John Henningsen daniarraren (1775-1859) eta Louisa Burke
\nirlandarraren (1789-1842) seme Charles Frederik Bruselan jaio zen. Familia
\nholandarren alde zegoenez, Belgikako Iraultza hasi zenean, bertatik alde egin
\nbehar izan zuen, lehenik Parisera, eta ondoren Londresera. Abenturak maite zituen, Lord Byronen literatura, eta 19 urterekin karlisten alde borrokatzeko boluntario aurkeztu zuen bere burua. Lehen Karlistaldian
\naritu zen, eta arin bihurtu zen Tomas de Zumalakarregi jeneral karlistaren
\neskolta-kapitain.<\/p>\n
Hainbat gudatan parte hartu eta gero, 1835eko apirilean,
\nLord Ellioten Konbentzioaren sinadura ekitaldian izan zen. Henningsen
\nIngalaterrara itzuli zen, baina handik gutxira Espainiara bueltatzea erabaki
\nzuen, teniente koronel bezala, eta bat egin zuen Aragoitik Madril mehatxatzen
\nzuen espedizio karlistarekin. Villar de los Navarrosko gudan borrokatu zuen
\n(1837ko abuztuak 24), eta karlisten garaipen horri esker koronel izendatu
\nzuten. Lantzari karlisten buru izan zen, indar liberalek Madril inguruan eraso
\negin zioten, eta horien aurka zuzendu zuen zutabearekin Madrilgo kanpoaldeko
\ngotorlekuak bereganatu zituen. Hainbat orduz atxiki zituen, Don Karlosek ezin
\nziola errefortzurik bidali jakinarazi zioten arte.<\/p>\n
Tomas de Zumalakarregi hil zenean, Ingalaterrara itzuli zen,
\neta bizitakoa, Lord Ellioti eskainitako liburuan jaso zuen: The most Striking
\nevents of a Twelvemonth\u2019s campaign with Zumalacarregui in Navarre and the
\nBasque Provinces<\/i>. Hala, Zumalakarregiren lehen biografoa izan zen. Bretainia
\nhandian eztabaida handia sortu zen liburu horren inguruan, karlistekin bat
\negiten zuelako, eta handik urte batzuetara Francis John Baconen erantzuna
\njaso zuen. Henningsenen liburuaren arrakasta nabaria da, alemanera,
\nfrantsesera, italie- rara eta gaztelerara itzuli baitzen.<\/p>\n
Henningsenek azaltzen zuenez, bi urte joan ziren euskal
\nprobintzietan matxinada hasi zenetik, eta alderdi indartsu bihurtu zen
\n\u00abazkenekotan zegoen hondarreko taldea\u00bb, hala esaten baitzitzaion
\nerbesteratutako Printzearen kausarekin bat egin zutenei. Don Karlosen gudariak
\nitsu eta fanatiko gutxi batzuk zirela esan ohi zen, legerik gabeko pertsonaiak,
\narpilatzaileak eta handinahiak, eta euren ahalegina gehiago zela zigorra
\nsaihesteagatik, irabazteko itxaropena zutelako baino. Ideia hori behin eta berriz
\nageri zen Frantziako eta Ingalaterrako aldizkarietan, eta, horrez gain, azken
\ntalde karlistak dispertsatu zirela eta buruzagiak muga igarotzekotan zeudela
\nesaten zuten. Aitzitik, gerrak hartutako norabidea zela-eta, hedabide horiek
\nbeharturik ikusi zuten beren burua Don Karlosek hainbat garaipen ere lortu
\nzituela esatera. Ez hori bakarrik, euskal probintzietan matxinada geldiezina
\nzela esan behar izan zuten. Henningsen Hego Euskal Herriko testuinguru
\nsozio-politikoa lau ataletan azaltzen saiatu zen. Deskribapen belikoaz
\nharatago, karlismoaren balioak azpimarratu zituen, eta euskaran, noblezia
\nunibertsalean, foru eta pribilegioetan eta ohituretan sakondu zuen.<\/p>\n
Lehen Karlistaldian bizitakoaren ondoren, Henningsenek beste
\nhainbat gerratan parte hartu zuen Errusian eta Hungarian, eta Walker
\npiratarekin elkarlanean aritu zen Erdialdeko Amerikan estatu esklabista bat
\nsortzeko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
John Henningsen daniarraren (1775-1859) eta Louisa Burke irlandarraren (1789-1842) seme Charles Frederik Bruselan jaio zen. Familia holandarren alde zegoenez, Belgikako Iraultza hasi zenean, bertatik alde egin behar izan zuen, lehenik Parisera, eta ondoren Londresera. Abenturak maite zituen, Lord Byronen literatura, eta 19 urterekin karlisten alde borrokatzeko boluntario aurkeztu zuen bere burua. Lehen Karlistaldian aritu zen, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[327],"class_list":["post-3339","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n