{"id":3313,"date":"2023-02-10T10:10:35","date_gmt":"2023-02-10T09:10:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/"},"modified":"2023-02-10T10:10:35","modified_gmt":"2023-02-10T09:10:35","slug":"bacon-francis-john-471-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/","title":{"rendered":"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf &#8211; post. 1837)."},"content":{"rendered":"<p><span>Bilboko<br \/>\nkontsul bretainiarra izan zen 1830. eta 1837. urteen artean, eta Lehen<br \/>\nKarlistaldiaren hasierako eta erdiko urteak bizitzea egokitu zitzaion. <\/span>Urte<br \/>\nhorietan lortutako ezagutza sakona bere obran jaso zuen, batetik, <i>Historia de la revoluci\u00f3n de las provincias vascongadas y<br \/>\nNavarra<\/i>. <span>1833-1837 lanean,<br \/>\neta, bestetik, eta bereziki, <i>Six years in Biscay<\/i> delakoan. Bigarren horretan<br \/>\nxeheki azaldu zuen Bilboko setioetan gertatutako borroka zibilen nondik norakoak. Azterketa zabal bezain zehatz hori liberalismoaren alde egiteko erabili<br \/>\nzuen, guda zelaian egondako beste bidaiari britaniar batzuek eskainitako karlismoaren aldeko ikuspegiari erantzuteko-edo; eta, bereziki, Charles Frederick<br \/>\nHenningseni, hark idatzi baitzuen <i>The most Striking events of a Twelvemonth\u2019s<br \/>\ncampaign with Zumalacarregui in Navarre and the Basque Provinces<\/i> (London,<br \/>\n1836). <\/span>Bacon obra horren eta antzerako beste batzuen eraginari aurre<br \/>\negiten saiatu zen, jarrera nabarmenki liberala hartuz, eta horrekin batera<br \/>\nKarlistaldian gertatutakoa ezagutzera emanez.<\/p>\n<p>Bacon begirale pribilegiatua zen, 1830eko hasieratik 1837ko<br \/>\nmaiatzera arte iberiar penintsulan bizi izan zelako; urte horietako bost Bilbon<br \/>\neman zituen. Bere ikuspegi pertsonala oinarri hartuz eta arreta handiz idatzi<br \/>\nzuen obra horretan, argi ikus daiteke zeinen ongi ezagutzen zuen herrialdea.<br \/>\nGainera, bertan Bilboko plano bat eta lau ilustrazio txertatu zituen. Victor<br \/>\nLuis de Gamindek bi atal itzuli zituen gaztelerara 1838an, eta 1994. urtean<br \/>\nJose Ramon Urquijok osorik itzuli zuen. Baconek argi azaldu zuen bere jarrera<br \/>\nla- naren sarreratik bertatik, Espainia suntsitzen ari zen gerran elkarren<br \/>\naurka ari zen dinastiaren gatazka sendoaren oinarrizko ezaugarriak deskribatzen<br \/>\nhasi zenean. Gerra hori, nagusiki, euskal probintzietan ari zen gertatzen, eta<br \/>\ngertakaririk aipagarrienak Bilboko setioak izan ziren. Baconek berak aipatu<br \/>\nzuen bera ez zela inpartziala, eta alderdi isabeldarrarekin bat egiten zuela.<br \/>\nBaina horren gainetik, ikusitako gertakariak edota ikerketaren bidez ezagu-<br \/>\ntutakoak jasotzea eta ondorioak ateratzea zela bere lana, eta irakurleari zegokiola ikuspegi horrekin bat egiten zuen ala ez erabakitzea. Bere ustez, absolutismo espainiarra Espainiari aurrera egitea eragotzi zion traba edo oztopoa<br \/>\nzen, eta buruan etorkizunerako bermerik eskaintzen ez zuen erregegaia zuela.<br \/>\nBeste aldean, Espainiako erregina gaztearen eskubide garbi eta ukaezina ikusten zuen. Gerraren hasieran, baina, ez zegoen hain garbi bere eskubideei eusteko gai izango ote zen; bere osabak mendietan sortutako armada iraultzaile<br \/>\nberria zuen bitartean, ongi ofizialdua eta esanekoa, Isabelen aldekoa zaharra<br \/>\neta berarekin guztiz bat ez zetorrena zelako.<\/p>\n<p>Karlistaldiaren historia militarra bertatik bertara bizi<br \/>\nzuen pertsona baten eskutik ezagutzeko ezinbestekoa izateaz gain, Baconen obra<br \/>\nhogeita hamarreko hamarkadako Euskal Herriko historia soziala ezagutzeko<br \/>\ntestu bikaina ere bada. Liberal ingelesak orduko euskal gizartearen inguruan<br \/>\negindako hainbat hausnarketa biltzen ditu eta, gainera, balio erantsi bezala,<br \/>\nautoreak berak gatazkan zeuden bi alderdien jarrera ideologikoari buruz<br \/>\nagertutako balio-iritziak eta irakurketa sakonak aurki daitezke.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilboko kontsul bretainiarra izan zen 1830. eta 1837. urteen artean, eta Lehen Karlistaldiaren hasierako eta erdiko urteak bizitzea egokitu zitzaion. Urte horietan lortutako ezagutza sakona bere obran jaso zuen, batetik, Historia de la revoluci\u00f3n de las provincias vascongadas y Navarra. 1833-1837 lanean, eta, bestetik, eta bereziki, Six years in Biscay delakoan. Bigarren horretan xeheki azaldu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[327],"class_list":["post-3313","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf - post. 1837). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf - post. 1837). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bilboko kontsul bretainiarra izan zen 1830. eta 1837. urteen artean, eta Lehen Karlistaldiaren hasierako eta erdiko urteak bizitzea egokitu zitzaion. Urte horietan lortutako ezagutza sakona bere obran jaso zuen, batetik, Historia de la revoluci\u00f3n de las provincias vascongadas y Navarra. 1833-1837 lanean, eta, bestetik, eta bereziki, Six years in Biscay delakoan. Bigarren horretan xeheki azaldu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/bacon-francis-john-471-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/bacon-francis-john-471-eu\\\/\",\"name\":\"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf - post. 1837). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-10T09:10:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/bacon-francis-john-471-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/bacon-francis-john-471-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/bacon-francis-john-471-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf &#8211; post. 1837).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf - post. 1837). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf - post. 1837). - Iura Vasconiae","og_description":"Bilboko kontsul bretainiarra izan zen 1830. eta 1837. urteen artean, eta Lehen Karlistaldiaren hasierako eta erdiko urteak bizitzea egokitu zitzaion. Urte horietan lortutako ezagutza sakona bere obran jaso zuen, batetik, Historia de la revoluci\u00f3n de las provincias vascongadas y Navarra. 1833-1837 lanean, eta, bestetik, eta bereziki, Six years in Biscay delakoan. Bigarren horretan xeheki azaldu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/","name":"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf - post. 1837). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-10T09:10:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/bacon-francis-john-471-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BACON, Francis John (Britainia Handia, \u00bf &#8211; post. 1837)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3313\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}