Ozcarizen irudia ezezaguna da, ez baitago haren daturik
\ninongo bibliografia edo entziklopedian. Hala ere, gure bilaketek hainbat
\nemaitza eman dituzte.<\/p>\n
1843ko iraileko diputaturako hauteskundeetan 234 boto lortu
\nzituen, orduan Luis I\u00f1arra izan zen bozkatuena (3.477 boto) eta Nazario
\nCarriquiri bigarrena (3.276 boto) (1843ko irailaren 29ko PAO). 1843ko
\nirailaren 11n Revista de Espa\u00f1a y del Extranjero (Madril, 1843, 5. liburukia,
\n390-396 orr.) aldizkarian Jose de Grijalva poetak bere laguna izateagatik
\nepistola bat eskaini zion Francisco Javier de Ozcariz y Arce jauna bazen,
\nondoriozta dezakegu, testuaren edukiengatik, Madrilen bizi izan zela, Karlistadan
\nborrokatu zela (seguru asko, erregegaiaren alderdian), eta garai hartan bere
\nsorterrian, Iru\u00f1ean, bizi zela. Bestalde, Francisco Javier Ozcariz bat 1852an
\nargitaratutako Historia de las milicias provincialesen egile gisa ageri da
\n(Bolet\u00edn Oficial del Ministerio de Fomento, Madril, 1855, 17. liburukia, 55.
\norr.), eta Infanteriako Armadaren Ikuskaritzako Batzorde Iraunkorreko kide
\ngisa, brigadier karguarekin (Gu\u00eda de forasteros en Madrid para el a\u00f1o de 1865,
\nMadril: Inprimategi Nazionala, 1864).<\/p>\n
Esparteroren erregeordetzaren amaieraren ondoren, Ozcarizek
\nartikulu bat argitaratu zuen Iru\u00f1eko La Opini\u00f3n Nacional egunkarian, 1843ko
\nudan: \u00abBadago Nafarroan alderdi foruzalea?\u00bb.<\/i> Artikuluak Pablo
\nIlarreguik eta Jos\u00e9 Yanguas y Mirandak ere parte hartu zuten eztabaida sortu
\nzuen 1843an. Eztabaida urte hartan bertan Ozcarizek berak argitaratutako
\nliburuxka batean jaso zen, Intereses de Navarra. Vindicaci\u00f3n de los Fueros
\nvasco-navarros<\/i>. Ecsamen de los mismos como sistema pol\u00edtico, civil,
\nadministrativo y econ\u00f3mico: cuesti\u00f3n legal<\/i> (Iru\u00f1ea: Zen\u00f3n Garayoa erregeordeak,
\n1843). Liburuxkan, Oz- carizen artikulua eta Ilarreguik medio berean emandako erantzuna
\njaso ziren, eta lehenengoak bigarrenari eta baita Y. delako bati emandako
\nerantzu- nek osatzen zuten. Y. Yanguasek erabilitako izengoitia zen. Hau guztia
\nAlerta a los navarros<\/i>, izeneko opuskulu batean bildu zen (Iru\u00f1ea: Francisco
\nErasunen inprimategia, 1843). Opuskulu hau aurreko eztabaida zela-eta
\nargitaratu zen, eta 1841eko legea ekarri zuen negoziazioaren diseinuaz arduratu
\nzen Tu- terako autoreak La Opini\u00f3n Nacional egunkarian argitaratutako
\nartikuluen egileak salatu zituen, gerra zibil berri baten aldeko gogoa
\npizteagatik eta fran- tziar interesei zerbitzatzeagatik, eta, horrekin batera,
\n1839. urtea baino lehe- nagoko Nafarroako erakundeen izaera negatiboari buruzko
\naurreko argudioei berriro heldu eta emandako foru-aldakuntza defendatzen zuen.<\/p>\n
Bere liburuxkako 30. orrialdetik 32.era bitartean, Ozcarizek
\nLa Opini\u00f3n Nacional egunkarian argitaratutako artikulua errepikatu zuen hitzez
\nhitz, Sagasetaren tesien jarraipena egiten zuena. Honela zioen:<\/p>\n
\u00abAldaketarako mandatariei dagokienez, gure foruak
\ndeuseztatzea esango dugu hobeki, ez dakigu noraino onar zitekeen haien
\neginkizuna. Nork agindu zien? Nafarroako gorteak izan al ziren? Beste botererik
\nagin ziezaiekeen gorte horien eta Foru Erregimen guztiaren izateaz ari
\nzirenean? Eta gero, zer esan nahi dute politika handiko, komenigarritasun
\norokorreko, harmoniako eta batasun konstituzionaleko arrazoiak hitzek, eta
\nguri iruzur egiteko erabilitako beste hainbestek? Oso gutxi izan dira
\nengainatuak\u00bb. Ondoren, 37. orrialdetik \u00abgure artikulua\u00bb dela dioena.<\/p>\n
Horrez gain, liburuxkak Ozcarizek Sagasetarekiko zuen
\nbegikotasuna berresten du. 16. eta 25. orrialdeen artean, Sagasetaren
\nliburuxkaren paragrafo asko ageri dira, eta honi behin eta berriz egiten dio
\ngorazarre. Honela dio: \u00abBaina Foruen gaia landu zen idazki guztien artean,
\n1840an Iru\u00f1ean inprimatutako dokumentu bat nabarmentzen da, oso bitxia eta
\ngarrantzitsua, ematen dituen berrien aberastasunagatik; berezia da, Nafarroako
\nForuen estraktu interesgarri bat duelako, adierazgarria da, duen arrazoi eta
