{"id":3417,"date":"2023-02-13T19:21:00","date_gmt":"2023-02-13T18:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/"},"modified":"2023-02-13T19:21:00","modified_gmt":"2023-02-13T18:21:00","slug":"madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/","title":{"rendered":"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 &#8211; Coru\u00f1a, d.g.)."},"content":{"rendered":"<p>Pascualen anaia zaharrena; bien bizitzak paraleloak izan<br \/>\nziren prestakuntzan, ideologia liberal aurrerakoian, militantzian eta<br \/>\ngora-beheretan, baina honena maila eta garrantzi politiko txikiagokoa.<\/p>\n<p>1833ko amnistiaren ondoren, Bartzelonan bizi izan zen,<br \/>\naurreko urtean Pascual anaia ezarri zen tokian. Abokatu gisa jardun zuen eta<br \/>\nMadrilera joan zen, hura Bartzelonako alkate zen bitartean. 1835eko iraultza<br \/>\ngertatu zen, eta errege-komisarioa, lehen auzialdiko epailea,<br \/>\nerrenta-ordezkariordea eta Aran bailarako gobernadore militarra izan zen eta<br \/>\n1836an hasi zuen diputatu karrera luzea.<\/p>\n<p>1840ko iraultzaren garaipenarekin, Pascual Gorteetako<br \/>\nbozeramaile aurrerakoia eta Ogasuneko superintendente nagusia izan zen,<br \/>\n1842ko uztailean dimisioa eman zuen arte. Fernando lehen auzialdiko epaile eta<br \/>\nburuzagi politiko izendatu zuten Bartzelonan. 1841ean kargua hartu zuen<br \/>\nNafarroan eta urte bereko O\u2019Donnellen matxinada moderatuan Iru\u00f1etik ihes egin<br \/>\nzuen, ez baitzuen karlisten babesa lortu, Jainkoaren eta aberriaren etsai<br \/>\nhilgarria zen dinastia usurpatzailearen defendatzailea baitzen. Madoz Rivero kapitain<br \/>\nna- gusiaren akusazioetatik babesteko, matxinatuaren konplize izatea leporatu<br \/>\nbaitzion, La rebeli\u00f3n de octubre en Pamplona (1842) izeneko kronika bat idatzi zuen, honetarako: \u00abFelipe Ribero Jaun Txit Gorenak<br \/>\narmadaren etsaia naizela ziurtatzean egindako akusazio bidegabeen aurrean nire<br \/>\nerrugabetasuna erreibindikatzeko\u00bb.<\/p>\n<p>Urte horretan hautatu zen Gobernuarekin hizketakide izan zen<br \/>\nForu Diputazioa, 1839ko urriaren 25eko Foruen lege berreslearekin bat<br \/>\nzetorrena (\u00abKonstituzio-batasuna izan ezik\u00bb). Lege haren elementuak<br \/>\nbateragarriak ziren erregimen liberalak \u00abForu erabilgarri\u00bb-tzat jo<br \/>\nzituenekin, eta 1841eko abuztuaren 16ko, \u00abitundua\u00bb izenekoan jaso zituzten,<br \/>\nEsparterok bere gain hartutako babes aurrerakoiaren konpromisoari esker.<br \/>\nOndoren, buruzagi politikoa izan zen Granadan eta Coru\u00f1an, eta liskarrak izan<br \/>\nzituen elizaren de- samortizazioen ondorioz. Gorteetan, Zaragozako diputatu<br \/>\nhautatu zuten 1843an eta Huescakoa 1854an. Bitartean, Pascual Madrilgo bigarren<br \/>\nalkate konstituzionala eta Estatistika Batzordeko presidentea izan zen<br \/>\n(1843-1844), eta Bartzelonako gobernadore zibila 1854an, Biurteko Progresistan,<br \/>\nMilizia Nazionala osatu zuen, langileen erakundeak legeztatu eta harresiak<br \/>\neraistea onartu. 1855ean Ogasun ministro izan zen Esparterorekin, eta 1856an<br \/>\nMilizia Nazionalaren agintepean defendatu zuen erregimena.<\/p>\n<p>Bere ibilbide osoan, Fernando Madozek 1837ko Konstituzioaren<br \/>\nirakur- keta zentzu aurrerakoian egitea defendatu zuen. Jarrera erradikalak<br \/>\naurrerakoien uzkurdura politikoa arbuiatzera eta 1868ko Iraultzaren aurretik<br \/>\nzuen batasuna defendatzera eraman zuen. Nafarroan, bere agintaldian, liskarrak<br \/>\nizan zituen kapitain nagusiarekin, Espainian fabrikatutako papera erabiltzeagatik eta O\u2019Donnell-en altxamenduagatik, bai eta probintziako diputazio aurrerakoiarekin ere, Nafarroan karlismoari eta moderantismoari indarra murrizteko<br \/>\negindako atxiloketak eta Lizarrako eta Garesko udalei ezarritako zigorrak<br \/>\nzirela eta. Madoz Iba\u00f1ez de Iriarte anaiak Nafarroatik kanpo hil ziren eta hala<br \/>\nlurperatu zituzten eta Pascuali aitortza egiteko Iru\u00f1ean kale bat eskaini<br \/>\nzioten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pascualen anaia zaharrena; bien bizitzak paraleloak izan ziren prestakuntzan, ideologia liberal aurrerakoian, militantzian eta gora-beheretan, baina honena maila eta garrantzi politiko txikiagokoa. 1833ko amnistiaren ondoren, Bartzelonan bizi izan zen, aurreko urtean Pascual anaia ezarri zen tokian. Abokatu gisa jardun zuen eta Madrilera joan zen, hura Bartzelonako alkate zen bitartean. 1835eko iraultza gertatu zen, eta errege-komisarioa, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[323],"class_list":["post-3417","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 - Coru\u00f1a, d.g.). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 - Coru\u00f1a, d.g.). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pascualen anaia zaharrena; bien bizitzak paraleloak izan ziren prestakuntzan, ideologia liberal aurrerakoian, militantzian eta gora-beheretan, baina honena maila eta garrantzi politiko txikiagokoa. 1833ko amnistiaren ondoren, Bartzelonan bizi izan zen, aurreko urtean Pascual anaia ezarri zen tokian. Abokatu gisa jardun zuen eta Madrilera joan zen, hura Bartzelonako alkate zen bitartean. 1835eko iraultza gertatu zen, eta errege-komisarioa, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\\\/\",\"name\":\"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 - Coru\u00f1a, d.g.). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-13T18:21:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 &#8211; Coru\u00f1a, d.g.).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 - Coru\u00f1a, d.g.). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 - Coru\u00f1a, d.g.). - Iura Vasconiae","og_description":"Pascualen anaia zaharrena; bien bizitzak paraleloak izan ziren prestakuntzan, ideologia liberal aurrerakoian, militantzian eta gora-beheretan, baina honena maila eta garrantzi politiko txikiagokoa. 1833ko amnistiaren ondoren, Bartzelonan bizi izan zen, aurreko urtean Pascual anaia ezarri zen tokian. Abokatu gisa jardun zuen eta Madrilera joan zen, hura Bartzelonako alkate zen bitartean. 1835eko iraultza gertatu zen, eta errege-komisarioa, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/","name":"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 - Coru\u00f1a, d.g.). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-13T18:21:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/madoz-e-ibanez-de-iriarte-fernando-523-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MADOZ E IBA\u00d1EZ DE IRIARTE, Fernando (Fernando Madotz Iba\u00f1ez de Iriarte) (Iru\u00f1ea, 1800 &#8211; Coru\u00f1a, d.g.)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3417\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}