Kaparetasun kolektibodun familiakoa zen, eta Amerikan senide
\nasko zituen. Oso gaztetatik hartu eta babestu zuten haiek. Hamazazpi urte
\nbesterik ez zuela, Atlantikoa zeharkatu zuen, eta lur haien ezaugarri eta arazo
\ngarran- tzitsuenen esperientzia sendoa hartu zuen. Jose de Galvez bisitariaren
\nidazkari hautatu zutenean (1768), areagotu egin zuen esperientzia hura,
\nOzeano Bareko lurralde Novohispanikoan zehar ibili baitzen harekin, baina haren
\nosasun-arazoek espedizioa zaildu egin zuten, eta bere kideei ondorio negatiboak ekarri zizkien, hala nola kartzela eta Espainia Berritik kanporatzea.
\nKubara joanda, armadan sartzeko eskatu zuen, eta borroka-postuak eta administrariak bateratu zituen karrera hasi zuen, pertsona nabarmenekin ha-
\nrremanak landuz. Penintsulara itzuli zenean, Gibraltarko setioan hartu zuen
\nparte, eta han ezagutu zuen La Torre markesa. Horrek, San Petersburgon enbaxadore izendatu zutenean, Azanza berarekin eraman zuen. 1780tik 1785era
\nbitartean, gutxienez, Errusian eta Prusian egon zen kargu diplomatikoekin, eta
\n1786an Espainiara itzuli zen eta intendente karrera hasi zuen Zamorako Toro
\nhirian, Salamancan eta Valentzian. 1793an, karguari eutsi zion, baina armadari
\naplikatuta. Konbentzioaren aurkako gerrarako prestaketa-lanetan aritu zen jo
\neta su, Gerraren Bulego Unibertsaleko idazkari gisa bizi izan baitzuen. Hala
\nsinatu zion Ingalaterrari gerra deklarazioa, 1796an.\u00a0<\/p>\n
Handik egun gutxira, Mexikoko erregeorde izendatu zuten,
\nbaina ez zuen hara joaterik izan postu berria hartzera, ia bi urte geroago
\narte, 1798ko udaberria arte; eta berrogeita bat lagun gehiagorekin batera,
\nIngalaterraren aurkako gerraren eta baliabide-faltaren ondorioz garraiatzeko
\nzailtasunak zirela eta. Patu berrira iritsi zenean, egoera konplexuari egin
\nbehar izan zion aurre, eta, ondorioz, bere lurraldeak artatzeaz gain,
\nerrusiarrekin ere arazoak izan zituen Alaska zela eta, britainiarren erasoak, Kubari
\neta Peruri laguntza eman beharra eta Itsmo eta Jamaikako lantegian ingelesei
\neutsi beharra. Gainera, matxeteen konspirazioan islatutako
\nindependentzia-saiakerak izan zituen (1799), eta bere aurrekoaren intrigek
\nkorapilatutako administrazioa.<\/p>\n
Urte horretan bertan ordezkatu zuten eta penintsularako
\nitzulera gora- beheratsua izan zuen oso, Ipar Amerikako itsasontzi batean
\nabiatu baitzuen bidaia eta ingelesek harrapatu eta Habanara bidali baitzuten.
\n1800eko maiatzean atera zen eta abendua arte ezin izan zen iritsi Espainiako
\nkostaldeetara. Gainera, ez zuen Godoyren, Bakearen Printzearen, mesederik;
\nberaz, Granadan egon zen gordeta, harik eta Fernando VII.ak deitu zuen arte,
\nKarlos IV.a eta haren balidoa kargutik kendu eta tronua eskuratu zuenean,
\n1808ko mar- txoan. Ogasuneko idazkari gisa, urte horretan erreinua astindu
\nzuten gertaeretan parte hartu zuen eta Baionan Napoleonek deitutako handikien
\nbatzarrarekin bildu zen, bera buru izanik. Gorte hauek 1808an xedatutako
\nkarta onartu zuten, Jose I.a errege zin egin ondoren.<\/p>\n
Honek Indietarako idazkari izendatu zuen eta frantziarren
\nenperadoreak ezarritako monarka berriaren menpe karrera bikaina hasi zuen.
