Ez dugu haren datu biografikoen berririk. Glorias navarras.
\nHistoria compendiosa\u2026<\/i> delakoan, Nafarroako geografiari eta historiari buruzko
\nlan bat egin zuen, Foru Diputazioak Nafarroako errege ohien gorpuzkinak Leireko
\nMonasteriora eramatearen harira. Saiatu zen \u00abNafarroako erregeen historiari
\nburuz, orain arte dugun seguruena eta zehatzena izan daitekeenaren laburpen
\ntxiki eta azkarra egiten, eta laburpen eta laburbilduma gisa, helburu dituen
\nobretan oinarritzen da\u00bb, \u00abklase apalaren, oro har gertaera historikoei kasurik egiten ez dietenen artean zabaltzeko asmoz, probetxu handia aterako baitio garrantzitsuenak ezagutzeari, tristea baita guztiontzat atzera begiratu eta
\nezer ez ikustea\u00bb. Aurreko lan historiografikoak \u00abTxostenak, bolumenak, ger-
\ntaerak pilatzea, kritika historikorik gabe, narrazio oparoak bai, baina
\ngehienetan desordenatuak eta beste batzuk sinesgaitzak, kronika mutilatuak,
\nurte-liburu astunak, kasuistika-liburuak eta lan horien guztien bilduma
\ngutxi-asko perfektuak; hori da Nafarroak hurrengo belaunaldiei zer izan den
\nerakusteko kontatzen duena\u00bb. Egileen artean Vianako printzea, Moret, Eugui,
\nSandoval, Martinez, Yanguas eta beste batzuk aipatu zituen. Helburua
\ndibulgaziozkoa eta didaktikoa izan zen, eskolako beste lan batzuen antzekoa, ez
\nhistorialari baten lana, baizik eta aurreko lanetan oinarritzen zen idazle
\nbatena, eta kon- dairak eta zehaztasunik gabeko egitate historikoak bildu
\nzituen, beste batzuei kritikatzen zien gauza bera eginez.<\/p>\n
Aipamen geografiko batekin hasi zen, izenaren etimologiari
\nburuzko azalpena, iparraldeko nafarrek emana edo Euskal Herriko kolono
\nberriei izen hori ematetik datorkeena. Pirinioetako erresumara arteko jatorriak
\neta datu ekonomikoak azaldu zituen, Traggiaren Diccionario
\ngeogr\u00e1fico-hist\u00f3ricoa-n (1802) eta 1846an argitaratutako P. Madozen Diccionario
\ngeogr\u00e1fico-estad\u00edstico-hist\u00f3rico de Espa\u00f1a y sus posesiones de Ultramar-en
\neta P. Moret-en Analetan oinarrituta. Berrogeita bat erregeren eta erreginen
\nbiografiak sartu zituen, eta berrogeita lau herri eta haranei buruzko oharrak
\ntartekatu zituen. Azkenik, neurriak, pisuak, txanponak eta horien
\nbaliokidetasunak aipatu zituen.<\/p>\n
Iru\u00f1earen inguruko edukiaren hedadura nabarmentzekoa da,
\ngeografiari eta historiari, morfologiari, kale eta plazei, eraikin nagusiei eta
\nera guztietako zerbitzuei dagokienez, honako hauek zehaztuz: eraikin
\npublikoak, pa- sealekuak eta espazio libreak, argiteria gasduna, iturriak,
\nelizak eta komentuak, osasun, laguntza eta irakaskuntza publikoko zein
\npribatuko zentroak eta, bereziki aipatzen du San Agustin kaleko Uharteren
\nikastetxea. Gotorlekua bere konfigurazio eta dimentsioetan deskribatu zuen.
\nMerkataritza-jarduera eta udal-ordenantzen araubidea zehaztu zituen.
\nMendearen hasieran 1.680 etxe zeuden eta 2.812 etxebizitza edo su eta 14.054 arima;
\nobraren datan (1866) 4.968 bizilagun ziren eta 21.147 biztanle. Azaldu zuen
\nhiria \u00ablora- tzen ari den estatu batean dagoela, ez bakarrik biztanleen
\nbeharrei eusteko, baizik eta haien interesak handitzeko; neurri handi batean,
\naberastasun publikoa handitzen laguntzen du eliza-, gobernu-, probintzia- eta
\nudal-agintarien sistema administratibo eta ekonomiko moralizatzaile onak, eta
\nadministratu langileen izaera onak eta lanerako aplikazioak\u00bb.<\/p>\n
Liburutegi Nazionalean, autorearen eskuizkribu bat dago,
\n\u00abMachacar en hierro fr\u00edo\u00bb <\/i>izenekoa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ez dugu haren datu biografikoen berririk. Glorias navarras. Historia compendiosa\u2026 delakoan, Nafarroako geografiari eta historiari buruzko lan bat egin zuen, Foru Diputazioak Nafarroako errege ohien gorpuzkinak Leireko Monasteriora eramatearen harira. Saiatu zen \u00abNafarroako erregeen historiari buruz, orain arte dugun seguruena eta zehatzena izan daitekeenaren laburpen txiki eta azkarra egiten, eta laburpen eta laburbilduma gisa, helburu […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[323],"class_list":["post-3431","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n