtsak
\nhistoria-lanetarako funtsezko oinarritzat jotzen hasi ziren. Bada, horrek,
\nGipuzkoari dagokionez, udal dokumentazioa babesteko kezka handia eragin zuen,
\nbetiere Probintziaren historia osatze aldera. Ikuspegi horretan oinarriturik
\njardun zuten hala Serapio Muxikak nola Fausto Arotzenak. Anabitarte, hortaz,
\ntestuinguru hartan lotu zitzaion lanari, baina bere hiriko artxiboa eta
\nhistoria berreskuratu nahiak bultzaturik, noiz eta eraldaketa handiko urteetan.
\nDonostian, izan ere, aldaketa handiak gertatzen ari ziren bai hiri-egituran,
\nbai demografian, 1813ko suntsiketaren ondotik suspertu izanaren ondorioz. Hura,
\negiazki, hiri berria baitzen. Eta hiria berritu eta eraldatzeko bide hartan,
\nhiriaren historia kontuan hartu eta urte haietako kudeaketaren lekukotasuna jaso
\nbeharra zegoen. Bada, Baldomero Anabitarte arretaz aritu zen zeregin hartan,
\nhiriaren iragana eta oraina babesteko eta, era berean, Donostiaren hazkuntza
\neta hedapenaren neurriko artxibo bat antolatzeko. Udal agintaritzaren ardura
\ngoraipatzen zituzten ekitaldiz eta bitxikeriaz osaturiko kontakizuna ondu nahi
\nizan zuen, hura \u00abfamilia\u00bb donostiarraren oparotasun materialaren eta moralaren
\nberme-emailea baitzen. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Horrela, 1895ean, hiriko Udalak
\nAnabitarteren liburua argitaratu zuen, hots, Colecci\u00f3n de documentos
\nhist\u00f3ricos del Archivo Municipal de la M.N. y M. L. ciudad de San Sebasti\u00e1n<\/i>,
\nhiriaren historiak 1200etik 1813ra bitarte barnebiltzen zituen artxibo-funtsak
\njasotzeko. Udalak, gero, udalerriaren eta haren kudeaketaren historia lantzeko
\nenkargua eman zion bere artxibozainari. Badirudi bi arrazoik bultzaturik sortu
\nzela arestian aipatutako interes hori hiriko bizitzaren gaineko lekukotasun
\nenpirikoa uzteko eta haren kudeaketa eraginkortasunez artxibatzeko: batetik,
\n1813ko gertakarien ondorioz hiriko dokumentazio historikoak zuen egoerak
\ntxarrak bultzaturik eta, bestetik, ordura arte agertutako arreta txikiak
\neraginik, udal jarduerak eragiten zituen agiriak babestu eta kudeatze aldera.
\nUdal bizitza jasotzeko ahaleginak, zehazki, Donostiako udaleko pertsonaia
\nitzaltsuen nahiari erantzun zion, sustrai parternalistetan oinarritutako ordena
\neta autoritatea ekarri nahi izan baitzituzten udalerriko bizitza politikora,
\nbizilagunen ohituren berrikuntza eta oparotasuna ziurtatze aldera. Eta
\nhorretarako, iraganari buruzko kontakizun bat ondu beharra zegoen
\nkudeaketa-eredu hori babesteko eta, hein batean, baita gizarte eta gizalege
\neredu bat babesteko ere.<\/span><\/p>\n

Udalaren enkarguak bi libururen
\nargitalpena eragin zuen 1901ean eta 1903an; lehenbizikoa 1894tik 1900era
\nardazturik (1974an berrargitaratua) eta, bigarrena, berriz, 1813tik 1894ra.
\nAnabitartek, halaber, 1901etik 1925era bitarte erregistraturiko udal kudeaketaren
\nhistoria landu zuen. Lan hori argitaratu gabe egon zen, harik eta \u00abDoctor
\nCamino\u00bb taldeak 1971n plazaratu zuen arte. Lan horiek guztiak, egun, funtsezko
\ntestigantzan dira Donostia nola aldatu zen ikusteko eta hirigintzaren nahiz
\ngizartearen aldetik nola egituratu zen jakiteko, bai eta historia hura nola
\njaso zen ikusteko ere. Testigantza ere badira udal artxiboa nola osatu eta
\nkudeatu zen jakiteko, udalerritarren politika administratze aldera ez ezik,
\nhiriaren historia etorkizunerako ere dokumentatze aldera. Azken buruan,
\niraganean egiterik izan ez zen hura zuzentzeko modu bat izan zen, eta
\nkudeaketa- eta gizarte-eredu bat etorkizunera begira uzteko. Horren guztiaren
\nlekukotasun fidel eta zehatza jaso zuen, beraz, Baldomero Anabitartek.\u00a0<\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1974an, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak ohorezko bazkide izendatu zuen hogeita hamar urtean Donostia hiriko udal artxibozaina izandako pertsona, XIX. mendeko azken urteetatik XX.eko lehen laurdenera bitarte, hain zuzen. Izendapenaren bidez, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak artxibozain arduratsu batek bere lanbideari eskainitako lana aitortu zuen. Izan ere, Donostiako udal artxiboaren arduraduna izan zen aldetik, udalerriko artxibo administratiboa sistematizatzeaz gain, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[331],"class_list":["post-3573","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. - Donostia, d.g.). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. - Donostia, d.g.). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1974an, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak ohorezko bazkide izendatu zuen hogeita hamar urtean Donostia hiriko udal artxibozaina izandako pertsona, XIX. mendeko azken urteetatik XX.eko lehen laurdenera bitarte, hain zuzen. Izendapenaren bidez, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak artxibozain arduratsu batek bere lanbideari eskainitako lana aitortu zuen. Izan ere, Donostiako udal artxiboaren arduraduna izan zen aldetik, udalerriko artxibo administratiboa sistematizatzeaz gain, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/anabitarte-baldomero-601-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/anabitarte-baldomero-601-eu\\\/\",\"name\":\"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. - Donostia, d.g.). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-14T08:46:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/anabitarte-baldomero-601-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/anabitarte-baldomero-601-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/anabitarte-baldomero-601-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. – Donostia, d.g.).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. - Donostia, d.g.). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. - Donostia, d.g.). - Iura Vasconiae","og_description":"1974an, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak ohorezko bazkide izendatu zuen hogeita hamar urtean Donostia hiriko udal artxibozaina izandako pertsona, XIX. mendeko azken urteetatik XX.eko lehen laurdenera bitarte, hain zuzen. Izendapenaren bidez, \u00abDoctor Camino\u00bb taldeak artxibozain arduratsu batek bere lanbideari eskainitako lana aitortu zuen. Izan ere, Donostiako udal artxiboaren arduraduna izan zen aldetik, udalerriko artxibo administratiboa sistematizatzeaz gain, […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/","name":"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. - Donostia, d.g.). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-14T08:46:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/anabitarte-baldomero-601-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ANABITARTE, Baldomero (Donostia, d.g. – Donostia, d.g.)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3573\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}