Plasenciako katedraleko kalonje eta Salamancako
\nUnibertsitateko Erretorikako katedraduna izateaz gain, Rotako Auzitegiko
\nepaile auditore eta Errege Kontseiluko kide izan zen. Historiaren Errege
\nAkademiako kide urgazlea ere izan zen 1815. urtetik, eta bere lan nabarmenenak
\nSimancas Artxiboaren ingurukoak dira. Koroak aginduta, artxiboa berrantolatu
\neta atontzen aritu zen, Independentzia gerraren eta tropa frantsesak igarotzearen
\nondorioz, biziki kalteturik geratu baitzen. Hala, Frantziara eramandako hainbat
\ndokumentu jasotzeko ardura izan zuen. Simancas Artxiboak zuen dokumentazioa
\nantolatzen aritu zen, eta hainbat aurkibide sortu zituen. Bere ezagutza
\ndokumental sakonari esker, hainbat dokumentu historiko editatu zituen; besteak
\nbeste, inprentara eraman zuen Censo de poblaci\u00f3n de las provincias y partidos
\nde la Corona de Castilla en el siglo XVI<\/i>.<\/p>\n
Dokumentuak hain ongi ezagutzen zituenez, Simancas Artxiboan <\/span><\/p>\n Ondoren, errege aginduz berriro ere, beste bi liburuki Bilduma hori oinarrizkoa izan zen XIX. mendeko foruen Plasenciako katedraleko kalonje eta Salamancako Unibertsitateko Erretorikako katedraduna izateaz gain, Rotako Auzitegiko epaile auditore eta Errege Kontseiluko kide izan zen. Historiaren Errege Akademiako kide urgazlea ere izan zen 1815. urtetik, eta bere lan nabarmenenak Simancas Artxiboaren ingurukoak dira. Koroak aginduta, artxiboa berrantolatu eta atontzen aritu zen, Independentzia gerraren eta tropa frantsesak igarotzearen ondorioz, biziki kalteturik […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[327],"class_list":["post-3335","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\nKoroaren euskal foruak ulertzeko modua babestuko zuten dokumentuak biltzeko
\neskatu zitzaion. Bilaketa horren helburu politiko-juridikoak Juan Antonio Llorentek zituenekin bat zetozen, eta elizgizonen arteko gutunetan jasota geratu
\nziren, esan baitzitzaien Koroak euskal lurraldeen \u00abaurkaritza eta erreklamazio etengabeei\u00bb \u00abdike bat jarri\u00bb nahi ziela, eta, bide batez, \u00abforuen mugak\u00bb
\naztertu. Tomas Gonzalezek dokumentu historiko-juridikoak bilatu zituen, fo-
\nruzaleek foruak ulertzeko zuten moduaren aurka jotzeko, teoria erregezaleen
\nmesedetan. Bilaketa lanak burutu zituelarik, argitara eman zuen Colecci\u00f3n de
\nc\u00e9dulas, cartas-patentes, provisiones, reales \u00f3rdenes y otros documentos
\nconcernientes a las provincias vascongadas, copiados de orden de S.M. de los
\nregistros, minutos y escrituras existentes en el Real Archivo de Simancas, y en
\nlos de las secretar\u00edas de Estado y del Despacho y otras oficinas de la corte<\/i>.
\nKonpilazioak lau liburuki ditu: lehendabiziko biak \u00abBizkaiko Konderri eta
\nJaurerriari\u00bb eskainiak, hirugarrena Gipuzkoako probintziari eta laugarrena
\nArabako pro- bintziari eta bere ermandadeei. Erdi Aroko dokumentuetatik hasi
\neta Euskal Probintzietan Errege Ogasunari Egindako Gehiegikerien Erreforma
\nBatzordearen ebazpen garaikidera arteko dokumentazioa aurki daiteke bilduma
\nhorretan (zatika transkribatua II. liburukiko 402-419 orrialdeetan). Tomas
\nGonzalezek aukeraketa partzial eta zatikatua egin zuen, erregeak botere
\ngehiago zuela irudi zezan, Chinchillaren ordenamenduan egin bezala. Gainera, hainbat autorek geroago
\nsalatu zutenez, transkribatutako testu askotan aldaketak egin zituen.<\/p>\n
\nargitaratu zituen privilegios concedidos a varios pueblos y corporaciones de
\nCastilla, Documentos que tambi\u00e9n obtuvo en el Archivo de Simancas<\/i>
\nizenburupean. Izenburuan argi adierazi bezala, euskal probintziei eskainitako
\nlau liburukien jarraipena ziren. Bilduma horren helburua euskal lurraldeen
\npribilegioak Gaztelako Koroaren barnean lausotzea zen. Hala ageri da
\nidatzirik Tomas Gonzalezek jasotako errege aginduan, bertan adierazi
\nbaitzitzaion euskal lurraldeei eskainitako dokumentuen \u00abosagarri, gehigarri
\neta argigarri\u00bb izan behar zirela. Hau da, Ma\u00f1aricuak adierazi bezala, Koroak
\neta historialariak Gaztelako eta euskal lurraldeetako dokumentuak batera
\nargitaratu nahi izan zituzten, hala, \u00abeuren antzekotasunengatik pentsa baitzitekeen euskal foru
\nerregimenak ez zuela deus berezirik\u00bb.<\/p>\n
\nkontrako autore liberalentzat, adibidez, Rafael de Navascuesentzat eta Manuel
\nSanchez Silvarentzat. Nolanahi
\nere, hemeretzigarren mendeko autore askok aurka egin zio<\/span>ten, Tomas Gonzalezek zatikako hautaketa egin zuelako eta
\ntestu originaletan ere manipulazioak egin zituelako. Horrekin loturik, Antonio
\nTruebak salatu zuen, \u00abjaso zituen isilpeko jarraibideetan, [Tomas Gonzalezi]
\ndokumentuetan salbuetsitako probintzien aurka zihoazen hitz eta klausulak
\nazpimarratzea eskatu\u00bb zitzaiola. Bestalde, Cayetano Manriquek ironikoki
\naipatu zituen Tomas Gonzalezen bihurrikeriak, kanonigoaren zehaztugabetasunak
\neta egindako aldaketak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"