\nGainera, espainiarrak Jose I.aren kausarako irabazten saiatu zen, arrazoibide
\nbikoitzetik abiatuta; batetik, Borboiek uko egin ondoren Napoleonen anaiak zuen
\nzilegitasunagatik eta, bestetik, Frantziako enperadoreari espainiarrek aurre
\negiteak izango zituen ondorioek ekarriko zuten eromenagatik. Hala ere, ez zuten
\nAtlantikoaren alde batean ere entzun, eta ez zuen frantziarren laguntzarik
\njaso. Hain zuzen, Ebroren iparraldeko lurraldeak Napoleonen inperioan sartzeari
\nuko egin zion, jarrera hori Jose I.aren eta espainiarrek izan zezaketen
\nleialtasunaren kontra zihoalako. Hori guztia agerian geratu zen Azantzaren
\neta erregearen arteko mezuak atzeman zirenean. Mezu horiek Espainiako
\nfrantsesen aurkako prentsan argitaratu ziren.<\/p>\n
1812ko abuztuan, tropa Napoleonen armadak atzera egin eta
\nJose I.a Madriletik irtetean, Azanza barne hartzen zuen administrazioak
\nerbesterako bidea hasi zuen. Karguak izan zituen Frantziako lurretan, batez
\nere erbesteratuei laguntzen. Fernando VII.a tronuan berrezartzearekin batera,
\nhainbat gestio hasi zituen, bai frantziar okupazioan Jose I.a babestu zutenen
\njarrera justifikatzeko, bai Espainian egoitza berreskuratzeko eta, ahal zen
\nneurrian, karguak eta pribilegioak berreskuratzeko. Lan horretan argitalpenak,
\nmaila guztietako kudeaketak eta 1820aren amaieran Madrilera egin zuen itzulera
\nlaburra, baina ez zuen iraun, 1822an Bordelera itzuli baitzen behin betiko,
\neta han hil zen.<\/p>\n
Sorterritik hain gazte ateratakoa izanik, itxura batean,
\njatorriari uko egin ziola eman lezake, baina ez zuen hura ahaztu, ez eta
\nauzotarrek bera ere; izan ere, zeremonia publiko batean erretratua jarri zioten
\nAgoizko Udalean 1797ko abenduaren 28an; agian, bere jaioterrira bisita ere egin
\nzuen urte haietan, eta horrek ekintzak eta erretratua egiteko akordioa ekarri
\nzuen. Bestalde, harremanak izan zituen eta bere lurrarentzat onurak lortzen
\nsaiatu zen, eta 1799an Tuterako Errege Elkarte Patriotikoa zabaldu zuen
\nMexikoko kide ahaltsuen artean babesletza lortzeko. Nafarroan ere saiatu zen,
\n1814tik aurrera, errehabilitaziorako laguntzak bilatzen, baina izan zitekeen
\naldeko jarrerak monarkaren ezezko biribilarekin egiten zuen talka.<\/p>\n
Bere testuetan oroimen horren testigantza batzuk utzi
\nzituen, eta hala, 1812ko liburuxkan hiru mende lehenagoko Nafarroaren konkista
\naipatu zuen dinastia-aldaketaren adibide gisa eta Baionako abdikazioen ondoren
\ngertatutakoarekin parekatzen zuen. Hala ere, erreferentzia nagusiak bere obra
\nnagusian jasotzen dira. Hala, adibidez, Ebroren iparraldeko lurraldea
\nNapoleonen inperioari eranstea saihesteko borrokatu zen, \u00abbertakoei kalte edo
\ngalera besterik ekar ez ziezazkioketenak\u00bb (Memoria, 188. orr.), Frantziako
\nestatu-minis- troari adierazi zionez, \u00abNafarroaren konstituzioan hain
\nberrikuntza klasikorik ez zela espero behar, bere Foru nagusietako bat erabat
\nsuntsituko bailuke; eta hori, probintzia hura Frantziar Inperioari erantsi
\nbehar zitzaion ahots lausoak bakarrik zirela eta, herrialdeko 22.000 gizon
\nbaino gehiago armatu eta bildu zirela. Eta horien artean, era bateko edo
\nbesteko pertsona asko zeuden, ordura arte esanekoak eta gauzen ordena
\nberriaren zale ere izan zirenak\u00bb (Memoria, 283. orr.). Beraz, dena zegoen
\nmodura itzultzeko eskatzen zion.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kaparetasun kolektibodun familiakoa zen, eta Amerikan senide asko zituen. Oso gaztetatik hartu eta babestu zuten haiek. Hamazazpi urte besterik ez zuela, Atlantikoa zeharkatu zuen, eta lur haien ezaugarri eta arazo garran- tzitsuenen esperientzia sendoa hartu zuen. Jose de Galvez bisitariaren idazkari hautatu zutenean (1768), areagotu egin zuen esperientzia hura, Ozeano Bareko lurralde Novohispanikoan zehar ibili […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[323],"class_list":["post-3395","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n