Tuteran sortua, Joaquin Ezquerra del Bayoren semea,
\netxe\/jauregia eta Gorteetan eserlekua zuen familia batekoa izan zen. Madrilen
\njurisprudentzia eta administrazioa ikasi zituen, eta Madrilgo Jurisprudentzia
\neta Legeriaren Akademian abokatu eta idazkari aritu zen. Erresumako nekazaritza
\norokorra ikuskatzeko errege-mandataria izan zen Nafarroan, gobernadore zibila
\nhainbat probintziatan eta Espainiako Bankuaren aholkularia Bartzelonan, azken
\nhonetan emaztearekin, Solferinoko dukearen alabarekin, eta Julia Ezquerra
\nLlanza alabarekin bizi izan zen. Nafarroan Laboako jaurerri zaharra hartu zuen
\noinordetzan, Lizoain bailaran.<\/p>\n
Navascues y Bobadillak Estatuaren aurrekontuaren kargura
\nSustapen Sail bat sortzeko egindako proposamenaren aurka Foru Diputazioaren
\njarrerari atxiki zitzaion liberal nafarretako bat izan zen, eta 1861ean La
\nLey de 16 de agosto de 1841 izeneko liburuxka argitaratu zuen. Nafarroako Foru
\nDiputazioa eta Navascu\u00e9s jauna. Lehen Errepublikaren garaian, Espainiarrok
\naberririk ez dugu leloaren alde egin zuen.<\/p>\n
Navascues diputatuaren eta Diputazioaren arteko eztabaidan
\nplanteatutako gaiek \u00abgarrantzi handia\u00bb zutela esan zuen: Nafarroan Sustapen
\nSaila ezartzearen komenigarritasuna eta egokitasuna argitzea, 1841eko Legeari
\nburuzko eztabaida eta Gorteetako diputatuekiko harremanak.<\/p>\n
1839ko Legeak Foruak berretsi zituen, \u00abberrespena
\naukeratzean, eta ez Bergarako Hitzarmenean jasotako kontzesioa, zeinak onartzen
\nbaitzuen probintzia horietako Foruak bazirela, eta guztiz beharrezkoa zela
\nhaiek entzutea, aldatu ahal izateko\u00bb. Mandatariek negoziatutako testua aipatu
\nzuen, eta 1840ko abenduaren 10ean Foru Diputazioak onartu izana, 1841eko
\nLegearen sorburua, eta honako hau ondorioztatu zuen: \u00abLege honek, transakzio
\nbaten alaba izan zenez, Gobernuari eta Nafarroari eskubideak eman zizkien eta
\nbetebehar korrelatiboak ezarri zituen, haien artean nagusietakoa izanik berau
\nez indargabetzea, ez aldatzea, gauzatzeko erabilitako bitarteko berak erabiliz
\nez bazen\u00bb.<\/p>\n
Legean, \u00abez ziren Foruak bertan behera utzi, ez saldu, herri
\nxehe ezjakinak hasiera batean uste zuen bezala; Gobernua ere ez zen
\nengainatu, egun beren burua ilustratutzat jo nahi duten batzuek dioten moduan\u00bb.
