{"id":3299,"date":"2023-02-10T10:02:46","date_gmt":"2023-02-10T09:02:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/"},"modified":"2023-02-10T10:02:46","modified_gmt":"2023-02-10T09:02:46","slug":"hiribarren-jean-martin-464-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/","title":{"rendered":"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a – Baiona, 1866ko azaroaren 26a)."},"content":{"rendered":"

Familia noble batean jaio zen, eta urruneko ahaidetasuna
\nzuen Xabierreko Frantziskorekin, Martin Azpilicuetarekin (\u00abNafar Doktorea\u00bb),
\neta beste hainbat pertsonaia ospetsurekin. Apaiz ikasketak Baionako
\napaizgaitegian egin zituen, 1833an hartu zuen apaizgoa eta Bardozen aritu zen
\napaiz. 1865ean Baionako
\nkatedraleko ohorezko kanonigo izendatu zuten. Hasieran errepublikarra izanik,
\n1848ko iraultzaren alde lan egin zuen, baina ondoren bonapartista bihurtu
\nzen, eta hainbat poema eskaini zizkien, bai Napoleon I.ari, bai III.ari eta
\nharen emazte Eugenia Montijori ere. Ziurrenik interesagatik jokatu zuen era
\nhorretara, Enperadorearen finantzazioa bilatzen baitzuen bere Hiztegia
\naurrera ateratzeko.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Haren lana
\nXIX. mendearen erdialdeko mugimendu erromantikoaren eta euskal kulturaren
\nsusperraldiaren testuinguruan kokatu behar da. Mugimendu hura Euskal
\nPizkundea deitu izan da, eta era berezian garatu zen Iparraldean, besteak
\nbeste, izen hauekin: Hiribarren bera, Jean-Pierre Duvoisin, Agosti Chaho,
\nJean-Baptiste Archu, Bonaparte printzea, Jean-Baptiste Camoussarry eta Euskal
\nLore Jokoen sustatzaile eta mezenas Antonio Abadia. Hiribarrenek Joko horietan
\nparte hartu zuen, hamalauren bat aldiz ere. Haren interesak askotarikoak ziren
\neta herriari zegokion guztia barne hartzen zuten, tartean zirela etnografia
\n(erran zaharren biltzaile), bertsolaritza, eta halaber\u00a0<\/span>\u00abpoema
\nnazionala\u00bb, hizkuntza, antzinako nahiz arestiko historia edo erlijio
\nkonparatuak.<\/p>\n

Nolanahi
\nere, hizkuntzalari eta historialari gisa duen estiloa hurbilago dago literatura
\nfantastikotik zehaztasun eta metodo zientifikoetatik baino. Pierre Lhandek
\nezetsi zuen esaldi zorrotz honekin: \u00abChao et Hiribarren repr\u00e9- sentent, en
\nlinguistique, la haute fantaisie, l\u2019arbitraire, l\u2019imagination en plein vol\u00bb<\/i>.
\nKantabrista, euskal-iberista, eta euskararen apologisten adibide onenetako
\nbat izan zen. Aitzindaria izan zen euskararen normalizazio ortografikoan eta
\nbatasunean. Haren ekarpenik oparoena Euscaldunac<\/i> poema luzea izan zen,
\nkostunbrista eta nazionala, 5.000 bertsotik goiti dituena. Hiribarrenen aldarte irekiaren erakusgarria da honako hau, alegia, apaiza zen garaian, adiskide handia zuela Agosti Chaho ateoa, eta bere Euscaldunac poema hark editatzen zuen Ariel egunkarian argitaratu zuela.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Haren lanik
\ngehienak bere garaian argitaratu gabe geratu ziren, eta ongi kontserbatu dira
\nBonaparte Funtsean edo Hiribarren Funtsean, Baionako Euskal Museoan. Esate
\nbaterako, drama historikoa: 891an Euskaldunen gerla; Napol\u00e9on Lehena (1856);
\nNapol\u00e9on Pio Frantziako premua; Histoire de l\u2019Empire, Proverbes [Laborarien
\nerran zaharrak, Aphorismes hygi\u00e9niques, Aphorismes proverbiaux et aphorismes
\nsapientiaux]; Dictionnaire basque-fran\u00e7ais; Grammaire [basque]; Vie de la
\nVierge; Sermon.<\/i><\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Familia noble batean jaio zen, eta urruneko ahaidetasuna zuen Xabierreko Frantziskorekin, Martin Azpilicuetarekin (\u00abNafar Doktorea\u00bb), eta beste hainbat pertsonaia ospetsurekin. Apaiz ikasketak Baionako apaizgaitegian egin zituen, 1833an hartu zuen apaizgoa eta Bardozen aritu zen apaiz. 1865ean Baionako katedraleko ohorezko kanonigo izendatu zuten. Hasieran errepublikarra izanik, 1848ko iraultzaren alde lan egin zuen, baina ondoren bonapartista bihurtu […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[325],"class_list":["post-3299","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nHIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a - Baiona, 1866ko azaroaren 26a). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a - Baiona, 1866ko azaroaren 26a). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Familia noble batean jaio zen, eta urruneko ahaidetasuna zuen Xabierreko Frantziskorekin, Martin Azpilicuetarekin (\u00abNafar Doktorea\u00bb), eta beste hainbat pertsonaia ospetsurekin. Apaiz ikasketak Baionako apaizgaitegian egin zituen, 1833an hartu zuen apaizgoa eta Bardozen aritu zen apaiz. 1865ean Baionako katedraleko ohorezko kanonigo izendatu zuten. Hasieran errepublikarra izanik, 1848ko iraultzaren alde lan egin zuen, baina ondoren bonapartista bihurtu […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/hiribarren-jean-martin-464-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/hiribarren-jean-martin-464-eu\\\/\",\"name\":\"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a - Baiona, 1866ko azaroaren 26a). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-10T09:02:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/hiribarren-jean-martin-464-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/hiribarren-jean-martin-464-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/hiribarren-jean-martin-464-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a – Baiona, 1866ko azaroaren 26a).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a - Baiona, 1866ko azaroaren 26a). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a - Baiona, 1866ko azaroaren 26a). - Iura Vasconiae","og_description":"Familia noble batean jaio zen, eta urruneko ahaidetasuna zuen Xabierreko Frantziskorekin, Martin Azpilicuetarekin (\u00abNafar Doktorea\u00bb), eta beste hainbat pertsonaia ospetsurekin. Apaiz ikasketak Baionako apaizgaitegian egin zituen, 1833an hartu zuen apaizgoa eta Bardozen aritu zen apaiz. 1865ean Baionako katedraleko ohorezko kanonigo izendatu zuten. Hasieran errepublikarra izanik, 1848ko iraultzaren alde lan egin zuen, baina ondoren bonapartista bihurtu […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/","name":"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a - Baiona, 1866ko azaroaren 26a). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-10T09:02:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/hiribarren-jean-martin-464-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HIRIBARREN, Jean-Martin (Goitizena \u00abMenditarra\u00bb) (Azkaine, Lapurdi, 1810ko maiatzaren 8a – Baiona, 1866ko azaroaren 26a)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3299\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}