{"id":3301,"date":"2023-02-10T10:03:43","date_gmt":"2023-02-10T09:03:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/"},"modified":"2023-02-10T10:03:43","modified_gmt":"2023-02-10T09:03:43","slug":"iharce-bidassouet-pierre-465-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/","title":{"rendered":"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a – 1843)."},"content":{"rendered":"

Gurasoak
\nJean-Pierre Iharce Bidassouet eta Margerite Garat zituen, eta aitaren etxean
\ngeratu zen (Bidassouet-Arostegi) 16 urte bete arte, idazten eta irakurtzen
\nozta-ozta ikasi zuela. <\/span>Hala ere, ondoren Humanitateak ikasi zituen
\nSuhuskunen (Nafarroa Beherea), Filosofia Pauen, eta 1782an sartu zen Larre-
\nsoroko apaizgaitegian teologia ikastera. Frantziako Iraultza lehertu zenean,
\nordea, Asanblada Konstituziogileak apaiztegia itxiarazi zuen eta ikasleek
\nbertatik alde egin behar izan zuten. Iharce bere herrira itzuli zen eta
\nlehenengo letrak irakasten aritu zen, eta metodo bat ere asmatu zuen, zeinaren
\narabera lau hilabetetan ikasten ahal zen latinez eta euskaraz. Kleroaren
\nKonstituzio Zibila zin egiteari uko egin zion, eta mugaz beste aldera alde egin
\nzuen, eta han hartu zuen apaizgoa, Iru\u00f1eko apezpikuaren eskutik, 1792an.
\nNafarroa Garaian bizi izan zen, Oronozen eta Garesen. Apaiz errefraktarioa
\nizanik, muga hainbat aldiz igaro zuen mozorrotuta. Dirudienez, Santiago
\napostoluaren hilobia bisitatzeko promesa egin zuen, eta horregatik, Bilbon
\nitsasoratu zen Galiziara joateko asmoz. Han, zortzi urtez aritu zen apaiz eta
\nirakasle. Lapurdira itzulita, ezadostasun handiak izan zituen Baionako
\napezpikuarekin, eta horrek bultzatuta eraman zituen inprimategira bere
\nargitalpenetako batzuk.<\/p>\n

Haren lanik aipagarriena Histoire des cantabres\u2026<\/i> lana da;
\neuskal herriaren historia da, \u00abAsiako bere jatorritik\u00bb hasita, ulertuta, batik
\nbat, haren berezko hizkuntzaren argira; Iharcek dio, bere liburuaren XIV.
\norrialdean: \u00abPour appr\u00e9cier un peuple, [\u2026] il faut encore conna\u00eetre ses
\ninstitutions, ses m\u0153urs, et son langage. C\u2019est par eux que l\u2019on peut juger de
\nson \u00e9tat de civilisation\u00bb<\/i>. Bere historiaren zati bat Bibliako testuetan
\noinarritzen du, eta hortik ondorioztatzen du, adibidez, \u00abmonarkia
\nkantauriarra\u00bb Uholde Handiaren ondorengo 535. urtean sortu zela (27. orr.). Baina garai hurbilagoei
\nburuz idazteko, ordea, dokumentazioa aztertzen saiatu zen, eta berak esaten
\nzuenez, hogei urtez aritu zen ikertzen Frantzian, eta beste hamar Espainian,
\neta uste oso-osoa zuen bere lana zela scientifique et historique; horrek ez
\nzion galarazten, noski, defendatzea Adamek eta Ebak Paradisuan hitz egiten
\nzuten hizkuntza euskara zela, eta beraz, euskal herria \u00abdatarik gabea\u00bb zela,
\neta era horretan, erdi txantxetan erdi benetan, bere garaian ahoz aho zebilen
\nesamesa bat aipatu zuen: \u00abSavez-vous que nous, les Rohan, datons du XIIe siecle? Et nous, dit le Basque, nous ne
\ndatons plus\u00bb.<\/span><\/i><\/p>\n

Iharce saiatu zen erakusten euskara denik eta hizkuntzarik
\nperfektuena dela, eta hark bide ematen zion ondorioztatzeko \u00abque l\u2019idiome
\nbasque s\u2019approche le plus de la langue que Dieu a inspir\u00e9e \u00e0 Adam\u00bb.<\/i><\/p>\n

Horrenbestez,
\nIharce dugu euskararen apologisten eredurik osatuena, erromantiko berantiarren
\nbelaunaldikoa: Tubal zalea, Kantauri zalea eta \u00abparadisu zalea\u00bb, alegia,
\neuskararen jatorria Genesira arte eraman zuela, baina historialaria ere bai,
\ndokumentazioa biltzen saiatu zena, Akitaniako dukerriari buruz, franko eta
\neuskaldunen arteko gerrei buruz, etab.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gurasoak Jean-Pierre Iharce Bidassouet eta Margerite Garat zituen, eta aitaren etxean geratu zen (Bidassouet-Arostegi) 16 urte bete arte, idazten eta irakurtzen ozta-ozta ikasi zuela. Hala ere, ondoren Humanitateak ikasi zituen Suhuskunen (Nafarroa Beherea), Filosofia Pauen, eta 1782an sartu zen Larre- soroko apaizgaitegian teologia ikastera. Frantziako Iraultza lehertu zenean, ordea, Asanblada Konstituziogileak apaiztegia itxiarazi zuen eta […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[325],"class_list":["post-3301","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nIHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a - 1843). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a - 1843). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gurasoak Jean-Pierre Iharce Bidassouet eta Margerite Garat zituen, eta aitaren etxean geratu zen (Bidassouet-Arostegi) 16 urte bete arte, idazten eta irakurtzen ozta-ozta ikasi zuela. Hala ere, ondoren Humanitateak ikasi zituen Suhuskunen (Nafarroa Beherea), Filosofia Pauen, eta 1782an sartu zen Larre- soroko apaizgaitegian teologia ikastera. Frantziako Iraultza lehertu zenean, ordea, Asanblada Konstituziogileak apaiztegia itxiarazi zuen eta […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\\\/\",\"name\":\"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a - 1843). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-10T09:03:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a – 1843).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a - 1843). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a - 1843). - Iura Vasconiae","og_description":"Gurasoak Jean-Pierre Iharce Bidassouet eta Margerite Garat zituen, eta aitaren etxean geratu zen (Bidassouet-Arostegi) 16 urte bete arte, idazten eta irakurtzen ozta-ozta ikasi zuela. Hala ere, ondoren Humanitateak ikasi zituen Suhuskunen (Nafarroa Beherea), Filosofia Pauen, eta 1782an sartu zen Larre- soroko apaizgaitegian teologia ikastera. Frantziako Iraultza lehertu zenean, ordea, Asanblada Konstituziogileak apaiztegia itxiarazi zuen eta […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/","name":"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a - 1843). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-10T09:03:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/iharce-bidassouet-pierre-465-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IHARCE BIDASSOUET, Pierre (Hazparne, Lapurdi, 1765ko irailaren 25a – 1843)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3301\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}