{"id":3497,"date":"2023-02-13T19:59:13","date_gmt":"2023-02-13T18:59:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/"},"modified":"2023-02-13T19:59:13","modified_gmt":"2023-02-13T18:59:13","slug":"elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/","title":{"rendered":"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 &#8211; Madril, 1949ko urtarrilak 5)."},"content":{"rendered":"<p><span>Robustiano Elorrieta medikuaren eta Eloisa Artazaren<br \/>\nsemea. 1917an Rosario de Lacy Palaciorekin ezkondu zen, Espainiako lehen<br \/>\nemakume ginekologoa eta maistren Eskola Normalean Fisiologia eta Higiene<br \/>\nirakaslea. Bikoteak zazpi seme-alaba izan zituen, tartean Jose Maria Elorrieta<br \/>\nzinema zuzendaria.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>O\u00f1atin Filosofia eta Letrak ikasi zituen, eta<br \/>\nUnibertsitate Zentralean Zuzenbidea. 1904. urtean bigarrenean doktoregoa<br \/>\neskuratu zuen udal antolamenduari buruzko tesi batekin. Giner de los Riosen<br \/>\nikasle izan zen eta Instituci\u00f3n Libre de Ense\u00f1anza-ko kide. Era berean, Gizarte<br \/>\nErreforma Institutuko alor teknikoan aritu zen, laguntzaile lanpostua aterata. <\/span><span>1907an,<br \/>\nJose Ortega y Gasset eta beste batzuek Espainian Fabian Society bat sortzeko<br \/>\nzuten proiektuarekin bat egin zuen. <\/span><span>1909an<br \/>\nMadrilgo Ateneoko kide zen. Oso lotura estua izan zuen erakunde horrekin eta<br \/>\nhainbat ikastaro eman zituen bertan. Hainbat laguntza ekonomiko jaso zituen<br \/>\nParisen eta Londresen bere ikasketan sakondu eta gizarte legedia eta langileen<br \/>\nbabeserako politikak aurrez aurre ezagutzeko.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Erresuma Batuan igarotako denboran, bereziki<br \/>\ninteresgarria egin zitzaion liberalismo berriaren adierazgarririk nagusietakoa<br \/>\nzen Leonard Trelawny Hobhousek gizarte arloan zuen ikuspegia. Bertatik hainbat<br \/>\nkronika idatzi zituen La Correspondencia de Espa\u00f1arentzat eta Ramiro de<br \/>\nMaezturekin harremanetan egon zen, nahiz eta horrek \u00abInstituci\u00f3n Libre de<br \/>\nEnse\u00f1anza-ren oinarrizko ziurgabetasuna\u00bb izatea leporatu zion. Espainiara<br \/>\nitzuli zenean, oposizio bidez lortu zuen 1912an Salamancako Unibertsitateko<br \/>\nZuzenbide politikoaren katedra eta, Unamunoren esanetara zeuden hainbat<br \/>\nirakaslerekin batera, landa eremuko herritarrak mobilizatzeko mitinak edo<br \/>\n\u00abpredikazioak\u00bb eskaintzen aritu zen Probintzia guztian barrena. Ekimenaren<br \/>\ntresna nagusia Salamancako Ateneoa zen, eta Elorrieta zen bertako idazkaria.<br \/>\nLehen Mundu Gerrak iraun bitartean, aliatuen jarraitzaileekin bat egin zuen,<br \/>\nIngalaterrarekiko zuen miresmenaren eta Alemaniako Reich-aren politikekiko<br \/>\ngaitzespenaren eraginez. 1920an, trukean jaso zuen Murtziako Unibertsitatearen<br \/>\nZuzenbide politikoaren katedra. Egia ere bada 1923an eszedentzia eman behar<br \/>\nizan ziotela ezinbestean, hezkuntzako ikuskari nagusi izendatu zutelako.<br \/>\nOndoren, hainbat zeregin burokratikotan aritu zen, betiere, Lan Ministerioaren<br \/>\nbaitan.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Gerora, bere burua liberal monarkikotzat hartu zuen,<br \/>\neta 1916an Toledoko Illescas distrituko Alderdi Liberaleko diputatu izateko<br \/>\nhautatu zuten. 1923an Leongo Adiskideen Elkarte Ekonomikoaren izenean senatari<br \/>\nizan zen, nahiz eta bere harreman eta jakinmin intelektualek Melequiades<br \/>\nAlvarezen erreformismotik gertu kokatzera eraman. 1923ko kolpe militarraren<br \/>\nondoren bere karguak utzi zituen arren, aurrerago Erakunde korporatibo<br \/>\nprimorriveristaren alde agertu zen eta Kontsultarako Asanblea Nazionaleko kide<br \/>\nizan zen, Nazioen Ligaren Aldeko Elkarteko ordezkari bezala. Europako hainbat<br \/>\nhiritan horrekin lotuta eman ziren hitzaldietako batzuetan parte hartu zuen<br \/>\nEspainiako ordezkari bezala. Errepublika ezartzearekin (guda zibilaren garaia<br \/>\nbarne), Lan Ministerioarekin elkarlanean jarraitu zuen, dagoeneko bertako<br \/>\nfuntzionarioa baitzen, eta hainbat batzorde parekidetako presidente izan zen.