{"id":3499,"date":"2023-02-13T20:00:02","date_gmt":"2023-02-13T19:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/"},"modified":"2023-02-13T20:00:02","modified_gmt":"2023-02-13T19:00:02","slug":"escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/","title":{"rendered":"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 – Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6)."},"content":{"rendered":"

Tomas Escarzaga Murga eta Geronima Solaun
\nArechederosaren semea zen, eta bataioan Eduardo Leopoldo izena jaso zuen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Hamalau urte zituenean, Eduardo Gasteizko
\nApaizgaitegian sartu zen, eta bertan Filosofia eta Teologia ikasi zituen.
\n1908an Gordexolara itzuli zen latinitate ikastetxeko irakasle aritzeko. 1912an
\nJose Cadena y Eleta monsinoreak Gordexolako haurren Apaizgaitegia inauguratu
\nzuen, eta Escarzaga zuzendari izendatu zuten. Gero, irakasle eta errektore
\naritu zen Gasteizko Kontzilio-Apaizgaitegian eta Deustuko San Pedro parrokiako
\napaiz ekonomo ere izan zen. Horrekin batera, Bizkaiko Nekazaritza Federazioaren
\naholkulari izan zen, eta bertan El Caser\u00edo Vizca\u00edno aldizkaria sortu zuen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1935ean, Gasteizko Elizbarrutiko Apaizgaitegiko ikasle
\neta irakasleek omenaldia egin zioten apaiz ordenatu zenetik 25 urte bete
\nzirenean. Ikerketa historikoak, filologikoak eta abar biltzen zituen liburuki
\nbat argitaratu zuten eta besteak beste, honakoek parte hartu zuten: Juan
\nThalamas Labandibar, Andres Eliseo de Ma\u00f1aricua, Manuel Lekuona, Ignacio de
\nO\u00f1atibia eta Jose Miguel de Barandiaran.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Guda zibila hasi zenean, Gasteizko apezpiku zen Mateo
\nMugicak aginduta, Ipar Euskal Herrian erbesteraturik zeuden apaizgaien ardura
\nhartu zuen, horretarako Baionako Apaizgaitegira mugituta. 1938ko maiatzean,
\nbeste bi apaiz abertzalerekin batera, Alberto Onaindia eta Jose Miguel de
\nBarandiaran, XXXIV. Budapesteko Biltzar Eukaristikoan parte hartu zuen, \u00abeuskal
\nauzia\u00bb zelakoaz Euzko Jaurlaritzak zuen ikuspegia bertara eramateko asmoz, hura
\nFrancoren Gobernuak aldarrikatutakoaren aurrean jartzeko.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1940ko maiatzean, naziek Frantzia eta Belgika inbaditu
\neta menderatu ondoan, beste hainbat euskal erbesteratuk bezala, Escarzagak
\nAmerikara jo zuen, Bizkaira itzultzekotan frankisten zigorraren beldur zelako.
\nLehendabizi Martinikara joan zen eta ondoren Matanzasera (Kuba), Alejandro
\nanaiaren etxera, bertan bizi baitzen. 1941ean Habanara aldatu zen, eta hainbat
\nkargu izan zituen bertan: San Francisco de Salesen Neska Ikasleen ikastetxeko
\nkapilau, San Carlos eta San Anbrosioren Apaizgaitegiko errektoreorde eta Artzai
\nOnaren Artxidiozesi-Apaizgaitegiko errektore. 1940ko hamarkadaren erdi aldera
\nGordexolara itzuli eta bertan hil zen. \u00abEscarzaga-Solaun\u00bb sendiaren hilobian
\nehortzi zuten.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere historia ikerketa lan guztietan argi atzeman
\ndaiteke autoreak egin zuen dokumentazio lan sakona, artxibo funts ugari
\nkontsultatu ohi zituen eta. Artziniegari buruz egin zuen lanaren izenburuan
\ndioenaren arabera, \u00abdokumentu argitaragabeekin\u00bb osatua da. Avellanedari
\nburuzkoan, erabilitako dokumentazioaren zati handi bat eman zuen,
\ntranskribaturik, eranskin modura. Euskal Herriari zion maitasuna ere nabarmena
\nda, nahiz eta batzuetan gehiegikeria eta zehaztasunik eza eragin zion bere
\nlanetan. Dakigula, bera da \u00abGordexola\u00bb formaren sortzailea, Gordejuela
\nterminoari halako euskal zentzu bat emateko. Horretarako, toponimoa banatu
\nbehar izan zuen \u00abG-ordo-juela\u00bb forma sortuz eta hortik ondorioztatu zuen
\n\u00abordo\u00bbk euskal jatorria zuela eta \u00abjuela\u00bb \u00abetxola\u00bbtik eratorria zela. Nolanahi
\nere den, \u00abGordexola\u00bb nagusi da egun, lehen aldiz Sabino Aranaren lan batean
\nagertu bazen ere.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomas Escarzaga Murga eta Geronima Solaun Arechederosaren semea zen, eta bataioan Eduardo Leopoldo izena jaso zuen. Hamalau urte zituenean, Eduardo Gasteizko Apaizgaitegian sartu zen, eta bertan Filosofia eta Teologia ikasi zituen. 1908an Gordexolara itzuli zen latinitate ikastetxeko irakasle aritzeko. 1912an Jose Cadena y Eleta monsinoreak Gordexolako haurren Apaizgaitegia inauguratu zuen, eta Escarzaga zuzendari izendatu zuten. […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[329],"class_list":["post-3499","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 - Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 - Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tomas Escarzaga Murga eta Geronima Solaun Arechederosaren semea zen, eta bataioan Eduardo Leopoldo izena jaso zuen. Hamalau urte zituenean, Eduardo Gasteizko Apaizgaitegian sartu zen, eta bertan Filosofia eta Teologia ikasi zituen. 1908an Gordexolara itzuli zen latinitate ikastetxeko irakasle aritzeko. 1912an Jose Cadena y Eleta monsinoreak Gordexolako haurren Apaizgaitegia inauguratu zuen, eta Escarzaga zuzendari izendatu zuten. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\\\/\",\"name\":\"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 - Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-13T19:00:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 – Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 - Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 - Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6). - Iura Vasconiae","og_description":"Tomas Escarzaga Murga eta Geronima Solaun Arechederosaren semea zen, eta bataioan Eduardo Leopoldo izena jaso zuen. Hamalau urte zituenean, Eduardo Gasteizko Apaizgaitegian sartu zen, eta bertan Filosofia eta Teologia ikasi zituen. 1908an Gordexolara itzuli zen latinitate ikastetxeko irakasle aritzeko. 1912an Jose Cadena y Eleta monsinoreak Gordexolako haurren Apaizgaitegia inauguratu zuen, eta Escarzaga zuzendari izendatu zuten. […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/","name":"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 - Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-13T19:00:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/escarzaga-solaun-eskartzaga-solaun-eduardo-564-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ESCARZAGA SOLAUN [ESKARTZAGA SOLAUN], Eduardo (Gordexola, Bizkaia, 1884ko azaroak 13 – Gordexola, Bizkaia, 1954ko urtarrilak 6)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3499\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}