\negiagatik, logikoa da, barruan gordetzen dituen argudio erakargarrien
\nmultzoagatik, eta ikusi dugun bikainena da, bere autoreari dagokion
\nautoritateagatik, Nafarroako Erresumako hiru estatuetako aholkulari sindiko
\nAngel Sagaseta de Ilurdoz doktore jaunari\u00bb. Era berean, Ozcarizek behin eta
\nberriz onartu zituen sindiko ohiaren tesiak, 1841eko moldaketa ekarri zuen
\nnegoziazio-pro- zesuan jarraitutako prozeduraren zilegitasun ezari buruzkoak,
\nNafarroako legeriari zegokionez. Nahiz eta \u00abForuen aldaketan parte hartu duten
\nNafarroako mandatarien gaitasunik eza: botere ez-legitimoak zituzten, zentzugabeak ziren, eta ez ziren Gorteetan bildutako hiru estatuetatik eratorriak\u00bb
\naipatu, onartzen du \u00abaldaketa erabilgarria dela [Foruena] Konstituzioko gobernu-sistema bat perfekziona dezakeelako\u00bb, betiere \u00ablegezko egoera berre-
\nzartzen bada, manerak zaintzeko, izan ere, hauek hausteak, nazio-harrotasun
\nnoblea biziki iraintzen baita\u00bb. Ozcarizek ulertu egin zuen Nafarroako herriaren beharrak aldatu egin zirela eta ez zuen \u00abegonkor egon dadin\u00bb nahi, hala
\nere, ez ditu \u00abForuak gaur egungo egoerarekin eta garapenarekin bateraezintzat\u00bb, eta ez dio kontra egiten \u00abforuek eskaintzen dizkioten bitartekoen bidez
\nhaiei egokitzeari, baina haietatik atera gabe, haiek suntsitu gabe\u00bb. Bestalde,
\nbere ideiak 1837ko Espainiako Konstituzioarentzat subertsiboak eta mespre-
\ntxuzkoak izatearen salaketei kontra egin zien, argudiatuz \u00abez dagoela konsti-
\ntuzio onik edo txarrik, gobernatu behar duen herriarentzat baizik; konstituzio bera, aipatu dugun adibidean bezala, bikaina izan daiteke herri batentzat
\neta are hiri batentzat, eta zentzugabea litzateke beste herri edo hiri bati
\ninposatzea\u00bb.<\/p>\n
Bestalde, Yanguasen Alerta a los navarros liburuxkari
\ndagokionez, Ozcarizek, liburuxkaren hasieran adierazi zuen \u00abForuak sistema
\npolitiko gisa, admi- nistrazio-sistema gisa, sistema ekonomiko gisa, ez dira
\npasiorik gabe eta zentzuz eztabaidatzen\u00bb eta ez zela ezer esaten 1841eko
\nlegearen negoziazioaren zilegitasunaz. Lanaren amaieran, 45. orrialdetik 47.
\norrialdera, liburuxka ha- ren argudio-ardatzei eraso egiten die berriro,
\nNafarroako foru-erregimenaren izaera tiranikoa eta nobleziak bertan egiten zituen
\ngehiegikeriak ukatuz, baita<\/p>\n
\u00abEstatuaren lege bat errespetatzeko\u00bb premia larria ere.
\nAzken horri dagokionez, Ozcarizek honako hau dio: \u00abErrespetatu dugun ala ez
\nalde batera utzita, errespetu gutxiago merezi al zuen, aurkakoek ukatu arren,
\nNafarroako herria mende askoan zoriontsu egin zuen legeria oso batek?\u00bb.
\nAzkenik, Ozcarizek gerra zibila berpizteko nahia zuelako Yanguasen akusazioak
\ngezurtatu egin zituen, eta ziurtatu zuen ez zuela \u00ablotan dauden grinak\u00bb
\nasaldatzen, eta \u00abherrialdeko interes jeneralak baino ez zuela mugitzen\u00bb.<\/p>\n
Berak dioenez, esan daiteke Ozcarizen diskurtsoaren
\nproposamen nagusia honako hau zela: \u00abNafarroako erresumaren eta Euskadiko
\nprobintzien egungo egoera politikoa bortitza, anormala, anarkikoa eta
\nez-legitimoa da Penintsulako gobernu zentralarekin dituen harremanetan eta
\nkorrespondentzietan\u00bb.<\/p>\n
Laburbilduz, 1843an, Espartero erori eta moderatuak boterera
\niritsi zirenean, Ozcariz, Ilarregui eta Yanguasen arteko polemikak Nafarroak
\nEspainiako markoan zuen estatusaren auzia oraindik konpondu gabe zegoela
\nerakutsi zuen, Yanguasek, jakina denez, 1841eko konponbidearen inspiratzaileak, erabilitako tonu alarmistak erakutsi bezala.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ozcarizen irudia ezezaguna da, ez baitago haren daturik inongo bibliografia edo entziklopedian. Hala ere, gure bilaketek hainbat emaitza eman dituzte. 1843ko iraileko diputaturako hauteskundeetan 234 boto lortu zituen, orduan Luis I\u00f1arra izan zen bozkatuena (3.477 boto) eta Nazario Carriquiri bigarrena (3.276 boto) (1843ko irailaren 29ko PAO). 1843ko irailaren 11n Revista de Espa\u00f1a y del Extranjero […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[323],"class_list":["post-3441","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n