\nHala ere, \u00abukaezina da [Nafarroa] kaltetuta atera zela hainbat
\nalorretan. Horregatik da Nafarroako Foruak aldatzeko legea, ez berresteko, ez
\nmurrizteko, ez emateko, ez zabaltzeko\u00bb. Esparterok Espainiaren une hartan zuen
\neginkizuna aipatu zuen, eta hark \u00abNafarroaren eta Espainiaren beharrekin bat
\nzetorrela uste zuen: hitz batean, bidezkoa zela sinetsi zuelako\u00bb.<\/p>\n
Nabarmendu zuenez, Nafarroako probintziak
\n\u00abantzina-antzinatik izan du beste erakundeekiko antolakuntza desberdina alderdi
\nekonomikoan, administratiboan eta zibilean, eta alderdi politikoan ere ez da
\nhaiek bezala arautu [\u2026], ez du soilik Diputazio Probintzial bat izan behar,
\nbaizik eta ahalmen eta eskubide gehiagoz apainduta egon behar du, bere esku
\ndauden interesak handiagoak direlako\u00bb. Foru Diputazioak Nafarroako
\nKontseiluarekin eta Erresumako Diputazioarekin dituen ahalmenei buruzko 8. eta
\n10. artikuluekin azaldu zuen, \u00abaldez aurretik berezko eskurantza zehatzekin\u00bb
\nbazela. Horregatik, \u00abautoritate moral handia hartu zuen, eta, harrezkero, herri
\nhorien interesei zuzenean edo zeharka eragiten dien guztia zaindu behar du\u00bb.<\/p>\n
Diputazioaren portaerari lagunduz, honako hau esan zuen:
\n\u00abharen helburua ez zen Navascues jauna umiliatzea izan, ez maisu aholkurik
\nematea, ez bere barrutiko hautesleen eta probintzia osoko biztanleen begietan
\nsona belztea, baizik eta aurrerantzean horrelako arazo larriak sor zitezen
\nprebenitzea eta saihestea\u00bb. Ez zion Sailaren sorrera eskatzeko eskubidea ukatu,
\nbaizik eta \u00abez zen zuhurra eskatzea, eta gainera alferrikakoa eta
\ndesegokia zen\u00bb.<\/p>\n
Zuzenketaz gain, Navascuesek 1841eko Legearen aldaketari
\nburuz esandakoak kezka eragin zuen, \u00ablege arrunt bat, bere eraketan
\ninguruabar berezirik hartu ez zuen legea; aldatzeko bi kidego kolegegileetako
\nkideen erdia gehi bat biltzea nahikoa zen legea\u00bb. Ezinezkoa zen \u00abinola ere\u00bb
\ndiputatuak aipatu mo- duan berritzea. Horregatik, Diputazioak \u00ababenduaren 15eko
\njakinarazpena bidaltzeko beharra ikusi zuen\u00bb.<\/p>\n
Navascues \u00abminduta\u00bb zegoen, eta liburuxka argitaratu zuen:
\n\u00abNafarroa guztiak harrituta eta atsekabez irakurriko zuen bertan egiten diren
\noinarririk gabeko erasoengatik, ez bakarrik Diputazio Probintzialaren aurka,
\nbaizik eta 1841eko abuztuaren 16ko Legearen aurka\u00bb. 1847an Bizkaian izan zuen
\nportaerarekin eta bere \u00abOharren\u00bb argitalpenarekin lotu zuen. Orduan bigarren
\nedizio bat idatziko zuen, \u00abbere liburuxkan bezala Foru Diputazioari eta Foruak Aldatzeko Legeari eraso eginez\u00bb.<\/p>\n
Navascuesek Foruei begira nafarren artean egindako zatiketa
\nbaztertu zuen, \u00abbi alderdi baino ez\u00bb zeudelako: 1841eko Legearen aldekoak,
\n\u00abbiztanleen ia erabateko adostasuna\u00bb; eta, bestetik, \u00abkemenez eta irmoki
\nsaiatuz [\u2026], gaurkotasun hutseko gauza gisa egiten dutenak, eta erorialdia
\nprestatzeko, ezin baitzaio parez pare aurre egin, bere justiziari, bere
\nbenetako izaerari, oinarri dituen aurrekari agurgarriei eraso egiten
\ndietenak. Azken alderdi horretako burua da, eta soldadu bakarra aldi berean,
\nRafael de Navascues jauna\u00bb.<\/p>\n
Ezquerra eta Diputazioa bat etorri ziren, diputatuak 1841eko
\nLegearen esentzia eta izaera hertsatuari eraso egiten ziola esatean; izan
\nere, haren hitzetatik ondorioztatzen zen \u00ablege arrunta\u00bb zela, legegileak bere
\nagintaritza eta erabakiagatik alda zezakeena.<\/p>\n
Bere bigarren lana, Los espa\u00f1oles no tenemos patria, Lehen
\nErrepublikako federalismoak zatitzeko arriskuaren aurrean nazio-batasunaren
\naldarrikapen patetikoa izan zen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tuteran sortua, Joaquin Ezquerra del Bayoren semea, etxe\/jauregia eta Gorteetan eserlekua zuen familia batekoa izan zen. Madrilen jurisprudentzia eta administrazioa ikasi zituen, eta Madrilgo Jurisprudentzia eta Legeriaren Akademian abokatu eta idazkari aritu zen. Erresumako nekazaritza orokorra ikuskatzeko errege-mandataria izan zen Nafarroan, gobernadore zibila hainbat probintziatan eta Espainiako Bankuaren aholkularia Bartzelonan, azken honetan emaztearekin, Solferinoko dukearen […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[323],"class_list":["post-3409","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n