{"id":3477,"date":"2023-02-13T19:50:14","date_gmt":"2023-02-13T18:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/"},"modified":"2023-02-13T19:50:14","modified_gmt":"2023-02-13T18:50:14","slug":"azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/","title":{"rendered":"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. – ?, d.g.)."},"content":{"rendered":"

Kazetaria
\neta polemista, bereziki 1880 eta 1890 hamarkadetan egon zen aktibo, indargabe
\ngeratu berri ziren foru erregimen eta erakundeak aldarrikatzen zituzten giro
\nforuzalean. El Noticiero Bilba\u00edno egunkariko erredaktore izan zen eta baita
\nUni\u00f3n Vasco-Navarrakoa ere, 1880 eta 1890 urteen artean argitaratu zen Fidel
\nSagarminaga foruzaleak sortutako egunkaria. 1895ean El Centinela Foral
\naldizkaria sortu zuen, \u00abgertu nazioaren ministerioetatik, talde legegileetatik
\neta Espainiako agintaritzatik, Euskal Herri zabalaren interesak defendatzeko,
\nahalik eta indar handienarekin eta edozein alderdi politikoren eraginik gabe\u00bb.
\nBere luma biziki garratza izan zitekeen, eta horrek epaitegietara eraman zuen
\nbehin baino gehiagotan; baina baita oso lausengaria ere, Pedro Mugicaren honako
\nhitzak lekuko: \u00abadjektibo laudagarriak ekarri zituen botxoko prentsara:
\n\u201cazkarra\u2026 duina\u201d, etab., menderatu gabekoan biztanle oro apainduz\u00bb. Bere
\nekarpen historiografiko nagusia Juan Ramon Iturriza y Zabalaren Historia
\nGeneral de Vizcaya lana editatu eta osatzea izan zen. Foruzaletasun
\nbizkaitarrarentzat muturrekoa zen egoera batean argitaratu zuen, ordura arte
\neskuizkribuan gordetako historialari bizkaitarraren lana ezagutzera emateko
\nasmoz. Egia ere bada Bartzelonako argitaletxe batek urte bat lehenago haren
\nbertsio bat argitaratu zuela. Azkarragak publiko zabalarentzat eskuragarria
\nizanen zen lana argitaratu nahi zuen, bai prezio aldetik, eta baita edukiari
\nzegokionez ere. Hala, autoreak berak onartu zuen \u00abatsekabe handia hartuko dute
\norrialde hauetan hausnarketa sakon eta akademikoak aurkitzea espero duten
\nhoriek\u00bb. Hartzaile zehatz bati zuzendua zen: Bizkaiko Probintzia Diputazioa.
\nEta hari eskatzen zion lan horretan jasotakoa gorde zezala. Laburbilduz, bere
\nnahia \u00abliburuki bakar eta merke batean bildu eta trinkotzea gure arbasoen lege
\neta ohitura zahar nagusiak eta Bizkaiko historia goren eta ospetsuena, sortu
\nzenetik gure egunetara arte\u00bb.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Iturrizaren
\nlanaren edizioak bi zati dauzka. Lehena (27-908. or.) berriztarrak 1787an
\nidatzitako lanaren bertsioa da, hiru liburuki zituena. Lehendabizikoak Bizkaiko
\nHistoria eta Zuzenbideari buruzko berriak jasotzen ditu, bigarrenak 87
\nelizateren eta 22 herriren deskribapena egiten du eta hirugarrenak herribildu
\neta hiriena. Azkarragak azken bi liburuki horiek eguneratu zituen, 1787tik
\n1885era arte gertatutako aldaketak gaineratuz. Gainera, jatorrizko lanak
\neranskin edo gehigarri bat zuen, testu historikoekin. Bigarren zatia
\nAzkarragaren eguneratzea izan zen (909-1059. or.): Iturrizak bere lana bukatuz
\ngeroztik iragandako ehun urteetan Bizkaian gertatutakoa kontatzen zuen ibilbide
\norokor bat eskaini zuen, izandako eraldaketak eta lurraldearen galerak jasoz.
\nHura idazteko, kazetaritza arloan zerabilen hizkuntza bera erabili zuen, eta
\nAndres E. de Ma\u00f1aricuak esan zuenez, \u00abzenbait orrialde aldarrikapen patriotiko
\nhutsak dira\u00bb. Arreta deitzen du Pedro de Mugicak Miguel de Unamunorekin izan
\nzuen gutun trukean egin zion aipamenak, Azkarraga \u00abbeste batzuek idatzitako lan
\nospetsu baten autorea\u00bb zela esan baitzuen, ziurrenik, Historia de Vizcayari
\negindako erreferentzia estali batean.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kazetaria eta polemista, bereziki 1880 eta 1890 hamarkadetan egon zen aktibo, indargabe geratu berri ziren foru erregimen eta erakundeak aldarrikatzen zituzten giro foruzalean. El Noticiero Bilba\u00edno egunkariko erredaktore izan zen eta baita Uni\u00f3n Vasco-Navarrakoa ere, 1880 eta 1890 urteen artean argitaratu zen Fidel Sagarminaga foruzaleak sortutako egunkaria. 1895ean El Centinela Foral aldizkaria sortu zuen, \u00abgertu […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[329],"class_list":["post-3477","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nAZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. - ?, d.g.). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. - ?, d.g.). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kazetaria eta polemista, bereziki 1880 eta 1890 hamarkadetan egon zen aktibo, indargabe geratu berri ziren foru erregimen eta erakundeak aldarrikatzen zituzten giro foruzalean. El Noticiero Bilba\u00edno egunkariko erredaktore izan zen eta baita Uni\u00f3n Vasco-Navarrakoa ere, 1880 eta 1890 urteen artean argitaratu zen Fidel Sagarminaga foruzaleak sortutako egunkaria. 1895ean El Centinela Foral aldizkaria sortu zuen, \u00abgertu […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\\\/\",\"name\":\"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. - ?, d.g.). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-13T18:50:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. – ?, d.g.).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. - ?, d.g.). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. - ?, d.g.). - Iura Vasconiae","og_description":"Kazetaria eta polemista, bereziki 1880 eta 1890 hamarkadetan egon zen aktibo, indargabe geratu berri ziren foru erregimen eta erakundeak aldarrikatzen zituzten giro foruzalean. El Noticiero Bilba\u00edno egunkariko erredaktore izan zen eta baita Uni\u00f3n Vasco-Navarrakoa ere, 1880 eta 1890 urteen artean argitaratu zen Fidel Sagarminaga foruzaleak sortutako egunkaria. 1895ean El Centinela Foral aldizkaria sortu zuen, \u00abgertu […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/","name":"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. - ?, d.g.). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-13T18:50:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/azcarraga-regil-azkarraga-errexil-manuel-553-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AZCARRAGA REGIL [AZKARRAGA ERREXIL], Manuel (?, d.g. – ?, d.g.)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3477\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}