<br \/>\nEz dirudi elkarlan horrek berarengan eragin negatiborik izan zuenik, guda<br \/>\nbukatuta, 1939ko apirilean, zigorrik gabe birgaitua izan baitzen. Orduko hartan<br \/>\nesan zuenez, Madrilen egon arren, izpiritua Movimiento-arekin zuen eta \u00abGobernu<br \/>\nmarxistari\u00bb ez omen zion inolako atxikimendurik erakutsi. Gainera, \u00abkatoliko<br \/>\napostoliko erromatar praktikatzailea\u00bb zela esan zuen. Gauzak horrela, katedratikoen<br \/>\nzerrendan sartu zuten berriro, bere espezialitateari zegokion katedra<br \/>\nValentziako Unibertsitatean hartu, eta handik, lekualdatze lehiaketaren<br \/>\nbitartez, Zaragozara mugitu zen. Hainbat lizentzia lortu zituen eta 1943an<br \/>\nborondatezko eszedentzia hartu zuen osasun arazoak zirela eta. Gainera, kargu<br \/>\ngarrantzitsuak bete zituen Instituto Nacional de Previsi\u00f3n delakoan eta<br \/>\nirakasle aritu zen Madrilgo Gizarte Eskolan.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Eusko Ikaskuntzako kide izan zen, eta 1920an Bilbon<br \/>\nemandako hitzaldi bat ere argitaratu zioten. Bertan, euskal foru erregimenaren<br \/>\nonurak aipatzen zituen, norbanakoaren izaera indibiduala laudatzen zuelako,<br \/>\ngizakien arteko elkartasunarekin uztarturik. Horrekin batera, Hermes<br \/>\naldizkariko kolaboratzaile izan zen.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Bere interes intelektualak konstituzionalismoaren eta<br \/>\nideia politikoen historiaren, nazioarteko harremanen eta politika sozialaren<br \/>\nauziari zegokion erreformismoaren artean banatu zituen. Liberalismo<br \/>\nesku-hartzaile baten aldekoa zen, eta horrek azalduko luke diktaduraren<br \/>\nkorporatibismoari eta Errepublikak ezarritako lan harremanen marko berriari<br \/>\neskainitako laguntza.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Robustiano Elorrieta medikuaren eta Eloisa Artazaren semea. 1917an Rosario de Lacy Palaciorekin ezkondu zen, Espainiako lehen emakume ginekologoa eta maistren Eskola Normalean Fisiologia eta Higiene irakaslea. Bikoteak zazpi seme-alaba izan zituen, tartean Jose Maria Elorrieta zinema zuzendaria. O\u00f1atin Filosofia eta Letrak ikasi zituen, eta Unibertsitate Zentralean Zuzenbidea. 1904. urtean bigarrenean doktoregoa eskuratu zuen udal antolamenduari [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[329],"class_list":["post-3497","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 - Madril, 1949ko urtarrilak 5). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 - Madril, 1949ko urtarrilak 5). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Robustiano Elorrieta medikuaren eta Eloisa Artazaren semea. 1917an Rosario de Lacy Palaciorekin ezkondu zen, Espainiako lehen emakume ginekologoa eta maistren Eskola Normalean Fisiologia eta Higiene irakaslea. Bikoteak zazpi seme-alaba izan zituen, tartean Jose Maria Elorrieta zinema zuzendaria. O\u00f1atin Filosofia eta Letrak ikasi zituen, eta Unibertsitate Zentralean Zuzenbidea. 1904. urtean bigarrenean doktoregoa eskuratu zuen udal antolamenduari [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\\\/\",\"name\":\"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 - Madril, 1949ko urtarrilak 5). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-13T18:59:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 &#8211; Madril, 1949ko urtarrilak 5).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 - Madril, 1949ko urtarrilak 5). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 - Madril, 1949ko urtarrilak 5). - Iura Vasconiae","og_description":"Robustiano Elorrieta medikuaren eta Eloisa Artazaren semea. 1917an Rosario de Lacy Palaciorekin ezkondu zen, Espainiako lehen emakume ginekologoa eta maistren Eskola Normalean Fisiologia eta Higiene irakaslea. Bikoteak zazpi seme-alaba izan zituen, tartean Jose Maria Elorrieta zinema zuzendaria. O\u00f1atin Filosofia eta Letrak ikasi zituen, eta Unibertsitate Zentralean Zuzenbidea. 1904. urtean bigarrenean doktoregoa eskuratu zuen udal antolamenduari [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/","name":"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 - Madril, 1949ko urtarrilak 5). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-13T18:59:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/elorrieta-artaza-elorrieta-artatza-tomas-juan-563-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ELORRIETA ARTAZA [ELORRIETA ARTATZA], Tomas Juan (Bermeo, Bizkaia, 1883ko ekainak 23 &#8211; Madril, 1949ko urtarrilak 5)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3497\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}